ومىرىمىزدەگى وزگەرىستەر

قازاقستان حالقى وتكەن جيىرما جىلدا بىرىگۋدىڭ جانە تاتۋلىقتىڭ تامىرىن مىعىمداپ, ىرگەسىن بەكىتتى. ەلباسىنىڭ ساياساتىن قولداپ, كوك بايراقتىڭ استىنا بىرىگە ءتۇستى. قاراپايىم حالىق ۇلىلىقتىڭ ءتاڭى­رى كوكتە, تامىرى جەردە ەكەنىن بەك ۇعىندى, شۇكىرشىلىك ەتتى. تاۋەلسىز­دىك تاريحى تۇڭعىش پرەزيدەنتىمىز نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەسىمىمەن, قاجىر-قايراتى, سارابدال ساياساتى­مەن ەتەنە ەكەندىگى انىق. وتپەلى كەزەڭدە جول باستاپ, حالقىن امان-ەسەن الىپ شىعۋىنىڭ ءوزى ەرلىككە پارا-پار. جولداۋلاردا ايتىلعان­داردى حالىق قولدادى. ءبىرى مال ونىمدەرىن مولايتۋ ءۇشىن اسىل تۇ­قىمدى مال ءوسىرۋدى قولعا السا, ەندى ءبىرى ىرگەلى ءوندىرىس ورنىن قۇرىپ, كاسىبىنەن ءناسىبىن تەردى. ناتيجە­سىندە ەل ەكونوميكاسى نىعايدى. سولاردىڭ قاتارىندا بالقاش اۋدانى «دينارا رانچ» جشس باس­شىسى ەرىك احمەتوۆ تاۋەلسىزدىك مەرەكەسى قارساڭىندا ۇجىمداعى جانە ءوز ومىرىندەگى وڭ وزگەرىستەر جايلى بىلايشا اڭگىمەلەدى. تاۋەلسىزدىك اكەلگەن جاقسىلىق­تار اتاپ ايتارلىق. اۋىلدا وسكەن­دىكتەن اتاكاسىپتى مەڭگەرىپ, مال ءوسىرۋ مەن ءونىمىن مولايتۋدى قولعا الدىم. اسىل تۇقىمدى مال باسىن كوبەيتۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا ءمان بەردىم. ەلباسىنىڭ قازاقستان حال­قىنا ارناعان «بولاشاقتىڭ ىرگەسىن بىرگە قالايمىز» اتتى جولداۋىندا ناق وسى جايعا باسا نازار اۋداردى عوي. نۇرسۇلتان ءابىش ۇلى مال ءونىم­دەرىنىڭ, سونىڭ ىشىندە ەت ەكسپور­تىنىڭ الەۋەتىن ارتتىرۋ قاجەتتىگىن اتاپ كورسەتتى. قۇندى قۇجاتتاعى ماسەلەلەردى جۇزەگە اسىرۋ باعى­تىندا بالقاش اۋدانىندا, سونىڭ ىشىندە «دينارا رانچ» جشس-دا جۇيەلى جۇمىستار جالعاسىن تاۋىپ كەلەدى. مال وسىرۋدەگى جەتىستىكتەرىمىز ءۇشىن 2010-2011 جىلدارى قاراوتكەلدە وتكەن رەسپۋبليكالىق كورمە-بايقاۋدا جەڭىمپاز اتاندىق. ءبىز وتكەن قىستا مۇحيتتىڭ ارعى جاعىنداعى امەريكادان «گەرەفورد» تۇقىمدى 400 باس ءىرى قارا ساتىپ الدىق. بۇگىندە سيىرلار جەرسىنىپ, جەرگىلىكتى جاعدايعا بەيىمدەلدى. امەريكادان 2008 جىلى اكەلىنگەن 253 باس ءىرى قارانى قا­زاقتىڭ اقباس سيىرىمەن بۋدانداس­تىرۋ ناتيجە­سىندە ەتتىلىگى جوعارى جاڭا تۇقىم الىندى. قازىرگى ۋا­قىتتا وسى اسىل تۇقىمدى انالىق باستى مولايتۋعا كوڭىل ءبولىپ وتىرمىز. اۋدان شولەيتتى ايماق. دەسەك تە, ەتتى باعىتتاعى ءىرى قارانى ءشوبى شۇيگىن جايىلىمدىقتا باعۋعا ءمۇم­كىندىك بار. جەر كەڭ, سۋى تازا. ەكو­لوگيالىق جاعىنان تازا ءونىم الۋعا مۇمكىندىك مول. سەرىكتەستىكتە سۋار­ما­لى جەر بار. ەگىستىكتە كۇرىش جانە جوڭىشقا وسىرىلەدى. ءوندى­رىستىك قۇرى­لىمدا مال سويىپ, ەتتى وڭدەۋ­دەن وتكىزەتىن تسەح جۇمىس ىستەيدى. مەملەكەتتەن قارجىلاي كومەك الۋدامىز. ناتيجەسىندە وتكەن جى­لى 123 توننا ەت وتكىزدىك, 23 ميلليون تەڭگە سۋبسيديا الدىق. بيىل­عى كورسەتكىش قوماقتى بولاتىنىن ايتقان ءجون. كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.