قازاقستان • 31 قاڭتار, 2018

قاز-قالپىندا: پارسى كىلەمى

1995 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

ۇيدە ءبىر جىبەك كىلەم بار ەدى. ول ءوزى ءسىرا, وتە قىمبات دۇنيە بولسا كەرەك. سەبەبى وتكەن عاسىردىڭ باسىندا ءۇسىپباي بولىس سامارقاننىڭ بازارىنان الدىرىپتى دەسەتىن. 

قاز-قالپىندا: پارسى كىلەمى

ال ەندى, ونىڭ وسى شاڭىراققا قالاي تاپ بولعانىن ءبىر-اق اۋىز سوزبەن قايىرساق, مەنىڭ اجەم – ءۇسىپباي بولىستىڭ نەمەرەسى ەكەنىن ەستەرىڭىزگە سالا كەتۋگە تۋرا كە­لەدى. دەمەك, باياعىدا-ا-ا... ءتىپتى, اتام زاماندا دەسەك تە جاراسادى, بولىسەكەڭ نەمەرەسىن ۇزاتقاندا, قىز جاساۋىنا قوسىلا جونەلگەن پارسى كىلەمى عوي. ءبىز كورگەلى, ۇنەمى وراۋلى تۇراتىن.

كەيىن اكەم اۋىلدىڭ شەتى­نەن جاڭا ءۇي سالىپ, قونىس تويىن جاساۋعا ازىرلەنىپ جاتقا­نىمىزدا شەشەم الگى كىلەمدى تورگى بولمەگە ىلدىرمەك بولدى. سول كەزدە قولىنا قۇمانىن ۇستاپ, سىرتقى ەسىكتەن ىشكە قاراي كىرىپ كەلە جاتقان اجەمنىڭ:

– ءاي, – دەگەن داۋسى ءبارىمىزدى سەلك ەتكىزگەنى. – تۇتپاڭدار و كىلەمدى! جەرگە توسەڭدەر!..

ءۇي ىشىندەگىلەر ءۇن-ءتۇنسىز مەل­شيدىك تە قالدىق. اپىر-اي, ۇلكەن كىسىنىڭ مۇنىسى نەسى؟ مىنانداي قىمبات دۇنيەنى اياق استى ەتىپ, جەرگە قالاي توسە­مەك­پىز؟ ونىڭ ۇستىنە بۇل ءبىزدىڭ ۇيدەگى كوزگە كورىنەتىن جال­عىز م ۇلىك ەمەس پە؟!

بىراق اجەم ايتتى, ءبىتتى. زاڭ. وتبا­سىنىڭ بيلىگى ازىرگە سول كىسىنىڭ قولىندا. سون­دىقتان كوز قيمايتىن قىمبات كىلەم­دى جارقىراتىپ جەرگە توسەدىك تە تاستادىق. 

ەسەسىنە اجەم جارىقتىق كەشكى شاي­دىڭ ۇستىندە ءومىر باقي ەسىمىزدەن كەت­پەيتىندەي ءبىر اڭگىمە ايتىپ, ءبارى­مىزدىڭ كوڭىلى­مىزدى بوساتتى.

– ە-ەي, شىراقتارىم-اي, – دەدى قولىن­داعى كەسەسىن شاي­قاپ-شايقاپ قويىپ, تەرەڭ ويعا باتىپ. – بۇل كىلەمدى كە­زىندە كەرەگەگە تۇتىپ, ار­قا­سىن سۇيەپ وتىرىپ اڭگىمە-دۇكەن قۇرعان ەر-ازامات­تار قاي­دا قازىر؟ سەندەر سونى بى­لە­­سىڭدەر مە؟..

اجەمنىڭ كوزىنەن قوس تامشى جاس ىرشىپ ءتۇستى.

– قاراڭقالعىر قۋ دۇنيەنى قابىر­عاعا ءىلىپ, اسپەتتەۋدىڭ كەرە­گى جوق ەندى!.. جەرگە توسەڭ­دەر دەگەنىم, ەڭ بولماسا, اياق­تارىڭ جىلى ءجۇرسىن!

نۇرعالي وراز,
«ەگەمەن قازاقستان»

سوڭعى جاڭالىقتار