قازاقستان • 27 ناۋرىز, 2018

سەرىك وتەشوۆ: بەس باستاما قالىڭ بۇقارانىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ومىرشەڭ ماسەلەلەر

300 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

پارلامەنت پالاتالارىنىڭ بىرلەسكەن وتىرىسىندا ەلباسى ن.ءا.نازارباەۆ جاريا ەتكەن بەس الەۋمەتتىك باستاما قالىڭ بۇقارا اراسىندا قىزۋ قولداۋ تاپتى. 

سەرىك وتەشوۆ: بەس باستاما قالىڭ بۇقارانىڭ كوكەيىندە جۇرگەن ومىرشەڭ ماسەلەلەر

بۇگىنگى تاڭدا ەلىمىزدىڭ الەۋ­­­مەتتىك-ەكونوميكالىق دا­مۋىن­دا ۇلكەن ماڭىزعا يە – ءار وتباسىن تۇر­عىن جايمەن قام­تاماسىز ەتۋ جانە وعان مۇم­كىن­دىك قالىپ­تاس­تىرۋ, سالىستىر­ما­لى تۇردە تومەن جالاقى الا­تىن جۇمىسشىلاردىڭ تابى­سىن مولايتۋ ءۇشىن سالىق جۇكتەمەسىن ون ەسەگە ازايتىپ, ءبىر پايىزعا ءتۇسىرۋ, جوعارى بىلىمگە قولجەتىمدىلىكتى ارتتىرۋ جانە ونىڭ ساپاسىن كوتەرۋ, شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قولداۋ كورسەتۋ ءۇشىن جە­ڭىلدەتىلگەن شاعىن نەسيە كولە­مىن ارتتىرۋ, ەلدىڭ ورتالىق جانە سولتۇستىك ايماقتارىنا گاز تارتۋ باعدارلامالارىنىڭ الەۋمەتتىڭ الەۋەتىن كوتەرۋگە قوسارى مول بولماق.

پرەزيدەنت سوڭعى جىلدارى قوعامداعى ماڭىزدى ماسەلە­لەرگە جەكە-جەكە سالا بويىنشا باعدارلاما ارناپ كەلەدى. ساياساتتا سىندارلى رەفورمالار ىسكە اسىرىلدى. يدەولوگيادا بۇل «رۋحاني جاڭعىرۋ» تۇرىندە كورىنىس تاپتى. ەكونوميكا ءداس­تۇرلى جولداۋلاردىڭ بەرىك تە­مىر­­قازىعى بولىپ كەلەدى. ەندى مىنە, بارلىق باعدارلامالاردىڭ باستى تىرەگى ىسپەتتى الەۋمەتتىك سالا­عا تاعى دا ايرىقشا نازار اۋدارىلىپ وتىر.

جالپى, بەس باستامانىڭ بار­لىعى بىردەي قالىڭ بۇقارانىڭ كوكەيىندە جۇرگەن, شەشىمىن كۇتىپ تۇرعان ومىرشەڭ ماسەلەلەر. «بەس الەۋمەتتىك باستاما» وسى باعىتتا جاقسى جوبالاردى ىسكە اسىرۋعا جول اشادى. الداعى ەلەۋلى جۇمىستارعا وراي زاڭنامالارعا, نورماتيۆتىك اكتىلەرگە دە ءتيىستى تۇزەتۋلەر جاسالماقشى. ءبىز اتالعان باستامالار ىشىنەن ەل ەكونوميكاسىنىڭ قوماقتى بو­لىگىن قۇرايتىن شاعىن جانە ورتا بيزنەسكە قارجىلاي قولداۋ كورسەتۋ تۋرالى ءسوز ەتسەك دەيمىز.

وبلىستىق ءماسليحاتتىڭ ال­دا­­عى كەزەكتى سەسسياسىندا «ناتي­­جەلى جۇمىسپەن قامتۋدى جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامى­تۋدىڭ 2017-2021 جىلدارعا ار­نال­عان باعدارلاماسىن» قارا­عان­دى وبلىسىندا 2017 جىلى ىسكە اسىرۋ بارىسى تۋرالى» ماسەلە قارال­ماقشى. وبلىستا تۇ­راقتى جۇمىس ورىندارىن كوبەي­تۋ, ازاماتتاردى وقىتۋ جانە قايتا وقىتۋ, سونداي-اق جاڭا جوبالاردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن كرەديت­تەر ءبولۋ بويىنشا جۇ­يە­­لى جۇ­مىستار جۇرگىزىلۋدە. باع­دار­­لا­ما­نى ىسكە اسىرۋعا 2017 جىلى 7,2 ملرد تەڭگە ءبولىندى. ەڭبەك نارىعىنداعى جاعداي تۇراقتى. جۇمىسسىزدىق دەڭگەيى وتكەن جىلدىڭ وسى مەرزىمىمەن سالىستىرعاندا تومەندەپ, 4,7%-دى قۇرادى.

شاعىن كاسىپكەرلىكتى قارجى­لاندىرۋ ماسەلەلەرى قازاقستان ازاماتتارىنىڭ كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋىنا قولايلى قۇقىقتىق جانە ەكونوميكالىق جاعدايلار جاساۋ ماقساتىن كوزدەيدى. ءتور­تىنشى الەۋمەتتىك باستامادا ەل­باسى 2018 جىلى جەڭىلدەتىلگەن شاعىن نەسيە كولەمىن ارتتىرۋ ءۇشىن قوسىمشا 20 ميلليارد تەڭگە ءبولۋ كەرەك ەكەنىن ايت­تى. بۇل ءوز كەزەگىندە شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋعا قو­­سىم­­­شا تىڭ سەرپىن بەرەتىنى ءسوز­­سىز. ميكروكرەديتتەۋ شارۋا­سىن ەندى باستاپ جاتقان كاسىپ­كەرلەر ءۇشىن باستى پروبلەما – ءوز ءىسىن اشۋعا قارجى كوز­دەرىنىڭ قولجەتىمدىلىگىن شەشۋگە مۇمكىندىك بەرەدى. وتكەن جىلى 827 كاسىپكەر 4,5 ملرد تەڭگە كولەمىندە ميكروكرەديتتەر الدى. بۇل اۋىلدىق جەرلەردى دامىتۋعا, كوپتەگەن ماسەلەلەردى وڭتايلى شەشۋگە ىقپال ەتتى. 700 جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلدى.

جالپى, وڭىرلەردە شاعىن كاسىپكەرلىك پەن بيزنەستى دامىتۋ تەك حالىقتى جۇمىسپەن قامتاماسىز ەتىپ قانا قويماي, ولاردىڭ الەۋمەتتىك, رۋحاني, ەكو­نوميكالىق ىرگەلى ماسە­لە­لەرىن شەشۋگە ىقپالىن تيگى­زەدى. جاڭا جۇمىس ورىندارىن شاعىن كاسىپ­كەرلىك پەن بيزنەس ارقىلى قالىپ­تاستىرۋ – حالىقتى كا­سىپكەرلىك قىزمەت سالاسىنا دا بەلسەندى تۇردە تارتۋعا مۇم­­كىندىك بەرەدى. شاعىن بيز­نەس­تىڭ نەگىزگى ماقساتى – حالىق­تى جۇمىسپەن قامتۋ, ونىڭ الەۋ­مەت­تىك ماسەلە­لەرىن شەشۋ, ەڭ­بەك­كە دەگەن بەلسەندىلىگىن دامىتۋ.

جاڭا باستامالار, جاڭا الەۋ­مەتتىك جوبالار مەملەكەتىمىزدىڭ الدىنداعى جاڭا بەلەس جانە تاۋەلسىز مەملەكەتىمىزدىڭ الدىنا قويىلعان زامانا تالابى دەسەك تە بولادى. بۇل باستامالاردى ءبىز جاي عانا تالقىلاپ قويماي, وندا ايشىقتالعان تالاپتار مەن مىن­دەتتەردى ورىنداۋعا تال­پىن­عانىمىز ءجون. ونى قولداپ, ىسكە اسىرۋىمىز كەرەك.

سەرىك وتەشوۆ,
قاراعاندى وبلىستىق ءماسليحاتىنىڭ حاتشىسى

سوڭعى جاڭالىقتار