– مامىرعالي دوسقۇل ۇلى, پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋىنىڭ باستى ارقاۋىنا اينالعان ءتورتىنشى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيا جاعدايىندا جۇمىس ىستەۋ ۇعىمىن قالاي تۇسىنەسىز؟
– مەملەكەت باسشىسىنىڭ بيىلعى جولداۋىنىڭ باستى ەرەكشەلىگىنىڭ ءوزى ونەركاسىپتىك دامۋ جولىنا باسىمدىق بەرىلۋىندە. ايتپەسە جىلدىڭ باستى قۇجاتى جوعارىداعىداي اتاۋعا يە بولماس تا ەدى. مەنىڭ ويىمشا, بۇل دامۋدىڭ ەڭ سەنىمدى جولى. پرەزيدەنت العا قويعان ون مىندەتتىڭ ىشىندە يندۋستريالاندىرۋ ماسەلەسى ەڭ الدىڭعى كەزەككە شىعۋىنىڭ, ونىڭ ءبىرىنشى ورىندا تۇرۋىنىڭ استارىندا وسىنداي وي مەن وسىنداي سالماق بار. جاڭا مەملەكەتتى قۇرىپ, ونىڭ ەكونوميكاسىن تۇراقتى دامۋ جولىنا ءتۇسىرۋ, قاي كەزدە دە وڭاي بولماعان. بۇل ارادا ەشقانداي دالەلدەۋدى قاجەت ەتپەيتىن ءبىر اقيقات بار. ەلىمىزدىڭ ەكونوميكاسى ستراتەگيالىق شيكىزات كوزدەرىنە تاۋەلدى بولىپ قالماۋعا ءتيىس. ەگەر مۇنداي جاعداي ورىن السا, كەز كەلگەن مەملەكەتتىڭ ەكونوميكاسى سىر بەرمەي تۇرا المايدى.
راس, ءبىز الەمدەگى مۇناي, گاز جانە كوندەنسات سەكىلدى شيكىزات وندىرەتىن ەلدەردىڭ قاتارىندامىز. اشىعىن ايتقاندا, مۇنىڭ ەل ەكونوميكاسىنا ءتۇسىرىپ وتىرعان پايداسى دا جوعارى. سوعان قاراماستان ءبىز بىرىڭعاي شيكىزات شىلاۋىندا قالا بەرۋگە دە ءتيىستى ەمەسپىز. ويتكەنى الەمدىك مۇناي رىنوگىندا ونىڭ باعاسى بىردە تومەندەپ, بىردە جوعارىلاپ, سەكىرمەلى كۇي كەشەدى.
وسى ورايدا, پرەزيدەنت ن.نازارباەۆ ءوز جولداۋىندا بۇلتارتپايتىن ءبىر جاقسى مىسال كەلتىرگەن ەكەن. ياعني, بۇدان 3-4 جىل بۇرىنعى قارجى-ەكونوميكالىق داعدارىس كەزىندە يندۋستريالاندىرۋدىڭ العاشقى بەسجىلدىعىندا قول جەتكىزگەن ناتيجەلەردىڭ اجەپتاۋىر سەپتىگى ءتيىپتى. ءارى مۇنىڭ ءوزى تۇراقتاندىرۋشى فاكتورلاردىڭ بىرىنە اينالىپتى. مىنە, يندۋستريالاندىرۋ مەن ەلىمىزدەگى العاشقى ونەركاسىپتىك رەۆوليۋتسيالاردىڭ تيگىزگەن پايداسى مەن شاپاعاتى.
ءومىر ءبىر ورىندا تۇرمايدى. ول ۇنەمى العا قاراي دامۋ, جىلجۋ ۇستىندە. سونىڭ ىشىندە ونەركاسىپتىك ءومىر العا قاراي وزعان ۋاقىتپەن بىرگە ءوزىنىڭ وزگەرىستەرىن ەنگىزەدى. وسى قيسىنعا سۇيەنسەك جاڭا تەحنولوگيالاردى ورنىقتىرۋ دامۋدىڭ باستى تۇتقاسى بولماق. پرەزيدەنتتىڭ ءوزىنىڭ سوزىمەن ايتقاندا, قازاقستان يندۋسترياسى جاڭا تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋدىڭ كوشباسشىسىنا اينالۋى ءتيىس. ءدال وسىنداي جاعدايدا ونەركاسىپتىڭ يننوۆاتسيالىق سيپاتى ودان ءارى تەرەڭدەي تۇسەتىنى دە جولداۋدا تياناقتى تۇردە تۇجىرىمدالعان.
– مەملەكەت باسشىسى ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ جونىندە تىڭ مىندەتتەر قويدى. ءارى ەلىمىزدىڭ بىرنەشە ونەركاسىپتىك كاسىپورنىن تسيفرلاندىرۋ ءۇشىن قاناتقاقتى جوبانى ىسكە اسىرۋ قاجەتتىگىن العا تارتتى. سونىمەن بىرگە بۇل تاجىريبەنى كوپشىلىككە تاراتۋ جونىندە ءتيىستى اتقارۋشى ورگاندارعا تاپسىرمالار بەردى. بۇعان نە دەيسىز؟
– يننوۆاتسيانى ەنگىزۋ مەن ورنىقتىرۋدىڭ باستى ولشەمىنىڭ ءبىرى – تسيفرلاندىرۋ. الەمدەگى وركەنيەتتى ەلدەردىڭ كوپشىلىگى بۇل كەزەڭدى بەل ورتادان اسىرىپ ۇلگەردى. ءبىزدىڭ باستى ماقساتىمىز – الەمدەگى وزىق وتىز ەلدىڭ قاتارىنان كورىنۋ بولسا, ەكونوميكامىزدى تسيفرلاندىرۋ ماسەلەسىن اتتاپ وتە المايمىز. پرەزيدەنت قويعان مىندەتتىڭ وزگەشەلىگى مەن قاجەتتىلىگى دە وسىندا.
تسيفرلى تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ەلىمىزگە نە ءۇشىن قاجەت ەكەنىن پرەزيدەنت سەگىزىنشى مىندەتتە جان-جاقتى تۇيىندەپ بەرىپتى. وعان الىپ-قوساتىن ەشتەڭە جوق دەپ ەسەپتەيمىن. وسى ارقىلى مەملەكەتتىك باسقارۋدىڭ تيىمدىلىگى ارتا تۇسەتىن بولسا, تسيفرلاندىرۋدىڭ قادىر-قاسيەتى دە سوعۇرلىم كوتەرىلمەي مە؟! ەكونوميكانى تسيفرلاندىرۋ تابىس اكەلگەنىمەن جۇمىس كۇشىنىڭ كوپتەپ بوساپ قالۋ قاۋپىن دە تۋدىرادى دەپ تۇجىرىمدايدى پرەزيدەنت. مۇندايدا نە ىستەۋ كەرەك؟ جولداۋدا مۇنىڭ جولى دا ناقتى ايتىلعان.
– ەلىمىزدەگى يندۋستريالاندىرۋ دەڭگەيىن تەرەڭدەتۋ ىسىنە وبلىستاردا قۇرىلعان يندۋستريالىق ايماقتار دا ءتيىستى ۇلەستەرىن قوسا الاتىنى انىق. ءوزىڭىز دە وسىنداي ومىرشەڭ ءىستىڭ باسى-قاسىندا ءجۇر ەكەنسىز. سوندىقتان وسى ماسەلەگە بايلانىستى نە ايتار ەدىڭىز؟
– يندۋستريالاندىرۋ ۇعىمىمەن قاتار تۇراتىن ءمانى مەن ماڭىزى ءارى سيپاتى تۇرعىسىنان قاراستىرعاندا العاشقى ۇعىمنان ءبىر مىسقال كەم تۇسپەيتىن تاعى ءبىر تۇسىنىك بار. بۇل – ينۆەستيتسيا تارتۋ ماسەلەسى. ءدال وسى تۇرعىدا يندۋستريالىق ايماقتاردىڭ مۇمكىندىكتەرى جوعارى. قازىرگى كۇنى ءبىز وسى مۇمكىندىكتى جىبەرىپ الماۋعا باسا ءمان بەرىپ كەلەمىز. اقتوبە يندۋستريالىق ايماعىندا وتاندىق كاسىپكەرلەرمەن بىرگە شەتەلدىك ينۆەستورلار دا قىزمەت جاساپ ءجۇر. بۇل قاتاردا گەرمانيا, بولگاريا, تۇركيا جانە شۆەيتساريا ەلدەرىنىڭ وكىلدەرى بار. بۇگىنگى ۋاقىتتتا ولاردىڭ قاتىسۋىمەن ءتورت ينۆەستيتسيالىق جوبا جۇزەگە اسۋدا.
– پرەزيدەنتتىڭ بيىلعى جولداۋى تۋرالى ناقتى وي-ءتۇيىنىڭىز قانداي؟
– جولداۋ ءبىزدىڭ ءىسىمىز بەن قىزمەتىمىزگە جانە يندۋستريالىق ايماقتى ودان ءارى دامىتۋ جوبالارىنا جاڭا سەرپىن بەردى. جىلدىڭ باستى باعدارلامالىق قۇجاتى بىزگە سونىسىمەن قىمبات دەپ بىلەمىن.
– اڭگىمەڭىزگە راحمەت.
اڭگىمەلەسكەن
تەمىر قۇسايىن,
«ەگەمەن قازاقستان»
اقتوبە
