بۇگىنگى تاڭدا قازاقستاننىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنا ۇلكەن ستراتەگيالىق مىندەتتەر جۇكتەلگەن. دالىرەك ايتار بولساق, ءبىلىم مەن ءبىلىم بەرەتىن باعدارلامالار دەڭگەيىن حالىقارالىق اككرەديتتەۋ دارەجەسىنە دەيىن كوتەرۋ,الەمدىك ستاندارتتارعا ساي جۇمىس جۇرگىزۋ سىندى جاۋاپتى تاپسىرمالار بەرىلگەن. اتالعان باعىتتار بويىنشا رەسپۋبليكامىزدا بىرقاتار قادامدار جاسالىنعانى دا جاسىرىن ەمەس. بۇل بىرەگەي ءتاجىريبەنى ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىندا جۇيەلەندىرۋ مەن تاراتۋ – ۋاقىت تالابى. سوندىقتان دا 14-15 قاراشادا م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىندە وتكىزىلگەن «قازاقستاندىق ءبىلىم بەرۋ جۇيەسى ءبىلىم باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ ارقىلى ەۋروپالىق ساپا ستاندارتتارى جولىندا» اتتى حالىقارالىق عىلىمي-ءتاجىريبەلىك سەمينار اسا ماڭىزدى بولىپ تابىلادى.
«قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ساپاسى ۇزدىك ەۋروپالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋى كەرەك» تاقىرىبى سەميناردىڭ نەگىزگى وزەگى بولدى.
سەمينار قاتىسۋشىلارى قازاقستاننىڭ ءبىلىم جۇيەسى تاۋەلسىزدىگىن العان 20 جىل ىشىندە جوعارى ۇلتتىق جانە الەمدىك ەكونوميكاداعى ىقپالداستىق ۇدەرىستەرiن ەسەپكە الۋ ارقىلى قايتا جاڭعىردى دەگەن پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. وسى جىلدار ارالىعىندا قازاقستاندىق ءبىلىمدى بۇكىل الەم مويىنداي باستادى. 2010 جىلى بولون دەكلاراتسياسىنا قول قويۋ ارقىلى قازاقستان ەۋروپانىڭ جوعارى ءبىلىم ايماعىندا تەڭ قۇقىلى مۇشە بولىپ تانىلىپ, ەۋروپالىق ءبىلىم ستاندارتىنا جاقىنداي تۇسكەندىگىن دالەلدەدى
ءبىلىم ساپاسى مەن ادامگەرشىلىك الەۋەتتى دامىتۋ ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى بەكىتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا نەگىزدەلگەن. سونداي-اق قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ شەتەلدىك اككرەديتتەۋ گەنتتىكتەرىندە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا حالىقارالىق اككرەديتتەۋدەن ءساتتى وتۋىنە مۇمكىندىك جاسايتىن ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋدىڭ ۇلتتىق جەلىسىن قۇرۋعا باسىم كوڭىل اۋدارىلعان.
وقمۋ-دا وتكەن سەمينار ەلىمىزدىڭ جوعارى ءبىلىمىنىڭ بارلىق سالاسىن قامتىعان ەرەكشە وقيعا بولدى. سەبەبى, ەۋروپا بويىنشا ساپامەن قامتاماسىز ەتۋ جەلىلەرىنىڭ جەتەكشىلەرى, ەۋروپانىڭ, رەسەي مەن قازاقستاننىڭ اككرەديتتەۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ جەتەكشىلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى تۇڭعىش رەت قازاقستاننىڭ ۋنيۆەرسيتەتىندە باس قوسىپ وتىر.
ەرەكشە ايتا كەتۋ كەرەك, سەمينارعا قاتىسۋشى قوناقتار اراسىندا ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسىنىڭ (ENAEE) ۆيتسە-پرەزيدەنتى, گەرمانيالىق ASIIN اككرەديتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ باس ديرەكتورى يرينگ ۆاسسەر, ۆەنگريا اككرەديتتەۋ كوميتەتىنىڭ باس حاتشىسى, ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسىنىڭ باسقارما مۇشەسى, ەكس ۆيتسە-پرەزيدەنتى (ENQA) تيبور Cانتو, ينفورماتيكا بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسىنىڭ (EQANIE) پرەزيدەنتى, بەرلين تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گەورگ گانس-ۋلريح حايس, ەۋروپالىق حيميالىق تاقىرىپتىق جەلىسى بەلگىلەرىن بەرۋ جونىندەگى كوميتەت (ECTNA) توراعاسى, حيميكتەردىڭ ەۋروپالىق تىركەۋ كەڭەسىنىڭ (EuCheMS) ءتوراعاسى, پراگا حيميالىق تەحنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى پاۆەل دراشار; ينفورماتيكا بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسى اككرەديتتەۋ كوميتەتىنىڭ (EQANIE) مۇشەسى, گرينۆيچ-لوندون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەكانى ەليزابەت بەكون, بيزنەستى باسقارۋ بويىنشا حالىقارالىق باعدارلامالاردى اككرەديتتەۋ قورىنىڭ (FIBAA) ارنايى وكىلى حاينتس-ۋلريح شميدت, گەرمانيالىق ASIIN اككرەديتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ مەنەدجەرى مەلاني گرۋنەر, AQA «اۆستريا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ اگەنتتىگى حالىقارالىق اككرەديتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ديتلليندا كاستەليتس, فرانتسيانىڭ پەداگوگيكا سالاسىنداعى باعدارلامالاردى حالىقارالىق باعالاۋ ورتالىعىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى ليزا بۋدانوۆا, لاتۆيانىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن باعالاۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى يۋريس دزەلمە, «اقپاراتتىق-تالداۋ ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى (قازاقستان) ش.قالانوۆا, قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ر.سەيداحمەتوۆا, ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتالىق ازيالىق جەلىسىنىڭ (CANQA) حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇيلەستىرۋشىسى گ.دۋيشەباەۆا, رەسەي ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ اسسوتسياتسياسى اككرەديتتەۋ ورتالىعىنىڭ (ايور) ديرەكتورى س.گەراسيموۆ, ءبىلىم ساپاسىن قوعامدىق باقىلاۋ جانە كارەرانى دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ (اككورك, رەسەي) باس ديرەكتورى ا.بەلوكوپىتوۆ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى ليتسەنزيالاۋ جانە اككرەديتتەۋ ءجونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيانىڭ باستىعى ب.يسمايلوۆ, قازاقستانداعى تەمپۋس ۇلتتىق رەسمي كەڭسەسى مەن بريتان كەڭەسىنىڭ وكىلدەرى, قر جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى بار.
بارشامىزعا بەلگىلى, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق مەملەكەتىمىز ءبىلىمدى دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىپ, مەملەكەت ساياساتىنىڭ باسىمدىلىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قارادى. جاڭادان قۇرىلعان مەملەكەتىمىز ءبىلىم سالاسىنا تۇبەگەيلى جاڭارتۋلار ەنگىزدى, وسىلايشا بiزدiڭ ەلىمىز بiلiم ءتوڭiرەگiندەگi رەفورمالارىنىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ ارقاسىندا دۇنيەجۇزىلiك كوشباسشىلار قاتارىنان كورىنۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
سەمينار اياسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى ءبىلىم بەرۋدەگى ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسى جانە ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق ستاندارتتارى مەن باسشىلىقتارى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ىشكى جۇيەسىن قۇرۋ», «ءبىلىم باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ: تالاپتار, كريتەريلەر مەن پروتسەدۋرالار» تاقىرىبىندا باس قوسۋلار وتكىزدى.
سەمينار جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاريحي ماڭىزى بار «قازاقستانداعى جوعارى ءبىلىم مەن جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ» اتتى شىمكەنتتىك دەكلاراتسياعا جانە ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسى مەن ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتاازيالىق جەلىسى اراسىنداعى ءوزارا ءتۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويۋ راسىمدەرى جۇزەگە اسىرىلدى.
ال مەموراندۋم – ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ جانە كۇشەيتە ءتۇسۋ, سونداي-اق ەۋروپالىق كەڭىستىكتەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن كەپىلدەندىرۋ بويىنشا ستاندارتتار مەن ۇسىنىستاردى ورتالىق ازيادا تاراتۋعا كەڭىنەن جول اشادى.
اتالعان مەموراندۋمعا قول قويۋ ارقىلى ەۋروپا مەن ورتا ازيا ەلدەرىنىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى مەن ىنتىماقتاستىعى ارتا ءتۇسىپ, جوعارى ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋدىڭ ءبىرىڭعاي ولشەمىن جاساۋعا مۇمكىندىك تۋىندايدى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شىمكەنت.
«قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ ساپاسى ۇزدىك ەۋروپالىق ستاندارتتارعا ساي بولۋى كەرەك» تاقىرىبى سەميناردىڭ نەگىزگى وزەگى بولدى.
سەمينار قاتىسۋشىلارى قازاقستاننىڭ ءبىلىم جۇيەسى تاۋەلسىزدىگىن العان 20 جىل ىشىندە جوعارى ۇلتتىق جانە الەمدىك ەكونوميكاداعى ىقپالداستىق ۇدەرىستەرiن ەسەپكە الۋ ارقىلى قايتا جاڭعىردى دەگەن پىكىرلەرىن ءبىلدىردى. وسى جىلدار ارالىعىندا قازاقستاندىق ءبىلىمدى بۇكىل الەم مويىنداي باستادى. 2010 جىلى بولون دەكلاراتسياسىنا قول قويۋ ارقىلى قازاقستان ەۋروپانىڭ جوعارى ءبىلىم ايماعىندا تەڭ قۇقىلى مۇشە بولىپ تانىلىپ, ەۋروپالىق ءبىلىم ستاندارتىنا جاقىنداي تۇسكەندىگىن دالەلدەدى
ءبىلىم ساپاسى مەن ادامگەرشىلىك الەۋەتتى دامىتۋ ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى بەكىتكەن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2011-2020 جىلدارعا ارنالعان ءبىلىم بەرۋدى دامىتۋدىڭ مەملەكەتتىك باعدارلاماسىنا نەگىزدەلگەن. سونداي-اق قازاقستاندىق جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ شەتەلدىك اككرەديتتەۋ گەنتتىكتەرىندە ءبىلىم بەرۋ باعدارلامالارى بويىنشا حالىقارالىق اككرەديتتەۋدەن ءساتتى وتۋىنە مۇمكىندىك جاسايتىن ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋدىڭ ۇلتتىق جەلىسىن قۇرۋعا باسىم كوڭىل اۋدارىلعان.
وقمۋ-دا وتكەن سەمينار ەلىمىزدىڭ جوعارى ءبىلىمىنىڭ بارلىق سالاسىن قامتىعان ەرەكشە وقيعا بولدى. سەبەبى, ەۋروپا بويىنشا ساپامەن قامتاماسىز ەتۋ جەلىلەرىنىڭ جەتەكشىلەرى, ەۋروپانىڭ, رەسەي مەن قازاقستاننىڭ اككرەديتتەۋ اگەنتتىكتەرىنىڭ جەتەكشىلەرى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى تۇڭعىش رەت قازاقستاننىڭ ۋنيۆەرسيتەتىندە باس قوسىپ وتىر.
ەرەكشە ايتا كەتۋ كەرەك, سەمينارعا قاتىسۋشى قوناقتار اراسىندا ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسىنىڭ (ENAEE) ۆيتسە-پرەزيدەنتى, گەرمانيالىق ASIIN اككرەديتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ باس ديرەكتورى يرينگ ۆاسسەر, ۆەنگريا اككرەديتتەۋ كوميتەتىنىڭ باس حاتشىسى, ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسىنىڭ باسقارما مۇشەسى, ەكس ۆيتسە-پرەزيدەنتى (ENQA) تيبور Cانتو, ينفورماتيكا بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسىنىڭ (EQANIE) پرەزيدەنتى, بەرلين تەحنيكالىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى گەورگ گانس-ۋلريح حايس, ەۋروپالىق حيميالىق تاقىرىپتىق جەلىسى بەلگىلەرىن بەرۋ جونىندەگى كوميتەت (ECTNA) توراعاسى, حيميكتەردىڭ ەۋروپالىق تىركەۋ كەڭەسىنىڭ (EuCheMS) ءتوراعاسى, پراگا حيميالىق تەحنولوگيا ينستيتۋتىنىڭ پروفەسسورى پاۆەل دراشار; ينفورماتيكا بويىنشا ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسى اككرەديتتەۋ كوميتەتىنىڭ (EQANIE) مۇشەسى, گرينۆيچ-لوندون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ دەكانى ەليزابەت بەكون, بيزنەستى باسقارۋ بويىنشا حالىقارالىق باعدارلامالاردى اككرەديتتەۋ قورىنىڭ (FIBAA) ارنايى وكىلى حاينتس-ۋلريح شميدت, گەرمانيالىق ASIIN اككرەديتتەۋ اگەنتتىگىنىڭ مەنەدجەرى مەلاني گرۋنەر, AQA «اۆستريا ساپانى قامتاماسىز ەتۋ اگەنتتىگى حالىقارالىق اككرەديتتەۋ ءبولىمىنىڭ باسشىسى ديتلليندا كاستەليتس, فرانتسيانىڭ پەداگوگيكا سالاسىنداعى باعدارلامالاردى حالىقارالىق باعالاۋ ورتالىعىنىڭ ۇيلەستىرۋشىسى ليزا بۋدانوۆا, لاتۆيانىڭ جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن باعالاۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى يۋريس دزەلمە, «اقپاراتتىق-تالداۋ ورتالىعى» اق پرەزيدەنتى (قازاقستان) ش.قالانوۆا, قر ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگى ۇلتتىق اككرەديتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى ر.سەيداحمەتوۆا, ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتالىق ازيالىق جەلىسىنىڭ (CANQA) حالىقارالىق ىنتىماقتاستىق جونىندەگى ۇيلەستىرۋشىسى گ.دۋيشەباەۆا, رەسەي ينجەنەرلىك ءبىلىم بەرۋ اسسوتسياتسياسى اككرەديتتەۋ ورتالىعىنىڭ (ايور) ديرەكتورى س.گەراسيموۆ, ءبىلىم ساپاسىن قوعامدىق باقىلاۋ جانە كارەرانى دامىتۋ اگەنتتىگىنىڭ (اككورك, رەسەي) باس ديرەكتورى ا.بەلوكوپىتوۆ, قىرعىز رەسپۋبليكاسى ليتسەنزيالاۋ جانە اككرەديتتەۋ ءجونىندەگى مەملەكەتتىك ينسپەكتسيانىڭ باستىعى ب.يسمايلوۆ, قازاقستانداعى تەمپۋس ۇلتتىق رەسمي كەڭسەسى مەن بريتان كەڭەسىنىڭ وكىلدەرى, قر جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ باسشىلارى بار.
بارشامىزعا بەلگىلى, تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كۇندەرىنەن-اق مەملەكەتىمىز ءبىلىمدى دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىپ, مەملەكەت ساياساتىنىڭ باسىمدىلىقتارىنىڭ ءبىرى رەتىندە قارادى. جاڭادان قۇرىلعان مەملەكەتىمىز ءبىلىم سالاسىنا تۇبەگەيلى جاڭارتۋلار ەنگىزدى, وسىلايشا بiزدiڭ ەلىمىز بiلiم ءتوڭiرەگiندەگi رەفورمالارىنىڭ قارقىندى دامۋىنىڭ ارقاسىندا دۇنيەجۇزىلiك كوشباسشىلار قاتارىنان كورىنۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى.
سەمينار اياسىندا «قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى ءبىلىم بەرۋدەگى ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ۇلتتىق جۇيەسى جانە ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق ستاندارتتارى مەن باسشىلىقتارى», «قازاقستان رەسپۋبليكاسى جوعارى وقۋ ورىندارىندا ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ىشكى جۇيەسىن قۇرۋ», «ءبىلىم باعدارلامالارىن اككرەديتتەۋ: تالاپتار, كريتەريلەر مەن پروتسەدۋرالار» تاقىرىبىندا باس قوسۋلار وتكىزدى.
سەمينار جۇمىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا تاريحي ماڭىزى بار «قازاقستانداعى جوعارى ءبىلىم مەن جوعارى وقۋ ورنىنان كەيىنگى ءبىلىمنىڭ ساپاسىن قامتاماسىز ەتۋ» اتتى شىمكەنتتىك دەكلاراتسياعا جانە ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ەۋروپالىق جەلىسى مەن ساپانى قامتاماسىز ەتۋدىڭ ورتاازيالىق جەلىسى اراسىنداعى ءوزارا ءتۇسىنىستىك پەن ىنتىماقتاستىق تۋرالى مەموراندۋمعا قول قويۋ راسىمدەرى جۇزەگە اسىرىلدى.
ال مەموراندۋم – ءبىلىم ساپاسىن ارتتىرۋ جانە كۇشەيتە ءتۇسۋ, سونداي-اق ەۋروپالىق كەڭىستىكتەگى جوعارى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن كەپىلدەندىرۋ بويىنشا ستاندارتتار مەن ۇسىنىستاردى ورتالىق ازيادا تاراتۋعا كەڭىنەن جول اشادى.
اتالعان مەموراندۋمعا قول قويۋ ارقىلى ەۋروپا مەن ورتا ازيا ەلدەرىنىڭ ءوزارا تۇسىنىستىگى مەن ىنتىماقتاستىعى ارتا ءتۇسىپ, جوعارى ءبىلىم ساپاسىن باعالاۋدىڭ ءبىرىڭعاي ولشەمىن جاساۋعا مۇمكىندىك تۋىندايدى.
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وقمۋ ءباسپاسوز قىزمەتى.
شىمكەنت.
