ء وزى شىعارعاننان سوڭ با, ماگوماەۆ شىرقاعاندا ءان تىلسىمى سەنىڭ دە كەۋدەڭە ساۋلاي قۇيىلىپ, بار بولمىسىڭمەن اۋەنگە ەلتىگەنىڭدى بىلمەي قالاتىنسىڭ. ءان جۇمباعى دا, ونەر قۇدىرەتى دە, ءانشىنىڭ قۇداي بەرگەن تالانتى دا سوندا بولسا كەرەك. ال ول ومىردەن وزعان سوڭ كىم ايتسا دا ءبىر قايناۋى كەم بولدى-اۋ دەگەندەي, ءدال ءمۇسىلىم بيىگىنە جەتىڭكىرەمەي, جەتپەي قالعان تۇستارىندا قايران ءانشى «سينيايا ۆەچنوستى» وزىمەن بىرگە الىپ كەتتى مە دەيتىنمىن. ارا-تۇرا يۋتۋبتان ءمۇسىلىمنىڭ ورىنداۋىندا تىڭداپ وسى ءبىر انگە دەگەن ىنتىزارلىعىمدى كەمەرىنەن اسىرماي قوياتىنىم جانە بار. بىردە «گولوس كراىني» اتتى جوبادا ۋكراينادا وقيتىن ازەربايجان جىگىتى ۆاگيف ناگيەۆتىڭ وزىنشە سالعان وزگەشە ورنەگىنە رازى بولعانىم بار. ال قازاق بالاسىندا بۇل ءاننىڭ تۇڭعيىعىنا بويلاپ, جاندى تەربەپ ايتار بىرەۋ شىعادى دەپ تە ويلاپ كورمەپپىن. جوق, قايتا بۇگىن سول پەندەشىلىگىمنىڭ مۇلدە قاتە بولعانىنا قۋانىپ وتىرعان جايىم بار.
ويدا جوقتا ءبىر انشىگە جولىقتىم. سۇڭعاق بويلى, جىلى جىمياتىن ادەمى كۇلكىسى بار, بويىنان قازاقىلىقتىڭ جانعا جۇمساق لەبى ەسكەن, كوشەدە كەزىكسەڭ, قاراپايىم كوپتىڭ ءبىرى ساناپ قاسىنان وتە شىعار جاس جىگىتتىڭ ەسىمى – مارات, سويى – ايتىمباي ەكەن. ال ءان سالعان تۇستا كوز الدىڭدا مارات اسقاقتاپ كەتەدى. جوق, مەنمەنسىگەن ەمەس, ول ءسىز ءۇشىن بيىك تۇلعاعا اينالادى. ودان ەندى پاڭدىقتى دا, انگە عاشىقتىقتى دا, ونەر كيەلىلىگىن ۇعىنعاندى دا كورەسىڭ. شىرقاپ كەتكەنىندە بويىڭ شىمىرلاپ, ءان كەيدە قيساپسىز كەڭدىككە قۇلاش ۇرىپ, كەيدە ورگە ۇمتىلا, شىڭعا كوتەرىلگەن تۇستارىندا ءان اسقارىنىڭ عاجايىپ بيىگىن باعىندىرعان جاسقا سۇيسىنە قاراپ, ءانشىنىڭ تازا ۇنىنە تامساناسىڭ.
ماراتتىڭ تۋعان جەرى – شىمكەنت قالاسى. ءاۋ دەمەيتىن قازاق جوق, دەگەنمەن دە تۇقىمىندا كاسىبي تۇردە ونەر قۋعان, انشىلىك دارىعان جان جوق, ەكەن. اتا-اناسى بالامىز ويىن ويناپ, دوپ قۋعانشا, ونەردەن سۋسىنداسىن دەپ كىشكەنتايىنان مۋزىكا مەكتەبىنە سۇيرەپ, فورتەپيانو سىنىبىندا وقيدى. ودان سول شىمكەنتتەگى مۋزىكا كوللەدجىنە ءتۇسىپ, سوندا جۇرگەندە كونكۋرسقا قاتىسقانىنىڭ ارقاسىندا كوزگە ءىلىنىپ, استاناداعى قازاق ۇلتتىق ونەر ۋنيۆەرسيتەتىنە وقۋعا شاقىرىلادى. 2017 جىلى ارمەنيانىڭ حالىق ءارتىسى بارسەگ تۋمانياننىڭ سىنىبىندا «ۆوكال ونەرى» ماماندىعى بويىنشا ۋنيۆەرسيتەتتى ۇزدىك ءبىتىرىپ شىعادى. قازىر ءوزى ءبىلىم العان شاڭىراقتا ماگيستراتۋرادا وقىپ جاتقان مارات 2016 جىلى بولاشاعىنان ءۇمىت كۇتتىرگەن ستۋدەنت رەتىندە ريمدەگى ايگىلى «سانتا چەچيليا» كونسەرۆاتورياسىنا 4 ايعا وقۋعا جىبەرىلەدى. – ماعان ساباق بەرگەن ءوزى ريم ساحناسىن باعىندىرعان, لا سكالادا كورەرمەندەرىن تامساندىرعان ماەسترو كلاۋديو دي سەنني قازاقتىڭ اندەرىنە قايران قالدى. نە دەگەن كەرەمەت دۇنيەلەر, حالىق اندەرى دەيسىڭ بە؟ قانداي كەڭدىك, مىناۋ انشىگە تەحنيكالىق تۇرعىدا باعا جەتپەيتىن دۇنيە عوي. مىسالى, نەمىستىڭ, فرانتسۋزدىڭ اندەرىن ايتۋشىعا دىبىس قىساڭدىعى كەدەرگى كەلتىرەدى, ال قازاقتار قالاي كەڭ شىرقاعان دەپ «اقباقاي», «تىلەۋقاباق», «قارعام-اۋ», «نازقوڭىر» سىندى اندەرگە ءتانتى بولىپ, ءبىراز ءاننىڭ نوتاسىن سۇراپ الىپ قالدى, – دەيدى مارات.
«ادام ءاندى ورىنداعاندا ءار جاستا ارقالاي سەزىنەدى ەكەن. مىسالى, وسىدان ءۇش جىل بۇرىن ءسىز جاقسى كورەتىن «سينيايا ۆەچنوستى» قالاي ايتتىم. تەحنيكالىق تۇرعىدا ەمەس, سەزىنۋ جاعىنان. جالپى, رەپەرتۋار تاڭداعاندا ىشكى جان دۇنيەم مەن سەزىمىمە كوپ جۇگىنەمىن. وتكەندە قانشا ءان بىلەسىڭ دەگەن ساۋالعا جاۋاپ بەرۋ كەرەك بولىپ, سوعان ەرىنبەي ءۇش كۇنىمدى ارناپ ءتىزىمىن جاساپ, 1100 ءاندى ءتىزىپ شىقتىم. بىراق ونىڭ بارلىعىن ايتامىن دەگەن ءسوز ەمەس, كەي ءاندى وقۋ ۇدەرىسى كەزىندە ۇيرەنەسىڭ, ال نەگىزى مەن ءوزى نە نارسەنىڭ دە تۇبىنە, تەرەڭىنە بويلاعاندى جاقسى كورەمىن, سوندىقتان دا يتاليا, اعىلشىن, فرانتسۋز تىلدەرىن ۇيرەنىپ, وعان قوسا قازاقتىڭ حالىق اندەرىن ورىنداعاندا تەك نوتاعا سۇيەنە ايتۋ دۇرىس ەمەس دەپ, ءداستۇرلى ءان شەبەرلەرى قايرات بايبوسىنوۆ, ەرلان رىسقالي ءتارىزدى مايتالماندارعا قۇلاق ءتۇرىپ, ءان سوزدەرىنە ءمان بەرەمىن. ال شەتەلدىك اريا, رومانستاردى ورىنداۋ ءۇشىن ءتىلىن ۇقپاساڭ, ءسوزىنىڭ مانىنە جەتپەسەڭ, ول كوپشىلىككە دە جەتپەيدى», دەيدى ءانشى.
ماراتتىڭ ءان سالعاندا تەڭىزدىڭ ءتۇبى كورىنگەندەي تازالىق, تۇنىقتىققا قوسا, تۇڭعيىقتان قۋات الىپ, بۋىرقانىپ, تولقىنى تۋلاپ ءبىر كەتكەندە الىپ كەمەنى بۇيىم قۇرلى كورمەيتىن تەڭىزدىڭ ەرەسەن زور كۇشى تۋلاپ جاتادى. ءان بيىگىنە شىعىپ, داۋىس ءتورت قۇبىلاعا تەگىس تارايتىنداي كەڭگە قۇلاش كەرگەندە قان تامىرلارىڭىز بەن ءاربىر كلەتكاڭىز ءان تىلسىمىنان شيرىعىپ, قاتتى بۇرالعان شەكتەي, سىمداي تارتىلىپ, اۋەندى قابىلداۋدىڭ شىرقاۋ شەگىنە قالاي جەتكەنىڭىزدى اڭعارماي قالاسىز. ىشكى جان الەمىڭىز ەرەكشە ءبىر كۇيگە بولەنەدى. ءسىرا, بۇل ماراتتىڭ بارقىت ۇنىندەگى بيىكتىكتىڭ سيقىرى بولسا كەرەك.
– ءوز اسپابىم فورتەپيانونى دا قاتتى جاقسى كورەمىن, سوندىقتان ءجيى-ءجيى وعان ورالىپ, ورىندايتىن اندەرىمنىڭ وڭدەۋىن دە ءوزىم جاسايمىن. ەرمەك سەركەباەۆتىڭ ءوزىنىڭ فورتەپيانودا سۇيەمەلدەۋىمەن ايتقان اندەرىن تىڭداپ كورىڭىزشى, قانداي كەرەمەت! وپەرادا پارتيتۋرادان اۋىتقىپ شىعۋعا بولمايدى, وركەستردىڭ ءار اسپابىنىڭ ءوزىنىڭ تارتار ءيىرىمى بار, سوندىقتان ودان اۋىسىپ كەتە المايسىڭ. ال ەرمەك اعانىڭ يمپروۆيزاتسياعا بارۋى, حالىق اندەرىن شارىقتاتا ايتۋى عاجاپ. جالپى, شىعارماشىلىق ادامىنا بەلگىلى ءبىر دەربەستىك, ەركىندىك قاجەت دەگەن ويدامىن. تەك قالىپقا تۇسكەن باعىتتان اۋىتقىماي, تاكتىدەن شىقپاي ايتۋ ءانشىنىڭ ويىن دا, ونەرىن دە تۇسايدى دەگەن جاس جىگىتتىڭ پايىمدارىنا قاراپ, ودان بولاشاقتا جارقىراي جاناتىن جارىق جۇلدىزدى كورگەندەي بولدىم. ءسات ساپار ساعان, مارات!
انار تولەۋحانقىزى,
«ەگەمەن قازاقستان»
