بۇل قانداي مۇمكىندىك ەدى؟
مەن قاتارلاستارىمدى وقىعان سايىن رەداكتورى جوق شىعارمالاردى كورەمىن. جازىلعان, سوسىن... جاريالانعان. ەندى مىنە, كىتاپ بولىپ شىقتى. جيناقتىڭ سوڭىندا رەداكتورى كورسەتىلەدى. بىراق, ءورىپ جۇرگەن ءارىپ قاتەلەرىن كورگەن سوڭ, رەداكتور قايدا, كوررەكتورى بولدى ما ەكەن دەگەن كۇمان تۋادى. كىتاپ يەسىنىڭ دە, باسپا يەسىنىڭ دە كىتاپ شىققانشا اسىعاتىنىن اڭداۋ قيىن ەمەس. باسپانىڭ اسىعاتىنى تۇسىنىكتى – جوسپارىن ورىنداپ جاتىر, اۆتوردىكى نە جورىق؟
دەسە دە, مەن بىلەتىن ازداعان جاس اۆتورلار بار. جازعانى جارىققا جەتكەنشە (گازەت-جۋرنالداردا, سايتتاردا جاريالانعانشا) تىنىم كورمەيدى. ارينە اركىمنىڭ ءوز رەداكتورى بولادى. اعاسىنا وقىتادى, ۇستازىنا سىناتادى, ءىنىسىنىڭ پىكىرىن تىڭدايدى. ماسەلە رەداكتوردىڭ كوپتىگىندە ەمەس, تالعامىندا. رەداكتوردىڭ ادامگەرشىلىگى دە بۇل رەتتە كوپ ءرول وينايدى. ايتپەسە «وقىپ شىقتىم, جاقسى ەكەن», دەپ, قولجازباڭدى نەمكەتتىلەۋ عانا قولىڭا ۇستاتا سالاتىن اتاقتى اعادان قايران جوق. اتاقتى اعاڭ – اسارىن اساعان, جاسارىن جاساعان. ءبىرازدان بەرى تەك ءوزىن عانا قىزىقتايتىن بولىپ العان. ادەبيەت ماسەلەلەرىنە ارنالعان جيىنداردا – جاستارعا قاراتا «قالاماقى جوق» دەپ قۇلاعىمىزدىڭ ەتى ابدەن ولگەن گوي-گويدىڭ جاڭا ءبىر شەبەر نۇسقاسىن سۇلۋلاپ ايتادى, سونىسىمەن بار مىندەتىنەن قۇتىلادى. ءبىز سوعان دا ريزامىز.
وزىڭە سەنگەننەن وزگە امال جوق. مىقتى بولساڭ, الدىمەن مولدىرەتىپ جاز, ودان كەيىن, شىن جاناشىر دوس تاپ. بۇل دوس – وزىنەن كەيىن دە جاقسىلى-جاماندى ادەبيەت جاسالاتىنىن تەرەڭ ۇعىنعان, قارتتىق كەڭدىككە جەتكەن اتا, ادامگەرشىلىگى مول, ادەبيەتكە عانا ەمەس, ادام, اۆتور رەتىندە ساعان دا جانى اشيتىن پاراساتتى اعا, سەنىڭ بارلىق مۇمكىندىگىڭدى پارىقتاعان, سەن ۇمتىلاتىن بيىكتىڭ ولشەمىن بىلەتىن قاتارلاسىڭ. وسىنداي دوس تابا العان اۆتوردىڭ وزگەلەردەن ءبىر ءىسى ارتىقتاۋ.
باس رەداكتور – ىشكى تسەنزۋرا دەسەدى. دەمەك, ءبارى اينالىپ كەلىپ ءوزىڭدى تابادى. ءوزىڭ قاندايسىڭ, ءسوزىڭ دە سونداي دەيدى جازۋدىڭ قاعيداسى. وزىڭە ءوزىڭ ءسۇيسىنىپ, ەشكىم جازبايتىن كەزدە ەرلىك جاسادىم دەپ, جاريالاعانشا اسىقساڭ, شىعارماڭ دا سولاي شىعادى. البەتتە جازۋ ۇستىندەگى كوڭىل-كۇيدىڭ بولعانى جاقسى. ىسىنىپ-سۋىنىپ, جانىپ-ءوشىپ دەگەندەي. جازۋدىڭ جاندى شىعۋى – جازۋ ۇستىندەگى ەركىندىككە جەتۋ دەسەدى – تولىقتاي كەلىسۋگە بولادى. مۇنى بىرەۋلەر شابىت دەيدى, بىرەۋلەر باپ دەيدى, بىرەۋلەر كۇي دەيدى. قالاي دەسە دە, ماعىناسى ءبىر. مەنىڭشە, اۆتوردىڭ ەڭ باستى مىندەتى – وسى كۇيگە جەتۋ. وسى كۇيدە وتىرىپ جازۋ. بىراق ىستىعى باسىلعان سوڭ قايتارا ءبىر قاراپ شىقپاي بولمايدى. بۇل – شىعارما تولىقتاي جازىلىپ بىتكەننەن كەيىن اتقارىلاتىن شارۋا. ءوزىن ىلعي دا قاتال باقىلاۋدا ۇستاپ وتىرىپ جازىلعان شىعارمالاردى وڭاي تانىپ قويۋعا بولادى. ارتىق-كەم ءبىر ءسوز, ءبىر تىنىس بەلگى قويا المايسىڭ. سويلەمى تاستاي, قۇرىلىمى مەن سيۋجەتى مىعىم. بىراق بىردەڭە جەتىسپەيدى. ايتەۋىر بىردەڭە. بۇل – الگى ءبىز ايتقان كۇيدىڭ جەرىنە جەتپەگەنى. «ولەڭ تەحنيكاسىن مەڭگەرۋ» دەگەن بار عوي, بۇل تەك ولەڭگە عانا ەمەس, جازۋ اتاۋلىعا ارنالىپ ايتىلسا كەرەك. ءوز-وزىنە ەركىندىك سىيلاي الماعان جازۋشى وقىرمانىنىڭ قيالىن شارىقتاتىپ, دۇنيەنى ۇمىتتىرارداي كىتاپقا بايلاپ قويادى دەگەنگە سەنۋ قيىن. جانى بار دۇنيە ومىرگە كەلسە, ءارى قاراي ولپى-سولپىسىن تۇزەپ, ارتىق-كەمىن باسىپ بەرەتىن رەداكتورعا دا ءبىر جۇمىس قالۋى كەرەك قوي. ايتا كەتۋ كەرەك, جازۋ ۇستىندە رەداكتور بولۋ – شىعارمانى السىرەتپەسە, كۇشەيتپەيدى.
قايتا جازۋ, رەداكتورلىق تۋرالى قانشا جازۋشى بولسا, سونشا ۇستانىم بار. ءبىر-بىرىنە كەرەعار. ءبىر-بىرىنە ۇقساس. مۇنىڭ بارلىعى اينالىپ كەلگەندە, اۆتوردىڭ ۇستانىمى دەگەننەن گورى – ەرىك-جىگەرىنە, مىنەزىنە بايلانىستى دۇنيە. ال ونى وزگەرتۋ ەشقانداي رەداكتوردىڭ قولىنان كەلمەيدى.
الماس ءنۇسىپ,
جۋرناليست
