ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ءوزىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى قازاقستان حالقىنا جولداۋىندا ءدىني ەكسترەميزم زارداپتارىنىڭ الدىن الۋ, اسىرەسە ينتەرنەت پەن الەۋمەتتىك جەلىلەردە ونىڭ جولىن كەسۋ, راديكالدى كوزقاراسقا بايلانىستى كەز كەلگەن ارەكەتكە مۇلدە توزبەۋشىلىكتى قالىپتاستىرۋ ماسەلەلەرىن ايتقان بولاتىن. بۇل رەتتە جات اعىمعا ەرگەن ازاماتتاردى تەولوگيالىق تۇرعىدان ساۋاتتاندىرۋ دا اسا ماڭىزدى.
ەلىمىزدىڭ ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسى بەكىتىلگەنى بەلگىلى. بۇل ءوز كەزەگىندە ءدىن قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن ايتۋلى جاڭالىق بولدى. ەندى اتالمىش تۇجىرىمدامانى ىسكە اسىرۋ, ناقتى شەشىمدەر قابىلداۋ ارقىلى قوعامداعى وڭ پىكىردى قالىپتاستىرۋ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلە. وسى ورايدا تاراز قالالىق مادەنيەت ۇيىندە قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمى مەملەكەتتىك-كونفەسسياارالىق بايلانىس سەكتورىنىڭ مەڭگەرۋشىسى عالىم شويكيننىڭ قاتىسۋىمەن كەزدەسۋ ءوتىپ, وندا ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ باسىم باعىتتارى تالقىلاندى. جيىنعا اۋداندار اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, وبلىستىق دەڭگەيدەگى باسقارما باسشىلارى, ءدىني بىرلەستىك وكىلدەرى مەن جاستار قاتىستى. جيىندى جامبىل وبلىسى اكىمىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى بەكبولات ورىنبەكوۆ جۇرگىزىپ وتىردى.
وبلىستىق ءدىن ىستەرى باسقارماسىنىڭ باسشىسى جانگەلدى وماروۆتىڭ ايتۋىنشا, بۇگىنگى تاڭدا وبلىستا مەملەكەتتىك تىركەۋدەن وتكەن 341 ءدىني بىرلەستىكتەر مەن فيليالدار بولسا, ونىڭ ىشىندە 295 مەشىت پەن 45 شىركەۋ جانە 1 وكىلدىك بار. مەشىت يمامدارىنىڭ دا بىلىكتىلىك دەڭگەيى اسا تومەن ەمەس. ماسەلەن, وبلىستاعى يمامداردىڭ 13,6 پايىزى جوعارى ءبىلىمدى, 39,3 پايىزى ورتا ءبىلىمدى جانە 47,1 پايىزى ساۋات اشۋ كۋرستارىن بىتىرگەندەر. الايدا بۇگىندە اۋليەاتانىڭ 14 مەشىتىندە يمام جوق. دەگەنمەن, جىل سايىن مەشىتتەردى يمامدارمەن قامتاماسىز ەتۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ كەلەدى. وبلىس اۋماعىنداعى ءدىني بىرلەستىكتەردە قىزمەت اتقارۋ ماقساتىندا 9 شەتەلدىك ازامات ميسسيونەر رەتىندە تىركەۋدەن وتكەن بولسا, بۇگىنگى تاڭدا ولاردىڭ دا قىزمەتى تۇراقتى باقىلاۋدا ەكەن. سونىمەن قاتار ينتەرنەت كەڭىستىگىندە ءدىني ەكسترەميستىك جانە تەررورلىق مازمۇنداعى اقپاراتتاردىڭ تارالۋىنىڭ الدىن الۋ دا ماڭىزدى ماسەلە. بىراق جىل باسىنان بەرى 1560 كۇدىكتى سىلتەمە انىقتالىپ, ء دىن ىستەرى جانە ازاماتتىق قوعام مينيسترلىگىنىڭ ءدىن ىستەرى كوميتەتىنە ساراپتاماعا جولدانعان. ناتيجەسىندە 291 سىلتەمە بۇعاتتالىپ, قالعاندارىنىڭ جاۋابى كۇتىلۋ ۇستىندە ەكەن.
تاراز قالاسىنداعى «ھيباتۋللا تارازي» وبلىستىق ورتالىق مەشىتىنىڭ مەدرەسەسىندە بۇگىندە 52 ازامات ءدىني ءبىلىم الۋدا. بۇل رەتتە قازاقستان مۇسىلماندارى ءدىني باسقارماسىنىڭ وبلىستاعى وكىلى, اتالعان مەشىتتىڭ باس يمامى دانيار جۇماباەۆ وڭىردەگى مەشىتتەردەگى احۋالدىڭ تۇراقتى ەكەنىن ايتتى.
ءوز سوزىندە عالىم شويكين جوعارىدا اتالعان تۇجىرىمدامانىڭ قابىلدانۋىنا بايلانىستى جاسالعان العاشقى قادام رەتىندە «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ كەيبىر زاڭنامالىق اكتىلەرىنە ءدىني قىزمەت جانە ءدىني بىرلەستىكتەر ماسەلەلەرى بويىنشا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزۋ» تۋرالى قازاقستان رەسپۋبليكاسى زاڭىنىڭ جوباسى ازىرلەنىپ, جالپىحالىقتىق تالقىلاۋعا ۇسىنىلىپ جاتقانىن ايتىپ ءوتتى. بۇل ورايدا جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك قىزمەتشىلەر مەن ءدىن سالاسى ماماندارىنىڭ پىكىرلەرى تىڭدالدى.
حاميت ەسامان,
«ەگەمەن قازاقستان»
جامبىل وبلىسى
