مەديتسينا • 01 اقپان, 2018

الەۋمەتتىڭ تالاپ-تىلەگى قالاي ورىندالۋدا؟

400 رەت
كورسەتىلدى
6 مين
وقۋ ءۇشىن

مەملەكەت باسشىسىنىڭ جارلىعىندا كورسەتىلگەندەي, جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار باسشىلارى مەن ءتۇرلى دەڭگەيدەگى اكىمدەر, سونداي-اق ۇلتتىق جوعارى وقۋ ورىندارى رەكتورلارى اتقارعان جۇمىستارى تۋرالى جىل سايىن حالىققا ەسەپ بەرۋگە مىندەتتى. ياعني بۇگىندە جاريالى تۇردە جۇمىس جۇرگىزۋ باسشىلاردىڭ نەگىزگى مىندەتى بولىپ وتىر. وسى ورايدا جامبىل وبلىسىندا پرەزيدەنت جارلىعىنا سايكەس, اۋداندىق ماڭىزى بار قالا جانە اۋىلدىق وكرۋگتەر اكىمدەرى ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋلەرىن وتكىزۋدى باستاپ كەتتى. 

الەۋمەتتىڭ تالاپ-تىلەگى قالاي ورىندالۋدا؟

الەۋمەتتىڭ اكىمدەردەن جاق­سى جاڭالىق كۇتەتىنى بەلگىلى. دە­­گەن­مەن, شىندىعىنا كەلگەن­دە اۋدان ورتالىقتارىندا, اۋىل­­داردا ءتۇيىنى تارقاماعان ماسە­لەلەر ءالى دە بارشىلىق. ال اكىمدەر حالىققا ۋادە بەرىپ, كەيىن ۋادە ۇدەسىنەن شىعىپ جات­سا, ءتىپتى جاقسى.

وڭىردە ينفراقۇرىلىمدى جاق­سارتۋ, ەكونوميكانى كوتەرۋ, الەۋمەتتىك سالانى دامىتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا بىرقاتار جۇمىستار اتقارىلىپ كەلەدى. بار نارسەنى ايتقان جاقسى, بى­راق جوقتىڭ دا جايىن ەسكەرە جۇر­گەن دۇرىس-اق. الايدا ەل ىشىندە حالىقتىڭ تىلەگىنە وراي شە­شىمىن كۇتكەن ماسەلەلەر دە جە­تىپ-ارتىلادى. ماسەلەن, تالاس اۋدانىنىڭ ورتالىعى قارا­تاۋ قالاسىندا اۋىز سۋ, گاز تارتۋ ماسەلەلەرى وڭ شەشى­مىن تاپقانىمەن, قالاداعى قوعامدىق كولىك ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر. ەسەپتى كەزدەسۋدە قالا اكىمىنەن قالا تۇرعىنى س.قۇلباەۆا وسى ماسەلەنى سۇرا­عان بولاتىن. سونىمەن قاتار س.قۇلباەۆا ءار سەنبى سايىن وتەتىن جارمەڭكە كەزىندە ازىق-ت ۇلىك باعاسىنا باقىلاۋ بولۋ كەرەك­تىگىن ايتتى. راسىندا دا الا-قۇلا باعا قاراپايىم حا­لىق­­تىڭ قالتاسىنا ارتىق سال­ماق سالادى.

تۇرعىندار ايتقان تاعى ءبىر ماسەلە – قاراتاۋ قالاسىن­دا­عى ب.ەسجان ۇلى مەن تولە بي كوشەلەرىنە جوندەۋ جۇمىس­تا­رىنىڭ قاجەتتىگى. قالا اكىمى ق.سەرىموۆ كەزدەسۋدە بۇل ماسە­لە­لەر كوپ كەشىكپەي وڭ شەشىمىن تاباتىنىن جەتكىزدى.

ال وبلىس ورتالىعىنان شال­عاي جاتقان شۋ اۋدانىنىڭ اقسۋ جانە ورازالى باتىر اۋىلى­نان «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» باعىتىمەن جۇرەتىن 6,3 شاقىرىم جولدىڭ سىن كوتەرمەيتىنى كوپكە ءما­لىم. جالپى, شۋ اۋدانى جول ماسە­لەسىنە كەلگەندە سىن سادا­عى­نا ءبىرىنشى ىلىنەدى. اۋدان ار­قىلى تارازدان الماتىعا قا­تىناپ جۇرگەن جولاۋشىلارعا جول­دىڭ جاي-كۇيى جاقسى تانىس. اقسۋ اۋىلدىق وكرۋگى اقسا­قال­دار القاسىنىڭ توراعاسى ب.ايتقوجاەۆتىڭ بۇل ماسەلەگە قاتىستى ساۋالىنا اۋىل اكىمى تالعات يتەكەەۆ بۇل جولدىڭ بي­ىلعى جىلى جوندەۋدەن وتكى­زىلەتىنىن ايتتى. ەسكى شۋ اۋىل­دىق وكرۋگىندە دە جاستار ءۇشىن سپورت زال قاجەت, اۋىلدىق كلۋبقا جوندەۋ دە ارتىقتىق ەتپەيدى. اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى جاپارقۇل تاجيەۆتىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتا كلۋبتى جوندەۋ ماسەلەسى جان-جاقتى قاراستىرىلادى. ەسكى شۋ اۋىلىندا تالاي ۋاقىتتان بەرى اۋىز سۋ تارتۋ مەن بالاباقشا سالۋ ماسەلەسى دە شەشىمىن كۇتىپ تۇر.

مويىنقۇم اۋدانىنىڭ قاش­قانتەڭىز ستانساسىندا تەمىر جول­داعى قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى كۇن تارتىبىنەن تۇسكەن ەمەس. ستانسا باسشىسى قاسىمحان كەنجەەۆتىڭ ايتۋىنشا, ستانسا اينالاسىن كۇل-قوقىستان تازارتۋ دا وزەكتى. جەدەل جاردەم كولىگى بەرىلسە, جوندەلگەن جەرلەرگە جول بەلگىلەرى قويىلسا, كوشە شامدارىنىڭ جانۋى ءبىر جۇيەگە كەلتىرىلسە دەگەن دە ستانسا تۇرعىندارىنىڭ تىلەگى بار.

قياقتى اۋىلىنداعى اعى­باي باتىر اتىنداعى ور­تا مەك­تەپتىڭ توبەسىنەن سۋ تام­­شىلاپ تۇرعانىن مەكتەپ مۇ­عا­لىمى گاۋھار شالعىنباەۆا جەت­كىزدى. بۇگىندە ەلىمىز ءبىلىم سا­پا­سىن ارتتىرىپ, باسەكەگە قابى­لەت­تىلىكتى العا قويىپ وتىرعان ۋا­قىتتا بۇل ءبىلىم وشاعىنىڭ مۇنداي كۇي كەشۋى ەرسى ارينە.

جامبىل اۋدانى قاراتاۋ اۋىلى كۇنى بۇگىنگە دەيىن تابي­عي گازدىڭ يگىلىگىن كورە الماي وتىر. وڭىردەگى وزگە ەلدى مە­كەندەر كوگىلدىر وتىنمەن قام­تىلىپ جاتقان كەزدە قارا­تاۋ­لىقتاردىڭ بۇل يگىلىك­تەن قا­لىس قالۋى ويلاندىرماي قوي­مايدى. اۋدان تاراز قا­لا­سىنان قاشىق ەمەس, ءارى كەت­سە 20-25 شاقىرىم جەردە. قاراتاۋ اۋىلىنىڭ تۇرعىنى سالتانات لەپباەۆانىڭ ايتۋىنشا, كوشەدەگى ەسكىرگەن ەلەكتر سىمدارى بالالاردىڭ ومىرىنە قاۋىپ توندىرەدى ەكەن.

بايزاق اۋدانىنىڭ بوتاموي­ناق اۋىلدىق وكرۋگىنە قاراستى ۇشبۇلاق ستانساسىنا گاز جۇر­گى­زۋ دە ەل تىلەگىنىڭ ءبىرى. ۇش­بۇ­لاق ستانساسى توعىز جول­دىڭ تو­رابىندا ورنالاسقان, تاراز قا­لاسىنا جاپسارلاس ەلدى مە­كەننىڭ ءبىرى. ءدال تۇستان «با­تىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» حا­لىق­ارالىق تاسجولى مەن حالىق­ارالىق تەمىر جول وتەدى. بۇل ەلدى مەكەنگە اۋىز سۋ, بالالارعا ارنالعان ويىن الاڭى مەن ينتەرنەت جەلىسى دە قاجەت ەكەن. اۋىلدىق وكرۋگ اكىمى ەركىن زاۋىربەكوۆ تۇر­عىن­داردىڭ قاجەتتىلىگى الدا­عى ۋاقىتتاردا وتەلەتىنىن ايتىپ, ۋادە بەردى.

سارىسۋ – شالعاي اۋدان­دار­­دىڭ ءبىرى. اۋداننىڭ جاي­لاۋ­كول اۋىلىن ءتىپتى قيان شەت دەسە دە بولعانداي. اۋىل­دان وب­لىس ورتالىعى تۇگىلى, اۋ­دان ورتالىعى جاڭاتاس قالا­سىنا جەتۋدىڭ ءوزى قيىن. اسى­رە­سە قىستىڭ كوزى قىراۋدا دەن­ساۋ­لىعى سىر بەرگەن ازاماتتار ءۇشىن ءتىپتى قاۋىپتى. اۋىلدىق ار­­داگەرلەر كەڭەسىنىڭ توراعاسى ە.امان­جولوۆ اۋىلدىڭ ام­بۋ­لاتو­رياسىنا دارىگەر كەرەك ەكە­نىن ايتسا, ق.داۋلەتوۆ شا­عىن بولسا دا ءدارىحانا قاجەت دەيدى.

سارىسۋلىقتاردى جايى­لىم­نىڭ جايى دا الاڭ­دا­تادى. نەگىزىنەن مال شارۋا­شى­لىعىمەن كۇن كورىپ وتىرعان تۇر­عىنداردىڭ بۇل تىلەگى ورىن­دى. ۇلانبەل-شىعاناق اۋىل­دا­رىنىڭ ارالى­عىن­داعى اۆتوجول كوپ جىلدان بەرى جوندەۋ كورمەگەن. بۇل ورايدا اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى بەرگەن وماربەك تۇرعىنداردىڭ تالاپ-تىلەگى الداعى ۋاقىتتا وڭ شەشىم تاباتىنىن ايتتى.

اۋىلدىڭ بارىن ۇقساتىپ, جو­عىن تۇگەندەۋ اكىمدەردىڭ قىز­مەتتىك مىندەتى ەكەنى ايان. تىلگە تيەك ەتكەن جايتتار ۇساق-تۇيەك بولىپ كورىنگەنمەن, بۇل سون­داعى حالىقتىڭ تۇرمىس-تىر­شىلىگىندەگى وزەكتى ماسەلەلەر سانالادى. الداعى ۋاقىتتا اكىم­دەر ايتقان ۋادەلەرىنىڭ ۇدە­سى­­نەن شىعىپ, الەۋمەتتىڭ تىلە­گىن قاناعاتتاندىرۋى ءتيىس.

 

حاميت ەسامان,

«ەگەمەن قازاقستان»

جامبىل وبلىسى

سوڭعى جاڭالىقتار