مەرەكەلىك جيىندا العاشقى بولىپ ءسوز العان تۇركسوي ۇيىمىنىڭ باس حاتشىسى دۇيسەن قاسەيىنوۆ اسىعى الشىسىنان ءتۇسىپ, ايدارىنان جەل ەسكەن كاستامونۋلىق اعايىندى ارقا-جارقا قۋانىشىمەن قۇتتىقتادى. ەندى مۇندا الەمنىڭ ءار قيىرىنان قوناقتار اعىلاتىنىن, ولار وتاندارىنا ادەمى اسەرلەرمەن ورالسا قۇبا-قۇپ بولاتىنىن ايتىپ, ءوزىنىڭ وزگە دە يگى تىلەكتەرىن ءبىلدىردى. ول سونداي-اق قۇرىلعانىنا شيرەك عاسىر تولعان تۇركسوي-دىڭ بۇگىندە بەدەلدى حالىقارالىق ۇيىمعا اينالعانىن ۇلكەن تەبىرەنىس ۇستىندە جەتكىزدى. ونىڭ شارتاراپقا شاشىراعاندىقتان ءبىر-بىرىنەن تىم الشاقتاپ كەتكەن تۋىسقاندار اراسىن جاقىنداتۋدا ايرىقشا ءرول اتقارىپ كەلە جاتقانىنا توقتالدى. ماسەلەن بىلتىر ءدال وسىنداي مارتەبەنى يەلەنگەن ءبىزدىڭ تۇركىستاندا قىرىقتان استام حالىقارالىق دەڭگەيدەگى ءماندى مادەني شارالار ۇيىمداستىرىلىپتى. تاتۋلىق تويىنا قاتىسۋشىلار قاراسى ەداۋىر كوبەيگەن. ۇزىن سانى 12 ەلدىڭ وكىلدەرى ءتولتۋما ونەرلەرىن ورتاعا سالعان. باۋىرلاستاردىڭ بارىس-كەلىسى ارتىپ, رۋحاني الىس-بەرىستەرى مولايعان. بۇيىرسا بۇل ءداستۇر الداعى ۋاقىتتا دا جاراسىمدى جالعاسىن تاپپاق. سونىڭ ايعاعى رەتىندە بيىل تۇركسوي اياسىندا الاشتىڭ اقتاڭگەر اقىنى ماعجان جۇماباەۆتىڭ, ازەربايجاننىڭ ايگىلى كومپوزيتورى كارا كاراەۆتىڭ, قىرعىزدىڭ شوڭ جازۋشىسى شىڭعىس ايتماتوۆتىڭ مەرەيتويلارى اتالىپ وتەتىنىنە ەرەكشە ەكپىن تۇسىرگىمىز كەلەدى. قازاقتىڭ قامىن جەگەنى ءۇشىن ستاليندىك سولاقاي ساياساتتىڭ قاھارىنا ۇشىراعان ۇلى تۇلعانىڭ ولەڭدەرى ءبىر- قاتار تۇركى حالىقتارىنىڭ تىلىنە اۋدارىلاتىنىن ەستىگەندە جانىمىزدىڭ جاز كۇنىندەي جايناعانىن جاسىرا المايمىز.
مارتەبەلى جيىننىڭ مىنبەرىنە كوتەرىلگەن تۇركيانىڭ مادەنيەت جانە تۋريزم ءمينيسترى نۋمان كۋرتۋلمىش كانىگى ساياساتكەر ەكەنىن كورسەتىپ, كوسىلە سويلەدى.
– اللا جازسا, كاستامونۋدىڭ الدىنان اق كۇن تۋعالى تۇر. باسىنا باق ورناپ, كوكجيەگى كەڭەيمەك. جاڭا جەتىستىكتەرگە جول اشىلماق. قالانىڭ تىرلىگى قازانداي قايناماق. ۇلىستارىمىزدى ۇيىستىرا تۇسەتىن ءارتۇرلى باعدارلامالار ازىرلەنۋدە, كاستامونۋ بۇل قۇرمەتكە بۇرىننان لايىق ەدى. جاقسى اتاق وعان جاراسادى. ويتكەنى كيەلى ءوڭىردىڭ تاعىلىمدى تاريحى تىم تەرەڭدە جاتىر. ورتالىق ازيادا ويانعان قوجا احمەت ياساۋي يدەيالارىمەن سۋسىنداعان اۋليە-امبيەلەرىمىز اياۋلى اتامەكەنىمىزدىڭ وركەندەۋىنە ولشەۋسىز ەڭبەك ءسىڭىردى. سولاردىڭ ءبىرى شەيح شابانى ۆەلي ءدال وسى جەردە ءومىر ءسۇردى. كاستامونۋ توپىراعىندا ءىلىم تاراتۋشى نەبىر عۇلامالاردىڭ ءىزى قالدى. اي-جۇلدىزدى بايراعى بار انادولى جۇرتىنىڭ ابىروي-داڭقى اسقاقتاي بەرەتىنىنە سەنىمىم نىق, – دەدى مينيستر مىرزا.
سالماقتى وي ساباقتاعان مادەنيەت سالاسىنىڭ باسشىسى ودان ءارى ءوزىمىزدىڭ يۋنەسكو-مىز ىسپەتتى تۇركسوي-دىڭ ءتۇبى ءبىر تۇركىلەردىڭ مادەنيەتىن, ادەت-عۇرپىن الەمگە تانىتۋدا تالماي جۇمىستانىپ جۇرگەنىن العىس سەزىمىمەن العا تارتتى.
سونىمەن تاعى ءبىر ءدۇيىم تۇركىلىك دۋماننىڭ ءدۇبىرى ەستىلدى. اماندىق بولسا, قارا تەڭىز جاعاسىنداعى قاسيەتتى قالادا باعزىدان بىتە قايناسقان قارداشتار باس قوسىپ, ارقايسىسى وزىندە بارىن بازارلاماق. توتىنامانىڭ توقسان تولعاۋىنداي توي قىزىقتارى القالاعان الىس-جاقىندى تەگىس سۇيىندىرمەك. ونىڭ شەت جاعاسىن وسى جولى-اق بايقاپ ۇلگەردىك. سالتاناتتى ساراي ءىشىن ساز كەرنەپ, شاتتىق اۋەندەرى شالقىدى. تۇركيانىڭ مادەنيەت مينيسترلىگى جانىنداعى «تۇرىك ءدۇنياسى» وركەسترى ورىنداعان قۇرمانعازىنىڭ «كورع ۇلى» كۇيى كوڭىلىمىزدى كوك تەڭىزدەي تولقىتتى. قىرعىزشا, تاتارشا, ازەربايجانشا اۋەلەگەن اندەر كورەرمەن قوشەمەتىنە بولەندى. مىڭ بۇرالعان قازاق قىزدارىنىڭ ءبيى دە ەشكىمدى بەيجاي قالدىرعان جوق.
دۇنيە-اي دەسەڭشى... وبالىمىز وتارشىلدىققا بولسىن. باياعى زامانداردا ءبىر-بىرىمەن ەتەنە ارالاسىپ, ەركىن تۇسىنىسكەن اتا-بابالارىمىز نەتكەن باقىتتى ەدى. ۇعىنىسارعا ورتاق ءتىل تاپپاي امالسىز ءورىستىلدى اۋدارماشىنىڭ اۋزىنا قاراعان بۇگىنگى ۇرپاقتارىنىڭ پۇشايمان ءحالىن كورسە, جىلار ما ەدى الدە كۇلەر مە ەدى؟
كەشەگى كەڭەس وداعىنىڭ قۇرامىندا بولعان رەسپۋبليكالاردىڭ, قازىرگى تاۋەلسىز مەملەكەتتەردىڭ جۋرناليستەرى تۇرىكشە وتكەن جيىننان تۇك تۇسىنبەي, انتاليادان ارنايى الدىرعان تىلماشقا جان-جاقتان جامىراي جارماسقانىن كورسەڭىز عوي... تەك ازەربايجاندىق ارىپتەستەرىمىز عانا تۇرىكتەرگە ءبىر تابان جاقىندىقتارىن تانىتىپ, تارجىماشىگە تاۋەلدى بولا قويمادى.
«بارماساڭ, كەلمەسەڭ – جات بولارسىڭ» دەگەن دانا حالقىمىز. ەندەشە ەجەلدەن ەركىندىك اڭساعان ەر تۇرىك ۇرپاقتارىنىڭ ەمەن-جارقىن جۇزدەسۋلەرى ازايماسىن, اعايىن!
تالعات باتىرحان,
«ەگەمەن قازاقستان» – كاستامونۋدان (تۇركيا)
