ايماقتار • 26 جەلتوقسان, 2017

بودەنە – باققانعا

1120 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىندە كاسىبىن دوڭگەلەتىپ, وزىمە دە, وزگەگە دە پايدامدى تيگىزەمىن دەۋشى ازاماتتارعا جول اشىق. وعان مەملەكەت تە مەي­لىنشە قولايلى جاعداي تۋعىزۋدا. سونىڭ نەگىزىندە جەر-جەردە بىرنەشە ۇجىم كووپەراتيۆكە بىرىگىپ, يا بولماسا جەكە شارۋاشىلىعىن دامىتىپ جۇرگەن جاندار از ەمەس. ءوزىنىڭ قارىم-قابى­لەتىنە سەنگەن يزەندى اۋىلىنىڭ تۇرعىنى جا­رىل­عاسىن ساتىبالدين دا سولاردىڭ قاتارىندا.

بودەنە – باققانعا

وتباسىمەن بىرگە ەرەكشە بيزنەستى قولعا الىپ, قوعامعا دا, ادامعا دا اعىل-تەگىل پايدا كەلتىرە باستاعان ولار بۇگىندە بودەنە ءوسىرۋ ۇستىندە. اينالىسىپ جاتقانىنا از عانا ۋاقىت وتسە دە, شارۋاشىلىعى شاما-شارقىنشا جان-جاعىنا شاپاعاتىن شاشا باستاعان. جالپى, نۇرا اۋدانىنا قارايتىن يزەندى اۋىلى قۇت قونىپ, ىرىس دارىعان بەرە­كەلى مەكەن. ونداعى ءبىر عانا «وتقانجار» جشس-نىڭ ءوزى اۋىل­دىڭ وزەگى­نە اينالىپ كەتكەن. ءبىز ايتىپ وتىرعان جاس كاسىپكەر جارلىعا­سىن ساتىبالدين دە اۋەلدە اسەم استانادان يزەندى اۋى­لىنا وسى سەرىكتەستىكتى ارقا تۇتىپ كەلگەن. كوشىپ كەلگەن العاشقى ۋاقىتتا-اق «وتقانجار» جشس ديرەكتورى قانات وتارباەۆ اۋىلدا تۇراقتاپ قالۋ, شارۋاشىلىعىن دامىتۋ ماقساتىندا ەكى تۇرعىن ءۇي بەرەدى. باستاپقىدا ءۇيدى جابدىقتاپ, جارى ايناش ەكەۋى بودەنەنىڭ 50 جۇمىرتقاسىن ساتىپ الادى. بودەنەلەردى باپتاپ قولعا ۇيرەتۋگە بولاتىنىن بايقاعان سوڭ, تاعى 300 بودەنە ساتىپ الۋعا بەل بۋادى. ۋاقىت وتە كەلە ءوز قاراجاتى ەسەبىنەن استىقتى ۇنتاقتاۋشى, ءبىر رەت پايدالانىلاتىن ماشينا, ينكۋباتور جانە باسقا قاجەتتى جابدىقتار ساتىپ الىپ, بۇگىندە «دىنمۇحامەد» جەكە كاسىپكەرلىگىن اشىپ وتىر. اتالمىش شارۋاشىلىق قازىرگى تاڭدا بودەنەدەن كۇنىنە 400 جۇمىرتقا الىپ وتىرعان جايى بار. قۇس شارۋاشىلىعىندا 600 ەركەك, 400 ۇرعاشى بودەنە بار. بۇدان باسقا تاعى 2300 ەتتى برويلەر تاۋىق ءوسىرىپ, شارۋا­شىلىقتىڭ شالعايىن كەڭەيتۋدە. الداعى ۋاقىتتا قاز, ۇيرەك, كۇركەتاۋىق, ەتتى بودەنە ءوسىرۋدى كوزدەپ وتىر.

قازىرگى زامانعى يندۋستريالى قۇس شارۋاشىلىعى ەكى باعىت بويىنشا داميدى: ەتتى جانە جۇمىرتقالايتىن قۇستار. ال ءونىمنىڭ ەكى ءتۇرى تابىستىلىعى بويىنشا باسقا ءۇي قۇستارىنان الدەقايدا اسىپ تۇسەدى ەكەن.

– مەنىڭ قولعا العان بيزنەسى­مە كوپ ادامداردىڭ تاڭىرقاي قاراۋى مۇمكىن. بىردەن «نەگە بودەنە؟» دەگەن سۇراق قويىلا­تىنى سودان. بۇل قۇستىڭ ەتى مەن جۇمىرتقاسىنىڭ ەمدىك قاسيە­تىنىڭ بار ەكەندىگى مەديتسينادا دالەلدەنگەن. ەتى ءدامدى ءارى شيپالى, جەڭىل قورىتىلادى. ماسەلە ءىستىڭ كوزىن تابۋدا. بودەنەنى دە قولعا ۇستاۋعا بولادى ەكەن. راس, باستاپقىدا كوپ قيىندىقتار بولدى. تۇششى سۋدان قانشاما قۇسى­مىزدى قىرىپ الدىق. ەرەكشە كۇتىم مەن باپتاۋدىڭ ارقاسىندا جونگە كەلىپ قالدىق دەسەم بولادى. ۋاقىت وتە كەلە بۇل قۇستاردىڭ ءتىلىن تاپقانداي بولدىم. جەم-سۋىن ۋاقىتىندا بەرىپ, كۇتىمىنە ەرەكشە كوڭىل بولىنسە, بودەنەنىڭ بەرەتىن تابىسى مول. وعان كوزىم تولىق جەتتى, – دەيدى جاس كاسىپكەر شارۋاشىلىعى جايلى.

جەتىستىك جەڭىل جولمەن كەلمەي­تىنى اقيقات. ال كاسىپكەردىڭ پايىم­داۋىنشا, تاۋىقتارعا قارا­عاندا بودەنە ءوسىرۋ جەڭىل كورى­نەدى. جۇمىرتقاسى دا سونداي جۇعىمدى قاسيەتكە يە. بودەنە­نىڭ جۇمىرتقاسى مەن ەتى جاس بالا­لار­دىڭ اقىل-ەسىنىڭ تەز دامۋىنا يگى اسەرىن تيگىزەدى ەكەن. بودەنەنىڭ جۇمىرتقالارى ەرەكشە قاسيەتكە, اتاپ ايتقاندا, ادام اعزاسىنىڭ راديونۋكليدتەرىن جويۋعا, جۇرەك-قان تامىرلارى بەل­سەندىلىگىن جاقسارتۋعا جانە يممۋ­نيتەت­تى كوتە­رۋگە كومەك­تە­سەدى. ەمدىك قاسيەتىنە بايلانى­ستى بودەنە ەتى مەن ونىڭ جۇمىرت­قاسىنا سۇرا­نىس جوعارى بولعانىمەن, اۋىل­دىق جەردە, تۇرعىنداردىڭ وزدەرى­نىڭ قۇستارى بار جەردە ونى ساتۋ مەن تاسىمالداۋدىڭ اجەپ­تاۋىر قيىندىقتارى بار ەكەنى بايقالادى. سوعان قاراماستان جاس كاسىپكەر جارىلعاسىن ءساتى­بال­دين­نىڭ ويعا العان ماقساتتارى جەت­كىلىكتى-اق. ەرەك­شە كاسىپ يەسى­نە الار اسۋلارى بيىك ءارى بولسىن دەيمىز.

ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»

قاراعاندى وبلىسى,
نۇرا اۋدانى

سوڭعى جاڭالىقتار