«بۇگىنگى زاماننىڭ تسيفرلى تەحنولوگيالارى ۇلتتىق ەكونوميكالاردىڭ بەت-بەينەسىن جىلدام وزگەرتىپ جاتىر جانە ول قوعامنىڭ بارلىق سالالارىنا قاتىستى. سونداي سالالاردىڭ ءبىرى – دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسى. مەملەكەت باسشىسى ءوزىنىڭ بيىلعى جولداۋىندا دا تسيفرلى تەحنولوگيالار ارقىلى مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ قاجەت ەكەنىن اتاپ ءوتتى», دەگەن گ.يسيمباەۆا ەلىمىزدە دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ بىرىڭعاي اقپاراتتىق جۇيەسىن ازىرلەۋ وسىدان 13 جىل بۇرىن باستالعانىن ەسكە سالدى.
ناتيجەسىندە, بۇگىنگى تاڭدا ستاتسيوناردا جاتاتىن ناۋقاستاردىڭ ەلەكتروندى تىركەلىمى, ەمدەۋگە جاتقىزۋ پورتالى جانە ەمحاناعا بەكىتىلەتىن حالىقتىڭ تىركەلىمىن جانە باسقالاردى ازىرلەۋ جۇمىستارى جولعا قويىلعان. «تسيفرلاندىرۋ باعدارلاماسى دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن, ۇيگە جەدەل جاردەم مەن دارىگەردى شاقىرۋدان باستاپ بۇكىل پروفيلاكتيكالىق, دياگنوستيكالىق جانە ەمدىك مەديتسينالىق قىزمەتتەردى تولىق قامتۋى ءتيىس. بۇل رەتتە, وسى قىزمەتتەردىڭ بارلىعى ءوزارا بايلانىسىپ, بىرىڭعاي رەسپۋبليكالىق اقپاراتتىق جۇيەگە بىرىكتىرىلگەنى ءجون. وسىنى ەسكەرە كەلە, ءبىز, ەڭ الدىمەن, ەلباسى تاپسىرعانداي, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋ ارقىلى مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدىلىگى مەن ساپاسىن ارتتىرىپ, حالىق ءۇشىن قولايلى مەديتسينا جاساۋعا ءتيىسپىز», دەدى گ.يسيمباەۆا.
ودان كەيىن نەگىزگى بايانداما جاساۋ ءۇشىن ءسوز دەنساۋلىق ساقتاۋ ءمينيسترى ەلجان بىرتانوۆقا بەرىلدى. ول ءوز كەزەگىندە كەلەر جىلدان باستاپ اۋداندىق دەڭگەيدەگى بارلىق مەديتسينالىق ۇيىمداردا ينتەرنەت جەلىسى قولجەتىمدى بولاتىندىعىن جەتكىزدى. بۇگىنگى تاڭدا وڭىرلەردە مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى ەنگىزۋ بويىنشا قارقىندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. اتاپ ايتقاندا, دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن كومپيۋتەرلىك تەحنيكالارمەن جابدىقتاۋ, ولاردىڭ ينتەرنەت جەلىسىنە قولجەتىمدىلىگىن قامتاماسىز ەتۋ باعىتىندا وڭ ديناميكا بايقالادى. بۇگىنگى كۇنى دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەردى ەنگىزۋ ۇلەسى 75,5 پايىزدى قۇراسا, 2019 جىلدىڭ 1 قاڭتارىندا بۇل كورسەتكىشتى 100 پايىزعا جەتكىزۋ جوسپارلانىپ وتىر. دارىگەرلەر مەن ورتا مەديتسينالىق قىزمەتكەرلەردى كومپيۋتەرلىك تەحنيكالارمەن قامتاماسىز ەتۋ 82,7 پايىزدى قۇرايدى. ال دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنىڭ 55,7 پايىزىنا ينتەرنەت جەلىسى قولجەتىمدى», دەدى ە.ءبىرتانوۆ.
ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, اكىمدىكتەردىڭ دەرەكتەرىنە سايكەس 2018 جىلدىڭ ءى توقسانىنىڭ سوڭىنا دەيىن مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەنى پاۆلودار, ماڭعىستاۋ, جامبىل وبلىستارىندا 90 پايىزدان استامىن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمىنا ەنگىزۋ جوسپارلانعان. «ال شىعىس قازاقستان, اقتوبە, الماتى وبلىستارىندا جانە استانا قالاسىندا مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرىن ەنگىزۋ ديناميكاسىنىڭ تومەن بولۋى سالا ماماندارىن الاڭداتىپ وتىرعانى جاسىرىن ەمەس», دەدى ول.
سونىمەن قاتار ەلدەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىن تسيفرلاندىرۋدىڭ بىردەن-ءبىر تەتىگى رەتىندە بيىلعى جىلدىڭ ماۋسىم ايىنان باستاپ, ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتى جوباسى قولدانىسقا ەنگىزىلمەك. ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتى ارقىلى دارىگەرلەر پاتسيەنتتىڭ دەنساۋلىعىنا قاتىستى بارلىق اقپاراتتى الاتىن بولادى. پاتسيەنتتەر دە اتالعان اقپاراتتارمەن تانىسا الادى. سونىمەن قاتار ازاماتتار مەديتسينالىق ۇيىمنىڭ كورسەتكەن قىزمەتىن دە باعالاي الادى. ول ءۇشىن الدىمەن مينيسترلىك دەنساۋلىق ساقتاۋدىڭ ينتەگراتسيالانعان تۇعىرناماسىن قۇرادى. تۇعىرناما بازاسىندا ەلەكتروندى دەنساۋلىق ساقتاۋ پاسپورتى, پاتسيەنتتىڭ جانە دارىگەردىڭ جەكە كابينەتتەرى اشىلىپ, ول جەردە قاجەتتى اقپاراتتار الماسۋعا كەڭ مۇمكىندىكتەر بەرىلەدى. دەگەنمەن ەلەكتروندى دەنساۋلىق پاسپورتىن تابىستى ەنگىزۋ ءۇشىن بارلىق مەديتسينالىق ۇيىم پاتسيەنت تۋرالى مالىمەتتەردى بەرۋى جانە ءاربىر مەديتسينالىق قىزمەتتى تسيفرلى فورماتتا جۇرگىزۋى ءتيىس. «ول ءۇشىن بارلىق دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمدارىن مەديتسينالىق اقپاراتتىق جۇيەلەرمەن 100 پايىز قامتىپ, ينتەرنەتكە شىعاتىن تەحنيكالارمەن تولىقتاي قامتاماسىز ەتۋ قاجەت. وعان قوسا, وسى ماقساتتى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن مەديتسينالىق جوعارى وقۋ ورىندارىندا اقپاراتتىق تەحنولوگيالارعا باعدارلانعان وقۋ باعدارلاماسىن ەنگىزۋ جوسپارلانىپ وتىر», دەدى ە.ءبىرتانوۆ.
سونداي-اق جيىندا ايتىلعان ەرەكشە جاڭالىقتىڭ ءبىرى – ءبىرىنشى توقساننىڭ سوڭىنا قاراي ەلەكتروندى ۇكىمەت پورتالىنان بىرنەشە انىقتامانى الۋ قىزمەتىنىڭ ىسكە قوسىلاتىندىعى بولدى. ولاردىڭ قاتارىندا ەڭبەككە ۋاقىتشا جارامسىزدىق پاراعى مەن تۋبەركۋلەزگە قارسى, پسيحونەۆرولوگيالىق جانە ناركولوگيالىق ۇيىمداردا ەسەپتە تۇرعانى تۋرالى انىقتاما سىندى قۇجاتتار بار. ال حالىققا كورسەتىلگەن مەديتسينالىق قىزمەتتەر تۋرالى SمS-حابارلاندىرۋلار اقپان ايىندا ەنگىزىلەتىندىگى دە ايتىلدى.
ال تاقىرىپقا قاتىستى قوسىمشا بايانداما جاساعان ماجىلىستەگى الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنىڭ حاتشىسى بەيبىت مامراەۆ ەلباسى جولداۋى مەن ءتيىستى مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا مەديتسينا سالاسىندا اتقارىلىپ جاتقان جۇمىستار جونىندە ءسوز ەتتى. حالىق دەنساۋلىعى مەن دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسى تۋرالى جاڭا كودەكس ازىرلەنىپ جاتقاندىعىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق دەپۋتات قازىرگى ۋاقىتتا قازاقستان بويىنشا ونلاين رەجىمدە 22 اقپاراتتىق جۇيە جۇمىس ىستەيتىنىن, ولار ستاتيستيكالىق اقپاراتتى جيناۋعا جانە دەنساۋلىق ساقتاۋ سەكتورىن قارجىلاندىرۋعا ارنالعانىنا توقتالدى. بىراق, باستى ماسەلە ولار ورتالىق ورگانداردىڭ بازاسىمەن جانە ءبىر-بىرىمەن ءوزارا بىرىكتىرىلمەگەنىنە نازار اۋداردى.
جالپى, جيىن بارىسىندا دەپۋتاتتار مەديتسينا سالاسىنداعى كوپتەگەن وزەكتى ماسەلەلەردى كوتەرىپ, ولاردىڭ شەشىلۋ جولدارىن ۇسىندى. سونىمەن قاتار سۇراقتار قويىپ, ۇسىنىستارىن ءبىلدىردى. ءوز كەزەگىندە مينيستر ە.ءبىرتانوۆ دەپۋتاتتار تاراپىنان قويىلعان سۇراقتارعا جاۋاپ بەرىپ, تۇسىندىرمە بەردى. جينالىستى قورىتىندىلاعان ۆيتسە-سپيكەر گۇلميرا يسيمباەۆا ۇسىنىستاردى تۇجىرىمداپ, ءماجىلىستىڭ الەۋمەتتىك-مادەني دامۋ كوميتەتىنە بەرۋدى تاپسىردى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
