بۇل كىتاپتى ەنتسيكلوپەدياعا تەڭەپ جاتقانىمىز دا دۇرىس دەپ ويلايمىن. سەبەبى پرەزيدەنت بۇل كىتاپتا سوڭعى 30 جىلداعى تاريحىمىزدى, ءوزىنىڭ كوزىمەن كورگەن تاريحىن ايتىپ بەرگەن. تاريحتا قالاتىن بۇل كىتاپ تۇتاس ءبىر كەزەڭنىڭ كارتيناسىن كورسەتىپ تۇر. سوندىقتان مۇنداي ەڭبەكتى كوپشىلىككە كورسەتۋ كەرەك. مۇنداي ەڭبەكتى جان-جاقتى ناسيحاتتاۋ كەرەك.
مەنىڭ ويىمشا, پرەزيدەنتىمىزدىڭ بۇل ەڭبەگى بۇرىنعى ەڭبەكتەرىنەن وزگەشە. سەبەبى بارلىق سالالاردى ۇلكەن ءۇش كەزەڭگە ءبولىپ قاراعان. ءبىز كەزىندە بۇل كەزەڭدەردىڭ كۋاگەرى بولدىق. سوندىقتان دا كىتاپتى وقىپ وتىرعان كەزدە كوپ نارسە ەسكە ءتۇستى. كوپ نارسەنى قايتادان باسىمىزدان وتكەرگەندەي بولدىق. «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» كىتابى سول كەزەڭ تۋرالى تولىق مالىمەتتى قامتيدى. وقيعالاردى سيپاتتاپ قانا قويمايدى, تەرەڭ تالدايدى.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, تاۋەلسىزدىك تۋرالى جازىلعان كىتاپ قازاق حالقى تاريحىنىڭ 30 جىل ءومىرى قامتىلعان كەزەڭ تۋرالى تولىق اقپاراتتى قامتىپ, ونىڭ قۇندىلىعىن, تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەزەڭنىڭ قيىندىعى مەن قىزىعىن قاتار كورسەتىپ تۇرعان ەرەكشە تۋىندى. سوندىقتان ول ءسوزسىز وقىرماننىڭ كوڭىلىنەن شىعادى دەپ ويلايمىن.
سەيىت قاسقاباسوۆ,
ۇعا اكادەميگى
داۋىرنامالىق ەڭبەك
قازاقستان تاۋەلسىزدىگىن قالاي الدى؟ تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىن مەملەكەت قالاي قالىپتاستى؟ قانداي جۇمىستار اتقارىلدى؟ پرەزيدەنت مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى شەشىم قابىلدانار ساتتەردە نە تۋرالى ويلادى؟ ونى قانداي ماسەلەلەر تولعاندىردى؟ مىنە, مۇنىڭ بارلىعى كىتاپتان جاۋابىن تابۋعا بولاتىن سان ءتۇرلى سۇراقتاردىڭ كىشكەنتاي ءبىر بولىگى عانا.
«تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» اتتى كىتاپ – داۋىرنامالىق ەڭبەك. ول ءبىزدىڭ قازاقستاندىق جولدىڭ سيمۆولى. ول ءبىزدىڭ جاڭا تاريحىمىزدىڭ جازباسى. بۇل كىتاپتى وقۋلىق رەتىندە پايدالانۋ كەرەك دەگەن ۇسىنىستار ايتىلىپ جاتىر ەكەن. ول دا ارتىق بولمايدى. سەبەبى ءاربىر ازامات ءوزىنىڭ تاريحىن ءبىلۋى كەرەك. ال بۇل كىتاپ − قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى تاريحى. بۇل – قازاقستاننىڭ 26 جىلداعى بارلىق وتكەلدەرىنىڭ جيناعى. سوندىقتان ونى بارلىق ازاماتتار وقۋى كەرەك دەپ ويلايمىن.
ەلباسىنىڭ بۇل كىتابى تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ 26 جىلدىعىندا شىققانىنا قۋانىشتىمىن. بۇل كىتاپ قازاقستان ءۇشىن ۇلكەن بايلىق دەپ ايتۋعا بولادى. كىتاپتا تاۋەلسىزدىك كەزەڭىندەگى بارلىق كەزەڭدەر مەن وقيعالار تۋرالى ايتىلعان. ول وقيعالاردى كوپشىلىگىمىز بىلگەنىمىزبەن, تەرەڭىنەن تانۋ مۇلدە ءبىر بولەك دەپ ويلايمىن. وسى رەتتە بۇل كىتاپ تاۋەلسىزدىك كەزەڭىنىڭ, ەلباسىمىز ايتقانداي, تاۋەلسىزدىك ءداۋىرىنىڭ ايناسى ىسپەتتى. سەبەبى كىتاپتان تولىقتاي ءبىر كەزەڭدى, جاڭا زامان تاريحىن كورۋگە بولادى.
كىتاپتان الار تاعىلىم دا, ۇلگى دە كوپ دەپ بىلەمىن. ەڭ باستىسى, كەز كەلگەن جاستاعى وقىرمان وزىنە كەرەكتى دۇنيەنى بويىنا سىڭىرە الاتىنى انىق. سول سەبەپتى كىتاپتىڭ بولاشاق ۇرپاققا جەتەتىنىنە, ءبىزدىڭ قازىرگى جاستارعا عانا ەمەس, ودان كەيىنگى ۇرپاقتارعا دا ميراس بولىپ قالاتىنىنا بەك سەنىمدىمىن.
بۇل ەڭبەكتىڭ تاعى ءبىر ەرەكشەلىگى – اۆتوردىڭ كەز كەلگەن وقيعاعا, كەز كەلگەن شەشىمگە قاتىستى كوزقاراسى بايقالادى. سونىسىمەن-اق كىتاپ ءوز قۇندىلىعىن جوعالتپايدى.
سەرىك نەگيموۆ,
فيلولوگيا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى,
پروفەسسور
جاڭعىرۋ كەزەڭدەرىنىڭ جىلناماسى
«تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» كىتابىن كوپشىلىك تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ ەنتسيكلوپەدياسى دەپ اتاپ جاتىر. مەن سول تەڭەۋمەن تولىقتاي كەلىسەمىن. سەبەبى تۋىندىدا قازاقستاننىڭ تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەزەڭدەگى وقيعالارى تولىعىمەن قامتىلعان. سوندىقتان دا جاستارىمىز, ونىڭ ىشىندە ستۋدەنتتەر قاۋىمى بۇل كىتاپتى كۇندەلىكتى سەرىگىنە اينالدىرىپ, وقىپ ءجۇرۋى كەرەك. مەنىڭ ويىمشا, بۇل كىتاپ جاستار ءۇشىن وتە پايدالى بولماق.
تاعى ءبىر ايتا كەتەرلىگى, بۇل كىتاپ قازاقستاندىق دامۋ ۇلگىسىنىڭ ەۆوليۋتسياسى. سونىمەن قاتار ول مەملەكەتىمىزدىڭ جاڭعىرۋ كەزەڭىنىڭ ۇشەۋىن دە كورسەتەتىن جىلناما ىسپەتتى. «تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» − ءبىزدىڭ تاۋەلسىزدىگىمىزدىڭ تاريحى, بولاشاعىمىزدان ءۇمىت كۇتەتىن ماقساتتارىمىزدى بەلگىلەپ بەرگەن كىتاپ.
مەنىڭ بايقاعانىم, كىتاپتان تەك تاۋەلسىزدىك العاننان كەيىنگى كەزەڭنىڭ وقيعالارىن عانا ەمەس, ەلباسىنىڭ جەكە كوزقاراسىن دا كورۋگە بولادى. سونىمەن قاتار بەلگىلى ءبىر شەشىمدى قابىلداۋ كەزىندە پرەزيدەنتتىڭ قانداي ويدا بولعانىن كىتاپتان وقي وتىرىپ ءبىز بەلگىلى ءبىر دەڭگەيدە شەشىم قابىلداۋعا اسەر ەتكەن فاكتورلاردى دا, سەبەپتەردى دە كورە الامىز.
«تاۋەلسىزدىك ءداۋىرى» كىتابىنىڭ ءبىر ەرەكشەلىگى – اۆتور تاۋەلسىزدىك العانعا دەيىن دە, كەيىن دە ۇلت ءۇشىن, حالىق ءۇشىن, مەملەكەت ءۇشىن ماڭىزدى وقيعالاردىڭ باسى-قاسىندا جۇرگەن. سوندىقتان وقىرمان ساياسي شەشىمدەردى ەركىن ءتۇسىنىپ, بويىنا بىردەن ءسىڭىرىپ الادى دەپ ويلايمىن.
ساتاي سىزدىقوۆ,
تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى, پروفەسسور
