دەگەنمەن, بۇگىنگى جەتىستىكتەرگە توقمەيىلسىپ وتىراتىن ۋاقىت ەمەس. ۇنەمى العا ۇمتىلىپ, جاڭعىرىپ, جاڭارىپ وتىرماعانداردى زامان كوشى ارتقا ىعىستىرىپ, دامۋ جولىنان تايدىرىپ جىبەرەتىنى انىق. قازىرگى دۇنيەجۇزىلىك ەكونوميكالىق داعدارىس, عالامدىق ساياسي تۇراقسىزدىق پەن اسكەري قاقتىعىستار ەتەك-جەڭىمىزدى جيىپ, ۋاقىت تالابىنا ساي ارەكەت ەتۋىمىز كەرەكتىگىن كورسەتىپ وتىر.
قازاقستاندى نەبىر تار جول, تايعاق كەشۋلەردەن, تەرەڭ داعدارىستاردان امان-ەسەن الىپ شىققان ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ تاعى دا كورەگەن شەشىم قابىلداپ, باتىل قادامدار جاساي ءبىلدى. سونىڭ دالەلى مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇلتتىق ەكونوميكا مەن الەۋمەتتىك-مادەني دامۋدىڭ بارلىق سالالارىنا زامان تالابىنا ساي تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ جولدارىن ايقىنداپ بەرگەن ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى اتتى» قازاقستان حالقىنا ارناعان جولداۋى دەر ەدىك.
وسىناۋ كۇردەلى كەزەڭدە تۇپكىلىكتى تەحنولوگيالىق رەفورمالاردى جۇزەگە اسىرۋداعى باستى ماقسات – دۇنيە جۇزىندەگى باسەكەگە بارىنشا قابىلەتتى وتىز مەملەكەتتىڭ اراسىنان ويىپ تۇرىپ ورىن الىپ, ماڭگىلىك ەلگە اينالۋ. بۇل تاريحي جاۋاپكەرشىلىكتى بۇكىل ەل تۇرعىندارىمەن قاتار, وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ حالقى دا تولىقتاي سەزىنىپ وتىر.
وزدەرىڭىزگە بەلگىلى, ەلباسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنداعى نەگىزگى 10 باعىت – الداعى ماقساتتارىمىزدى ءتۇسىندىرۋدىڭ ەڭ باستى قۇجاتى. پرەزيدەنت جولداۋدىڭ ءبىرىنشى باعىتىندا ەل ەكونوميكاسىن يندۋستريالاندىرۋدى جالعاستىرۋ قاجەتتىگىن, وسى سالاعا جاڭا تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدە كوشباسشى بولۋى كەرەكتىگىن ايتىپ ءوتتى. بۇل – وتە ورىندى بايلام. سەبەبى, بۇگىندە بارلىق باسەكەگە قابىلەتتى, دامىعان ەلدەردە ءوندىرىس ورىندارى تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ نەگىزىندە جۇمىس ىستەيدى. سونىڭ ارقاسىندا ولار تاۋار وندىرۋگە جۇمسالاتىن جۇمىس كۇشى مەن ەنەرگيانى ۇنەمدەپ, ونىمدىلىكتى بارىنشا ارتتىرۋدا. دەمەك, ءبىزدىڭ وتاندىق تاۋار وندىرۋشىلەرىمىز دە جاڭا تەحنولوگيالاردى قولدانبايىنشا حالىقارالىق نارىقتاردا باسەكەگە توتەپ بەرە المايدى. ەسكى تەحنولوگيالار بويىنشا وندىرىلگەن, وزىندىك قۇنى قىمبات تاۋارلارعا قازىر سۇرانىس جوق.
جالپى, قازاقستاننىڭ ۇدەمەلى يندۋستريالىق-يننوۆاتسيالىق دامۋ باعدارلاماسى بويىنشا وبلىسىمىزدا جالپى قۇنى 1,3 ترلن تەڭگەنى قۇرايتىن 137 جوبا جۇزەگە اسىرىلۋدا. وندا 18 مىڭنان استام جۇمىس ورنى اشىلاتىن بولادى. 2017 جىلى قۇنى 36,4 ملرد تەڭگە قۇرايتىن 18 جوبا ىسكە قوسىلىپ, 1 200 جاڭا جۇمىس ورنى قالىپتاستى. ونىڭ ىشىندە جوعارى زاماناۋي تالاپتارعا سايكەس كەلەتىن «راحات شىمكەنت» جشس-ءنىڭ ۆافلي تۇتىكشەلەرىن وندىرەتىن زاۋىتى, «حيمفارم» اق-تىڭ قاتتى فورماداعى دارىلەر شىعاراتىن تسەحى, «Hill Corporation» جشس-ءنىڭ قولدانىلعان مايلاردى رەگەنەراتسيالاۋ مەن كونسيستەنتتىك ماتەريالداردى وندىرەتىن زاۋىتى جانە «بورتە ميلكا» سەرىكتەستىگىنىڭ ءسۇت ونىمدەرى زاۋىتى سەكىلدى كاسىپورىندار بار.
جوعارىدا ايتىلعان كاسىپورىنداردىڭ بارلىعى ەلباسى جولداۋىندا ايتىلعانداي, جوعارى تسيفرلى تەحنولوگيالاردىڭ نەگىزىندە جۇمىس ىستەيدى. سونداي-اق بيىل شىمكەنت مۇناي وڭدەۋ زاۋىتى («پەتروقازاقستان ويل پروداكتس» جشس) جانە شاردارا سۋ ەلەكتر ستانساسىندا («شارسەس» اق) جاڭعىرتۋ جۇمىستارى اياقتالاتىن بولادى. بۇل كورسەتكىشتەردىڭ بارلىعى – وبلىس ەكونوميكاسىنا ينۆەستيتسيا تارتۋ باعىتىنداعى اۋقىمدى جۇمىستىڭ ناتيجەسى. وتكەن جىلى ينۆەستيتسيا كولەمى 20,2 پايىزعا ءوسىپ, 482 ملرد تەڭگەنى قۇرادى. ينۆەستيتسيا كولەمىنىڭ ءوسۋى جونىنەن وبلىسىمىز رەسپۋبليكادا العاشقى ورىنعا كوتەرىلدى.
ەلباسى جولداۋىندا ەكىنشى مىندەت رەتىندە رەسۋرستاردى ءتيىمدى پايدالانۋ, ول ءۇشىن جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنەرگەتيكا سالاسىنا دا ەنگىزۋ ماسەلەسى ايتىلعان. بۇل بۇگىندە بارىنشا وزەكتى مىندەتتەردىڭ ءبىرى. سەبەبى ساراپشىلاردىڭ بولجامدارى بويىنشا 2050 جىلى ەنەرگەتيكالىق داعدارىسقا بايلانىستى الەمدىك ەكونوميكا قۇلدىراۋى مۇمكىن. ەكسپو-2017 حالىقارالىق كورمەسىنەن كەيىن بۇل باعىتتا دا جۇمىستار وڭىرىمىزدە بەلسەندى تۇردە قولعا الىندى.
وتكەن جىلدىڭ وزىندە سايرام, قازىعۇرت اۋداندارىندا گيدروەلەكتر ستانسالارى ىسكە قوسىلدى. ال شىمكەنت قالاسىندا كارىز سۋ قالدىقتارىنان بيوگاز الاتىن ورتالىق ازيادا بالاماسى جوق كەشەن پايدالانۋعا بەرىلدى. مۇنىڭ ءبارى مەملەكەتتىڭ قولداۋى ارقاسىندا جۇزەگە اسىپ وتىر.
پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋىندا جاڭا, تسيفرلى تەحنولوگيالاردى اگروونەركاسىپ كەشەنىنە ەنگىزۋ ماسەلەسى ايتىلدى. قازىرگى كەزدە قازاقستاننىڭ اگروونەركاسىپ سەكتورى تۇراقتى دامۋ ۇستىندە. دەگەنمەن, بۇل سالانى ءالى دە دامىتا ءتۇسۋىمىز قاجەت. سەبەبى قازىر الەمدە ەكولوگيالىق تۇرعىدان تازا ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنە دەگەن سۇرانىس وتە جوعارى. قازىرگى كەزدە وقۋ باعدارلامالارىن جاڭارتىپ, اگروونەركاسىپ كەشەنىندەگى وزىق ءبىلىم مەن ۇزدىك تاجىريبەنى مەڭگەرۋدى العا قويدىق.
ءبىزدىڭ وبلىسىمىز اگرارلىق ءوڭىر بولعاندىقتان, بۇل باعىتتا دا جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزۋ بويىنشا جۇمىستار جۇيەلى تۇردە اتقارىلىپ وتىر. ينتەنسيۆتى باق, تامشىلاتىپ سۋارۋ, جىلىجايلار باعىتتارىندا جاڭا تەحنولوگيالار ەنگىزۋ ارقىلى ونىمدىلىكتىڭ جوعارى دەڭگەيىنە جەتىپ وتىرمىز. تارقاتىپ ايتار بولساق, 2017 جىلى 212 گەكتار جىلىجاي سالىنىپ, جالپى الاڭى 1 335 گەكتارعا جەتتى. بۇل رەسپۋبليكاداعى بارلىق جىلىجايلاردىڭ 75 پايىزى وسى وڭىردە ورنالاسقان دەگەن ءسوز. ال تامشىلاتىپ سۋارۋ ءادىسى وتكەن جىلى وڭىردە 8 606 گەكتارعا ەندىرىلىپ, وسى ادىسپەن ىلعالداندىرىلاتىن ەگىستىك كولەمى 59 673 گەكتاردى قۇرادى. بۇل كورسەتكىش بويىنشا وبلىستىڭ رەسپۋبليكاداعى ۇلەسى – 72 پايىز.
وسى ىستەردىڭ بارلىعىن اتقارۋداعى نەگىزگى ماقساتىمىز اۋىل شارۋاشىلىعى, ونىڭ ىشىندە ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ ەكسپورتىن ارتتىرۋ. جالپى, بىلتىر اۋىل شارۋاشىلىعى ءونىمىنىڭ كولەمى 522,4 ملرد تەڭگەنى قۇراپ, 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 2 پايىزعا ءوستى. وبلىس رەسپۋبليكاداعى اۋىلشارۋاشىلىق ءونىمىنىڭ ۇلەسى 12,8 پايىزعا جەتتى. بۇل كورسەتكىش بويىنشا رەسپۋبليكادا 2-ورىنعا كوتەرىلدىك.
بىلتىر وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسى اۋسىلدان ازات ايماق مارتەبەسىن يەلەندى. بۇل وڭىردەگى ەت ەكسپورتىنىڭ ارتۋىنا جول اشتى. 2017 جىلدىڭ باسىنان بەرى وبلىستان الىس-جاقىن شەتەلدەرگە 218 توننا ءىرى قارا مال ەتى, 110 توننا قوي ەتى ەكسپورتتالدى. بۇدان بولەك, «ورداباسى قۇس» جشس 2017 جىلدىڭ 11 ايىندا رەسەي مەن قىرعىزستانعا 2 485 توننا كۇركە تاۋىق ەتىن جونەلتكەن. سونىمەن قاتار يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا جۇگەرى مەن قوي ەتىن تاسىمالداۋ ماسەلەسى بويىنشا قارقىندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. قازىرگى تاڭدا, ساۋد ارابياسى, ءباا مەن يراك مەملەكەتتەرىنە قوي ەتىن ەكسپورتتاۋ بويىنشا الدىن الا كەلىسىمدەر بار. جالپى 2021 جىلعا اۋىلشارۋاشىلىق تاۋارلارى ەكسپورتىن كەم دەگەندە 3 ەسەگە ارتتىرۋىمىز قاجەت.
اعىمداعى جىلى وبلىستا 3000-نان كەم ەمەس ءۇي شارۋاشىلىقتارىنان بىرىكتىرىلگەن 102 كووپەراتيۆ قۇرامىز.
پرەزيدەنتىمىز سۋارمالى جەرلەردىڭ تيىمدىلىگىن كوتەرۋ جونىندە ارنايى تاپسىرما بەردى. وبلىس بويىنشا 457 مىڭ گەكتار سۋارمالى جەرلەردى اعىن سۋمەن جالپى ۇزىندىعى 14 مىڭ كم قۇرايتىن 2325 كانال قامتاماسىز ەتەدى. ونىڭ 9 مىڭ كم كوممۋنالدىق مەنشىكتەگى 1105 كانالدىڭ 4,6 مىڭ كم جوندەۋدى قاجەت ەتەدى. ءۇش جىل ىشىندە سۋ شارۋاشىلىعى قۇرىلىستارىنىڭ 50 پايىزى قالپىنا كەلتىرىلەدى.
جولداۋداعى ءتورتىنشى باعىت كولىك-لوگيستيكا سالاسىنا جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدى كوزدەيدى. بۇل باعىت بويىنشا پرەزيدەنت ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسىن ەنگىزۋ تۋرالى ايتتى. بۇل دەگەنىمىز – ينفراقۇرىلىمنىڭ جارقىن كەلەشەگى. زامان ۇدەرىسىنە ىلەسە وتىرىپ, ساپالى ءونىم الۋعا جانە ارتىق شىعىننان قۇتىلۋعا بولادى.
وسى ورايدا, وتكەن جىلدىڭ سوڭىندا شىمكەنت قالاسىندا «Continental Logistics Shymkent» اتتى مۋلتيمودالدى كولىكتىك-لوگيستيكالىق ورتالىق ىسكە قوسىلعانىن ايتا كەتكەن ءجون. «باتىس ەۋروپا – باتىس قىتاي» تاس جولىنا جانە حالىقارالىق تەمىرجول جەلىسىنە وتە جاقىن ورنالاسقان بۇل ورتالىق شىعىس – باتىس, وڭتۇستىك – سولتۇستىك تاۋار اعىمىنا قىزمەت كورسەتەدى. قۇرعاق جانە كليماتتىق جۇك قويمالارى, كونتەينەرلىك تەرمينال, كەدەندىك رەسىمدەۋ ايماعى مەن ىلەسپەلى قۇرىلىمدارى بار ورتالىق جىلىنا 1 ميلليون توننا جۇك وكىزۋگە قابىلەتتى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا 2017 جىلى 1 543,3 شاقىرىم جول جوندەۋدەن ءوتىپ, ناتيجەسىندە 2016 جىلعا قاراعاندا جوندەلگەن جول ۇزىندىعى 58,5 پايىزعا ارتتى. جەرگىلىكتى ماڭىزى بار اۆتوموبيل جولدارى جەلىسىن قالپىنا كەلتىرۋ ماقساتىندا بيۋدجەتتەن 2017 جىلى 9,8 ملرد تەڭگە قارالسا, ال 2018 جىلى بۇل ماقساتقا 19,7 ملرد تەڭگە باعىتتالىپ, جىل بويىندا بولىنگەن قارجى كولەمى وسەتىن بولادى. بۇل جولداۋدا قويىلعان رەسپۋبليكا بويىنشا 150 ملرد تەڭگە قاراۋ قاجەتتىگى بويىنشا تالاپتىڭ 13,1 پايىزىن قۇرايدى. ياعني وبلىسىمىزدا اۆتوموبيل جولدارى سالاسىنا بولىنەتىن قارجىنى ۇلعايتۋعا قاتىستى قويىلعان تالاپ تولىعىمەن ورىندالعان دەۋگە بولادى.
جولداۋداعى بەسىنشى باعىت قۇرىلىسقا جانە كوممۋنالدىق سەكتورعا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ بويىنشا دا وڭىردە بەلسەندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. ەلىمىزدە مەملەكەتتىك قولداۋدىڭ ارقاسىندا تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىنىڭ كولەمى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. 2017 جىلدىڭ باسىنان «نۇرلى جەر» تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسى باعدارلاماسى ىسكە قوسىلدى. وسى باعدارلاما اياسىندا وبلىسىمىزدا 721 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن جالپى سانى 7500-گە جۋىق پاتەر بەرىلدى. بۇل 2016 جىلمەن سالىستىرعاندا 36 پايىزعا كوپ. تۇرعىن ءۇي كولەمىنىڭ ۇلعايۋى وسى سالاعا ينۆەستيتسيالاردىڭ وسۋىمەن قامتاماسىز ەتىلدى. بۇل باعدارلامانى ودان ءارى جالعاستىرۋ ماقساتىندا زاماناۋي تەحنولوگيالاردى پايدالانۋ ماقساتى تۇر.
جولداۋداعى التىنشى باعىت وتاندىق قارجى جۇيەسىنىڭ قىزمەتىن جەتىلدىرۋ ماسەلەسىن قاراستىرعان. بانك كاپيتالىنىڭ ەسەبىنەن ەل ەكونوميكاسىن قارجىلاندىرۋدان باسقا قور نارىعى ارقىلى قارجىلاندىرۋ مەحانيزمى دە ماڭىزدى بولىپ تابىلادى. ەلباسى, اسىرەسە وتاندىق بيزنەستى تومەن پايىزدىق كرەديتتەرمەن قولداۋدى جۇكتەدى. وبلىستاعى كاسىپكەرلىك سالاسىنىڭ جەڭىلدەتىلگەن نەسيەگە دەگەن قۇلشىنىسى جوعارى. ءبىز «ماكسيمۋم» ايماقتىق قارجى ورتالىعى ارقىلى 8 ملرد 312 ملن تەڭگەگە 2 342 جوبانى قارجىلاندىردىق. ناتيجەسىندە 4618 جۇمىس ورنى اشىلدى. جالپى وتكەن جىلى ءوڭىر تۇرعىندارى بانكتەردەن 299,4 ملرد تەڭگە السا, ونىڭ 43,9 ملرد تەڭگەسى شاعىن جانە ورتا كاسىپكەرلىكتى قولداۋعا باعىتتالعان.
جەتىنشى باعىت, ادامي كاپيتال – قوعامنىڭ الەۋەتىن انىقتاۋشى نەگىزگى فاكتورلاردىڭ ءبىرى. ادامي كاپيتالدى دامىتۋ ماسەلەسى ارقاشان ەلدىڭ ساياسي باسشىلىعى قابىلداعان مەملەكەتتىڭ جانە قوعامنىڭ دامۋ ستراتەگياسىن, سونداي-اق ناقتى ءىس-قيمىلدارىن انىقتايتىن تۇجىرىمدامالىق قۇجاتتاردىڭ جانە ناقتى ءىس-قيمىلداردىڭ فوكۋسىندا بولدى.
وسى ورايدا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا دا ءبىلىم سالاسىنا ەرەكشە نازار اۋدارىلىپ وتىرعانىن ايتا كەتكەن ءجون. وبلىستا ءبىرىنشى كەزەكتە شەشۋدى قاجەت ەتەتىن باسىمدىقتاردىڭ ءبىرى اپاتتى, ءۇش اۋسىمدى, ىڭعايلاستىرىلعان مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى بولىپ تابىلادى. سونىمەن قاتار وبلىستا تۋ كورسەتكىشى جوعارى. وتكەن جىلى 78 810 بالا ومىرگە كەلسە, 73 417 بالا مەكتەپ تابالدىرىعىن اتتادى. جىلدان جىلعا بالا ءوسىمى تۇراقتى ارتىپ كەلەدى. وسىعان وراي وبلىستا جىل سايىن ورتا ەسەپپەن 40 مەكتەپ قۇرىلىسىن جۇرگىزۋ قاجەت.
جالپى, 2017 جىلى 29,8 ملرد تەڭگەگە 82 ءبىلىم نىساندارىنىڭ قۇرىلىسى جۇرگىزىلىپ, جىل سوڭىندا 32 نىساننىڭ قۇرىلىسى اياقتالدى. ونىڭ ىشىندە 8 اپاتتى جانە 13 ءۇش اۋسىمدى مەكتەپتەردىڭ ماسەلەسى وڭ شەشىلدى. قالعان 12 اپاتتى جانە 12 ءۇش اۋىسىمدى مەكتەپتى ۇستىمىزدەگى جىلى شەشۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. 2018 جىلى 63 نىساننىڭ قۇرىلىسىنا 14,4 ملرد تەڭگە قاراستىرىلدى. جىل سوڭىندا 50 ءبىلىم بەرۋ مەكەمەسىنىڭ جاڭا عيماراتتارىنىڭ قۇرىلىسى اياقتالادى.
وبلىستا جاڭادان 140 مەكتەپكە دەيىنگى ءبىلىم بەرۋ ۇيىمدارى اشىلىپ, وندا 14 مىڭعا تارتا ورىن قۇرىلدى. بالاباقشامەن قامتۋ دەڭگەيى 87,1 پايىزعا جەتتى. بيىلعى جىلدىڭ سوڭىندا بۇل كورسەتكىش 90 پايىزعا جەتەدى دەپ كۇتىلۋدە.
ەلباسى جولداۋدا ەلىمىزدىڭ قازىرگى دەنساۋلىق ساقتاۋ ءىسى قىمباتقا تۇسەتىن ستاتسيونارلىق ەمگە ەمەس, نەگىزىنەن اۋرۋدىڭ الدىن الۋعا باعىتتالۋى ەكەندىگىن اتاپ كورسەتتى. سونداي-اق تيىمدىلىگى از جانە مەملەكەت ءۇشىن شىعىنى كوپ ديسپانسەرلىك ەم قولدانۋدان نەگىزگى سوزىلمالى اۋرۋلارعا قاشىقتىقتان قويىلاتىن دياگنوستيكانى قولدانۋ ارقىلى باسقارۋعا, سول سياقتى سىرتتاي ەمدەۋ جولىنا كوشكەن ءجون دەگەندى دە العا تارتتى. مۇنىڭ سىرتىندا ونكولوگيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەسۋ ءۇشىن كەشەندى جوسپارلار قابىلداۋدى, عىلىمي ونولوگيالىق ورتالىق قۇرۋدى دا قاداپ تاپسىردى. ەلباسى حالىقتى الاڭداتقان مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ جۇيەسىنە دە كەزەڭ-كەزەڭمەن كوشۋ قاجەتتىگىن ەسكەرتتى.
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىندا جولداۋ جۇكتەگەن وسى مىندەتتەردى ورىنداۋ ماقساتىندا اۋقىمدى ىستەر اتقارىلۋدا. 2017 جىلى جالپى قۇنى 6,8 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن, اۋىسىمىنا 500 ادامدى قابىلداۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن 4 ەمحانانىڭ قۇرىلىسى باستالدى. بيىل بۇل ەمحانالاردىڭ قۇرىلىسىن اياقتاۋدى جوسپارلاپ وتىرمىز. بۇدان بولەك, جاڭادان 600 ملن تەڭگەگە 20 مەديتسينالىق تىرەك ورناتىلدى.
وتكەن جىلدىڭ قورىتىندىسىندا وبلىستا دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ نەگىزگى كورسەتكىشتەرى ايتارلىقتاي جاقساردى. اتاپ ايتقاندا, انا ءولىمى – 35,1 پايىزعا, نارەستە ءولىم-ءجىتىمى – 3,4 پايىزعا, تۋبەركۋلەزدەن بولاتىن ءولىم-ءجىتىم 8 پايىزعا تومەندەدى.
جولداۋدا, بىرىنشىدەن, مەملەكەتتىڭ قاتىسۋى اسا جوعارى سالالاردا ءتارتىپ ورناتىپ, كاسىپكەرلىك قۇرىلىمدارعا اكىمشىلىك قىسىمدى قىسقارتۋ مىندەتى قويىلىپ وتىر. ەكىنشىدەن, مەملەكەتتىك ورگاندار جۇمىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا جانە ولاردىڭ ازاماتتارمەن قارىم-قاتىناستارىن جەتىلدىرۋگە اقپاراتتىق تەحنولوگيالاردى دامىتۋ ۇلكەن ىقپال ەتەدى.
ەلباسىنىڭ قاتاڭ ۇستانىمى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋعا باعىتتالعانىن جولداۋداعى توعىزىنشى مىندەتتەن كورە الامىز. سىبايلاس جەمقورلىق دەڭگەيىن تومەندەتۋدىڭ ماڭىزدى شاراسى – حالىقپەن جانە بيزنەسپەن ءوزارا ءىس-قيمىلدى قوسا العانداعى مەملەكەتتىك ورگانداردا جۇرگىزىلەتىن پروتسەستەردى تسيفرلاندىرۋ بولىپ تابىلادى.
قازىرگى تاڭدا بۇل سالادا وڭ ءۇردىس بار. 2018 جىلدان باستاپ ەلىمىز بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمى ەلەكتروندى باسقارۋدىڭ دامۋى يندەكسىندە 48 پوزيتسياعا, ياعني 81-ورىننان 33-ورىنعا كوتەرىلدى. مەملەكەتتىك قىزمەتتى ەلەكتروندى فورماتقا اۋىستىرۋعا قاتىستى جۇمىستار مەن باسەكەلىك ورتانى سىبايلاس جەمقورلىقتى جويۋدىڭ باستى فاكتورى رەتىندە جانداندىرۋعا ءوز ۇلەسىمىزدى قوسۋىمىز كەرەك.
جولداۋدا ايتىلعان ونىنشى باسىمدىق «اقىلدى قالا» جوبالارىن جۇزەگە اسىرۋعا قاتىستى. حالىقارالىق تاجىريبە بويىنشا «اقىلدى قالا» جۇيەسى قالاداعى كوشەلەردى جارىقتاندىرۋعا بەرىلەتىن ەلەكتر ەنەرگياسىن 60 پايىزعا, كوممۋنالدىق جەلىلەر مەن جىلۋدى قولدانۋ قىزمەتتەرىن 30 پايىزعا, ەلەكتر ەنەرگياسىنا جۇمسالاتىن ەسەپشوتتاردى 26 پايىزعا دەيىن ارزانداتۋعا مۇمكىندىك بەرەدى.
ۇكىمەتتىڭ «Smart سity» جوباسىن ەنگىزۋ جوسپارىندا ەلىمىزدىڭ ءىرى 5 قالاسى بار, ولار – استانا, الماتى, شىمكەنت, قاراعاندى جانە اقتوبە. «اقىلدى قالانىڭ» نەگىزگى ەرەكشەلىكتەرى – جايلىلىق, قاۋىپسىزدىك, تيىمدىلىك جانە ەكولوگيالىق تازالىق.
ەلباسىنىڭ بۇل جولداۋىنىڭ وزەگى قانشا جەردەن تەحنولوگيالاندىرۋ مەن تسيفرلاندىرۋ بولعانىمەن, وندا مادەنيەت پەن رۋحانيات ماسەلەلەرى دە ۇمىت قالماعان.
پرەزيدەنت ماقالاسىندا كورسەتىلگەن مىندەتتەردى جۇزەگە اسىرۋعا وڭتۇستىك-قازاقستاندىقتار ءوز ۇلەستەرىن قوسۋدا. «تۋعان جەر» باعدارلاماسىنىڭ اياسىندا جالپى قۇنى 31,5 ملرد تەڭگەنى قۇرايتىن 577 جوبا قولعا الىندى.
ءبىزدىڭ قولداۋىمىزبەن تۇسىرىلگەن «كونە جەتىگەننىڭ سىرى» اتتى 10 سەريالى ءفيلمنىڭ تۇساۋكەسەرى تاياۋدا ءوتتى. سونىمەن بىرگە «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا العاش رەت تاريحي-تانىمدىق «كۇش اتاسى – قاجىمۇقان», «وتىراردى قورعاۋ», «كيەلى قازىعۇرت» انيماتسيالىق فيلمدەرى دايىندالىپ, كورەرەمەندەردىڭ ىستىق ىقىلاسىنا بولەندى.
ەلباسى ايتقان قازاقستاننىڭ كيەلى ورىندارىنىڭ كارتاسىنا وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنان 35 نىساننىڭ قوسىلۋىن دا ماقتانىشپەن ايتا الامىز. سونداي-اق قازاق ءتىلىن لاتىن گرافيكاسىنا كوشىرۋ جونىندەگى ەلباسى باستاماسى جۇزەگە اسۋدا. بۇل قازاقستان حالقىن وركەنيەتتى الەمگە, زاماناۋي ءبىلىم, عىلىم مەن تەحنولوگيالارعا جاقىنداتا تۇسەتىن تاريحي تاڭداۋ.
جولداۋدا تەحنولوگيالىق دامۋعا باسىمدىق بەرىلدى ەكەن دەپ ەلباسىنىڭ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» اتتى باعدارلامالىق ماقالاسىندا ايتىلعان مىندەتتەر ەكىنشى كەزەككە ىسىرىلىپ قالماۋى ءتيىس. دەمەك, تەحنولوگيالاردان دا قالماي, ءارى ادامگەرشىلىك قالىبىمىز بەن ۇلتتىق نەگىزدەرىمىزدەن, ۇلتتىق كودىمىزدان قول ۇزبەي, تارازىنىڭ باسىن تەڭ ۇستاي وتىرىپ دامۋعا ءتيىستىمىز.
جانسەيىت تۇيمەباەۆ,
وڭتۇستىك قازاقستان وبلىسىنىڭ اكىمى
