وتكەن جىلى «بولاشاق» حالىقارالىق ستيپەندياسى اياسىندا 600 ورىن ءبولىنىپ, تەك 560 ادام ستيپەنديات اتانسا, سونىڭ ىشىندە بار بولعانى 10 ۇمىتكەر عانا اتالعان سانات بويىنشا قۇجات تاپسىرعان ەكەن. باسەكە جوعارى بولدى دەسەك, 40 ورىن يەسىز قالعان. جالپى, سانات ەنگىزىلگەن سوڭعى ءتورت جىل ىشىندە 3 000 ورىن ءبولىنىپ, ونىڭ 2 485-ءى يگەرىلسە, باق ساناتى بويىنشا 161 ادام عانا قۇجات تاپسىرىپ, سونىڭ تەك 98-ءى عانا ستيپەندياتتار تىزىمىنەن تابىلعان.
باق وكىلدەرىنىڭ شەتەلدىك ءبىلىم الۋى نەلىكتەن ماڭىزدى؟ ادەتتە شەتەلدە وقىعان ادام ءبىلىم الىپ قانا قويماي, سول جاقتاعى ءومىردى كورىپ, ونى قازاقستانمەن سالىستىرىپ, ەلىمىزدەگى كوپتەگەن دۇنيەلەرگە قايتا قارايدى, ساناسىندا سىلكىنىس بولادى. جوعارى باسەكە مەن ۇلكەن مۇمكىندىكتەر ورتاسىن كورگەن جاستار ەلگە مۇلدەم باسقا ادام بولىپ ورالادى. تانىمى كەڭەيىپ, سىني ويلاۋ جۇيەسى داميدى. ولاردىڭ كوبى ەلگە كەلگەن سوڭ قىزمەتكە كىرىسىپ, جەمىستى ەڭبەك ەتەدى. العان ءبىلىمى مەن تاجىريبەسىن وزگەگە ۇيرەتىپ, سالىنعان ينۆەستيتسيانى ەسەلەپ قايتارادى. الايدا قانشا ءساتتى جۇمىس اتقارعانىمەن, ولار ءارى كەتسە ون نەمەسە ءجۇز اداممەن عانا جۇمىس ىستەيدى. ال ءدال سول جولمەن وتكەن جۋرناليست بولسا ميلليونداعان ادامنىڭ نازارىن اۋدارتا الادى. تۋريزم نەمەسە مۋزەي تاقىرىبىن قوزعايتىن بولسا, ءوزى كورگەن انگليامەن سالىستىرادى; ءسوز بوستاندىعى, ءبىلىم ساپاسى, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنە كەلسە, ءوزى بولعان اقش-تى مىسالعا كەلتىرەدى.
ەلدى ەل ەتەتىن, ۇلتتى ۇلت ەتەتىن قوعامدىق سانا. ارىز جازۋدى نامىس كورەتىن, تويعا شاشىلۋدى, ىسىراپشىلدىقتى قازاقتىڭ كەڭدىگى دەيتىن قاتىپ قالعان تۇسىنىكتەردى ءجىبىتىپ, ولارعا قايتا قاراۋ ءۇشىن ۇلكەن قوعامدىق ديسكۋسسيا قاجەت. ال سول ديسكۋسسيانى تەلەارنا, راديو, ءباسپاسوز ارقىلى جۋرناليستەر جۇرگىزەدى. دەمەك, وزگە سالانىڭ مامانىن شەتەلگە جىبەرۋ ءبىر ءدان ەگىپ, 10 جەمىس العانمەن تەڭ بولسا, ءجۋرناليستىڭ دامىعان ەلدە ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن جەتىلدىرۋى ءبىر ءدان ەگىپ, مىڭداعان جەمىس الۋمەن تەڭ بولماق.
بۇل ءبىرىنشى سەبەپ. ەكىنشىسى ودان ماڭىزدى. ءتۇرلى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن ەلىمىزدە تىلشىلىكتىڭ دەڭگەيى تومەندەدى. بولعان وقيعانى ءبىر-ەكى سويلەممەن جەتكىزۋدى جۋرناليستيكا سانايتىن جاعدايعا جەتتىك. جاعدايدىڭ اسقىنعانى سونشا, جۋرناليستيكانى ۋنيۆەرسيتەت قابىرعاسىندا وقۋدىڭ قاجەتى شامالى, وعان باۋليتىن فاكۋلتەتتەردى جابۋ كەرەك دەيتىندەر پايدا بولدى. شىن مانىسىندە, جۋرناليستيكا – ۇلكەن ءبىلىم مەن بىلىكتىلىكتى, تاجىريبە مەن ەپتىلىكتى قاجەت ەتەتىن جاۋاپكەرشىلىگى جوعارى سالا. بىزدە ەگجەي-تەگجەيلى زەرتتەۋ جۋرناليستيكاسى جانە data جۋرناليستيكا سەكىلدى جۋرناليستيكا باعىتتارى جوقتىڭ قاسى. تەلەارنالار رەيتينگ قۋالاپ, كوڭىل كوتەرۋ باعدارلامالارىن كۇشەيتىپ الەك. جاستاردىڭ كوبى تەلەجۇرگىزۋشى بولعىسى كەلەدى. گازەتكە ساناۋلىلار عانا بارادى, سونىڭ وزىندە ءباسپاسوزدى كوبىنە ادەبيەتكە ءبىر تابان جاقىندار عانا تاڭداپ جاتادى. دامىعان ەلدەردە جۋرناليستيكا نەگىزىنەن جازۋدان باستالادى. ىشىندە بىردە-ءبىر ارتىق ءسوزى جوق ون بەتتىك ماقالا جازىپ, ماسەلەنىڭ ءمانىسىن تولىق اشاتىن, سويتە تۇرا ءماتىندى قىزىقتى ەتىپ قۇراستىراتىن ادامدار عانا ول جاقتا تىلشىلىكتىڭ نانىن جەي الادى. بىزدە بولسا, فەيسبۋك بەلسەندىسى مەن ءتىلشىنى اجىراتۋ قيىن, بار ايىرماشىلىعى سوڭعىسىنىڭ پىكىرى الەۋمەتتىك جەلىمەن قاتار ونلاين پورتال مەن تەلەارنادان بەرىلەدى, سول عانا.
وسى رەتتە تاعى ءبىر ماسەلەنىڭ باسىن شولعىمىز كەلەدى. جۋرناليستيكانى ارنايى وقۋدىڭ قاجەتى جوق دەگەن قاتە تۇسىنىكتىڭ بويىمىزعا سىڭگەنى سونشا, كوپتەگەن ازاماتتارىمىز «بولاشاق» باعدارلاماسىنا باق اتىنان قۇجات تاپسىرىپ, ساناتتىڭ جەڭىلدىكتەرىن پايدالانا وتىرىپ, وزگە ماماندىقتارعا بەت بۇرۋدا. نەگە ولاي جاسادىڭىز دەگەن سۇراعىمىزعا جۋرناليستيكانى مەن ونسىز دا بىلەمىن دەپ جاتادى. مۇنداي ويلار جۋرناليستيكانى مانساپ جولىنداعى بەلگىلى ءبىر كەزەڭ رەتىندە كورىپ, ومىرلىك كاسىپ رەتىندە قاراماۋدان شىعاتىن سەكىلدى. ايتپەسە شەتەلدىك وقۋ ورنىنا قۇجات تاپسىرىپ وتىرعان دارىگەر مەن مەديتسينانى بىلەمىن, ودان دا مەن تاريح ءپانىن وقيىن دەپ ايتپايدى عوي؟ ويتكەنى ول شەتەلدە ءبىلىمى مەن بىلىكتىلىگىن شىڭداپ, بۇرىنعىدان دا مىقتى مامان بولۋدى كوزدەيدى. نەگە ءبىزدىڭ جۋرناليستەر كاسىبي بىلىكتىلىگىن شىڭداپ, بۇرىنعى دەڭگەيىنەن اسىپ ءتۇسۋدى ويلامايدى. مۇنى توقمەيىلسۋ دەپ تۇسىنسەك قاتەلەسەمىز بە؟
دارحان ومىربەك,
«ەگەمەن قازاقستان»
