وسى ءىستى قولعا العان جەرگىلىكتى ورمان شارۋاشىلىعىمەن اينالىساتىن «ورمان ايماعى» جاۋاپكەرشىلىگى شەكتەۋلى سەرىكتەستىگى قالدىقتاردان اعاش تۇيىرشەكتەرىن دايارلاۋدا.
اعاش قالدىقتارى دەمەكشى, جاقىندا ءبىر ۋكراينالىق ونەرتاپقىش اعاش تۇيىرشەكتەرىن جاعۋ ارقىلى جەڭىل اۆتوكولىك قوزعالتقىشىن ىسكە قوساتىن قۇرىلعى ويلاپ تاپقانى جونىندە ءبىر قىزىقتى حابار كوردىم. ءبىر سالعاننان ەلۋ شاقىرىمدى ەڭسەرەتىن الگى اۆتو كولىك يەسىنىڭ ونەرتاپقىشتىعىنا تاڭداي قاققانىمىز دا راس. سويتسەك, تالانتتار وزىمىزدە دە جەتىپ ارتىلادى ەكەن. اعاش ۇڭتاقتارىن وندىرىستىك كولەمدە ءوندىرىپ كەلە جاتقان «ورمان ايماعى» جشس ەلىمىزدەگى ەكولوگيالىق تازا وتىن وندىرەتىن بىردەن ءبىر كاسىپورىن.
نەگىزىنەن العاشقى زاۋىت پەتروپاۆلوۆسك قالاسىندا ىسكە قوسىلىپتى. ال بۋراباي اۋدانىنداعى زاۋىت تەك 2017 جىلدىڭ قاراشاسىندا اشىلعان. دەي تۇرعانمەن, كاسىپورىن وسىنشاما از عانا ۋاقىت ىشىندە سالماعى 500 تونناعا جەتەتىن اعاش ۇڭتاقتارىن ءوندىرىپ ۇلگەردى. جالپى زاۋىتتىڭ جىلدىق قۋاتى 3000 توننا وتىن وندىرۋگە جەتەتىندىگىن ايتا كەتكەن ورىندى. كومپانيا باسشىسى اندرەي پەتروچەنكونىڭ سوزىنە قاراعاندا, اعاش قالدىقتارىن وتىن رەتىندە پايدالانۋ ەۋروپالىق ەلدەردە, اقش, جاپونيا جانە رەسەيدە كەڭىنەن قولدانىلسا, ونىڭ پايدا بولعانىنا دا 60 جىلدان اسىپتى.
– اعاش ۇڭتاعى – ول قۇنارلىلىعى جوعارى وتىن. ونىڭ پايدالى ارەكەت كوەففيتسيەنتى 95 پايىزعا جەتەدى, بۇل رەتتە كومىردىكى شامامەن 50 پايىز بولسا, گاز نەبارى 30 پايىزعا بارا بار. نەگىزىنەن اعاش ۇڭتاعىنىڭ ەكى تونناسىن جاققانداعى جىلۋلىعى كومىرگە سايكەس كەلەتىن بولسا, سول سياقتى اعاش وتىن قىمبات تۇراتىن ديزەلدىك وتىننىڭ تونناسىن نەمەسە سىعىمدالعان گازدى الماستىرا الادى, – دەپ اتاپ ءوتتى ا.پەتروچەنكو. قازىرگى تاڭدا ءبىر توننا بيووتىننىڭ قۇنى 35 مىڭ تەڭگەنى قۇراپ وتىر. كومپانيا باسشىسىنىڭ ايتۋىنشا, اتالعان وتىنعا دەگەن سۇرانىس كۇن سايىن ارتىپ كەلەدى. ەكولوگيالىق تازا ءونىمنىڭ ەلىمىز اۋماعىندا عانا ەمەس, سونىمەن بىرگە قىتاي رىنوگىنا كوپتەپ شىعارىلۋى سوزىمىزگە ناقتى دالەل بولا السا كەرەك. ونىڭ ۇستىنە بالامالى وتىن ءوندىرۋ جوباسىن جۇرزەگە اسىرۋ قۇرىلتايشىنىڭ ءوز قارجىسى ەسەبىنەن جۇرگىزىلۋدە. اقمولا وبلىسىندا زاۋىت اشىپ, جۇمىسىن جۇرگىزۋگە 120 ميلليون تەڭگە جۇمسالعاندىعى بەلگىلى بولىپ وتىر. ەرەكشە اتاپ كەتەرلىگى, بۇل ەلباسىنىڭ بيىلعى ء«تورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىنداعى دامۋدىڭ جاڭا مۇمكىندىكتەرى» اتتى حالىققا ارناعان جولداۋىمەن استاسىپ جاتىر. ويتكەنى وندا ءححى عاسىردا الەمنىڭ تابيعي رەسۋرستارعا دەگەن مۇقتاجدىعى جالعاسۋدا ەكەندىگى ەرەكشە اتالعان. ولاي بولسا, تابيعي رەسۋرستار بولاشاقتا جاھاندىق جانە ەلىمىز ەكونوميكاسىن دامىتۋدا ەرەكشە ماڭىزعا يە. جولداۋدا «كاسىپورىنداردىڭ ەنەرگيا تيىمدىلىگى مەن ەنەرگيا ۇنەمدەۋگە, سونداي-اق ەنەرگيا وندىرۋشىلەردىڭ ءوز جۇمىستارىنىڭ ەكولوگيالىق تازالىعى مەن تيىمدىلىگىنە قويىلاتىن تالاپتاردى ارتتىرۋ كەرەك», دەگەن جولدار قازىرگى الەمدە قالىپتاسقان جاعدايعا بايلانىستى ەكەندىگىمەن تۇسىندىرىلەدى. وسى تۇرعىدان العاندا «ورمان ايماعى» جشس سياقتى كاسىپورىندارعا مەملەكەت تاراپىنان قولداۋ كورسەتىلىپ, عىلىمي ينستيتۋتتارمەن تىعىز بايلانىستار ورناتۋ ۋاقىت تالابى دەۋگە تولىق نەگىز بار. مەملەكەت پەن جەكە مەنشىك سەرىكتەستىگىن ارتتىرۋ ارقىلى ەلىمىز ەكونوميكاسىن ايتارلىقتاي العا جىلجىتۋعا بولاتىنىن ۋاقىتتىڭ ءوزى دالەلدەپ وتىر. سوندىقتان «ورمان ايماعى» جشس بۇل باستاماسى وسى باعىتتاعى قارىشتى قادامى بولۋعا ءتيىس.
اسقار تۇراپباي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقمولا وبلىسى
