«سولتۇستىك-وڭتۇستىك» ساياسي ورتالىعى ۇيىمداستىرعان پىكىرتالاس رەسەي مەملەكەتتىك گۋمانيتارلىق ۋنيۆەرسيتەتىندە ءوتتى. جالپى, ارال تەڭىزى باسسەينى التى رەسپۋبليكانىڭ اۋماعىن قامتيدى: ورتالىق ازيا ەلدەرى مەن اۋعانستان. ەكولوگيالىق اپات قايتالانباۋ كەرەك دەگەن عالىمداردىڭ ويى ەكىگە ءبولىندى. ءبىرى «ارال تەڭىزى ادام قولىمەن جاسالعان ەكولوگيالىق اپاتتان قۇرعادى» دەسە, ەكىنشى توپ «تەڭىزدىڭ ماڭىن جايلاستىرۋ, قالپىنا كەلتىرۋ - تسيكلدى قۇبىلىس» دەيدى.
- تەڭىزدى بۇرىنعى قالپىنا كەلتىرۋ ادام قولىنان كەلەتىن دۇنيەگە ۇقسامايدى. ءتىپتى بارلىق كۇش-جىگەردى سالىپ, سىرداريا مەن ءامۋداريانىڭ دەڭگەيىن 60-جىلدارداعىداي كورسەتكىشكە جەتكىزسەك تە, تەڭىزدى تولتىرۋ پروتسەسى ونداعان جىلعا سوزىلادى. ال ناتيجەسى جاڭا سۋ قويماسىن قۇرۋمەن تەڭ بولار ەدى. سول سەبەپتى ارال تەڭىزىن قولجەتىمدى جانە قولايلى جاعدايدا قۇتقارۋدى ويلاستىرۋ كەرەك», - دەيدى رعا وكەانولوگيا ينستيتۋتى ديرەكتورىنىڭ ورىنباسارى پەتر زاۆيالوۆ.
