23 قاراشا, 2017

ءوزارا ارىپتەستىكتى نىعايتۋدىڭ ءبىر باعىتى

790 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن

جۋىردا قازاقستاندا ۇجىم­دىق قاۋىپسىزدىك تۋرالى شارت ۇي­ىمى­نىڭ (ۇقشۇ) «مىزعىماس باۋ­ىر­لاس­تىق-2017» ستراتەگيالىق وقۋ-جات­تى­عۋلارى ءوتتى. وندا ۇيىمعا مۇ­شە بار­لىق ەلدەردىڭ اسكەري قىز­مەت­كەر­لەرى جاتتىعۋ الاڭىندا بىر­لەس­كەن وپەراتسيالارعا قاتىستى. بۇل جات­تى­عۋلار داعدارىستىق ايماق­تار­داعى قاق­تىعىستان كەيىنگى رەتتەۋ­لەر­گە ار­نالدى ءارى بۇۇ ستاندارتتا­رى مەن زا­ماناۋي ادىستەرىن ەسكەرە وتى­رىپ, ۇقشۇ بىتىمگەرلىك كۇشتەرى داي­ىن­دى­عىن جەتىلدىرۋدى قامتاماسىز ەتتى.

ەسكە سالار بولساق, بيىل قاۋىپسىزدىك پەن تۇراقتىلىقتى قامتاماسىز ەتەتىن نەگىزگى ايماقتىق قۇرىلىمداردىڭ ءبىرى ۇقشۇ-نىڭ قۇرىلعانىنا 15 جىل تولدى. وسى ارالىقتا ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەر – قازاقستان, ارمەنيا, بەلارۋس, قىرعىزستان, رەسەي جانە تاجىكستان اراسىنداعى قاتىناستار وسى اسكەري-ساياسي بىرلەستىك اياسىندا جان-جاقتى ستراتەگيالىق ارىپتەستىك جانە سەنىم رۋحىندا دامىدى. بۇعان ۇيىم قىزمەتى شەڭبەرىندە وتەتىن تۇراقتى كەزدەسۋلەردەن دە كوز جەتكىزۋگە بولادى.

قازاقستاننىڭ ۇقشۇ-نىڭ مۇشەسى رەتىندەگى ءرولى اسا ماڭىزدى. بۇل ورايدا مەملەكەت باسشىسىنىڭ ۇجىمدىق جەدەل ارەكەت ەتۋ كۇشتەرىن (ۇجاك) قۇرۋ تۋرالى 2009 جىلعى باستاماسىن دا قاپەردەن شىعارماعان ءجون. ۇقشۇ-نىڭ ماڭىزدى كۇشتىك قۇرىلىمى – ۇجاك قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ جانە تەرروريزمگە, ءدىني ەكسترەميزمگە, ەسىرتكى تاسىمالىنا قارسى كۇرەستى كۇشەيتۋگە, سونداي-اق توتەنشە جاعدايلاردىڭ الدىن الۋ مەن جويۋعا باعىتتالعان. قازىرگى تاڭدا قۇرىلىم 25 000 قىزمەتكەردەن تۇرادى. وتكەن جىلى قازاقستان باستاماسىمەن ۇقشۇ-نىڭ ۇجىمدىق اۋە كۇشتەرى قۇرىلدى.

سونىمەن بىرگە ىنتىماقتاستىقتىڭ بارلىق سالالارى بويىنشا ۇيىم جۇمىسىنىڭ باسىمدىقتارى مەن دامۋ باعىتتارىن بەلگىلەگەن ۇقشۇ-نىڭ 2025 جىلعا دەيىنگى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك ستراتەگياسىنىڭ 2016 جىلى بەكىتىلۋى دە ماڭىزدى بولىپ سانالادى. بۇل رەتتە ۇقشۇ-نىڭ ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ (ۇقك) ءونىمدى جۇمىسى تۋرالى دا ايتا كەتۋ كەرەك. ۇيىمنىڭ جوعارعى ورگانىنىڭ 2016 جىلدىڭ قازان ايىندا ەرەۆان قالاسىندا وتكەن سەسسياسىنىڭ نەگىزگى ناتيجەلەرىنىڭ ءبىرى حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى ارەكەت ەتۋ اياسىنداعى ۇقشۇ-عا مۇشە مەملەكەتتەردىڭ قو­سىم­شا شارالارىنىڭ ءتىزىلىمىن قابىلداۋ جا­نە ۇقشۇ فورماتىندا لاڭكەستىك دەپ تا­نىلعان ۇيىمداردىڭ بىرىڭعاي تىزب­ە­سىن قالىپتاستىرۋ تۋرالى ەرەجەگە قول قويۋ بولدى.

سونداي-اق وسى كۇندەرى ۇقشۇ پار­لامەنتتىك اسسامبلەياسى دا ءتيىمدى ارەكەت ەتە­دى. پارلامەنتتىك اسسامبلەيانىڭ ونىن­شى پلەنارلىق وتىرىسى قازان ايىن­دا سانكت-پەتەربۋرگتە ءوتتى. ول مەم­لەكەتتىك قۇپيالار, ەنەرگەتيكالىق قاۋ­ىپ­سىزدىك, گۋمانيتارلىق كومەك تۋرا­لى ۇلگى زاڭداردى قاراستىرۋعا ار­نالدى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار ورتا­لىق ازياداعى ىنتىماقتاستىق پەن وڭىر­لىك قاۋىپسىزدىكتى زاڭنامالىق قام­تاماسىز ەتۋدى, پارلامەنتتىك اسسامب­لەيا دەڭگەيىندەگى ەقىۇ مەن ۇقشۇ اراسىنداعى قارىم-قاتىناس جايىن تال­قىلادى.

ۋاقىت وزعان سايىن مۇشە ەلدەردىڭ اسكەري-ەكونوميكالىق سالاداعى ءوزارا ءىس-قيمىلى دا كەڭەيۋدە. 2016 جىلى مۇشە مەملەكەتتەردىڭ باسشىلارى 2018 جىلعا دەيىنگى اسكەري-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىق باعدارلاماسىن ما­قۇل­­دادى جانە اسكەري تەحنيكا مەن جاب­دىقتارعا قىزمەت كورسەتۋ بويىنشا سەر­ۆيستىك ورتالىقتار جەلىسىن ەنگىزۋدى كوز­دەيتىن بولاشاقتاعى مۇمكىندىكتەردى قا­راستىردى. بۇل تۇرعىدان العاندا ەسىر­تكىنىڭ زاڭسىز اينالىمىنا جانە پرە­كۋرسورلارعا قارسى كۇرەس جونىندەگى «ارنا» حالىقارالىق وپەراتسياسى, «زاڭسىز» زاڭسىز ميگراتسياعا قارسى كۇرەس شاراسى, «پروكسي» ەكسترەميستىك جانە تەرروريستىك سيپاتتاعى ۆەب-رەسۋرستارمەن كۇرەس سياقتى جىل سايىن ۇيىمداستىرىلۋعا ءتيىستى بىرلەسكەن وپەراتسيالار جۇرگىزۋدىڭ ستراتەگيالىق ماڭىزى جوعارى بولىپ تابىلادى. بۇل ورايدا نورماتيۆتىك-قۇقىقتىق بازانى كەڭەيتۋ جانە تۇراقتى نەگىزدە ۇيىمداستىرۋدىڭ ستراتەگيالىق قۇجات­تا­رىن قابىلداۋ قاجەتتىگى تۋىندايدى. سوندىقتان 2014 جىلى اقپارات سالا­سىن­داعى قىلمىستىق ارەكەتتەرگە قارسى ارە­كەت ەتۋ تۋرالى ۇقشۇ-عا مۇشە مەم­لە­كەتتەردىڭ ءوزارا ارەكەتتەستىگى تۋرالى حاتتاماسى قابىلداندى.

ۇقشۇ قىزمەتىنىڭ ماڭىزدى ءبىر بولىگى – بەيبىتشىلىك پەن تۇراقتىلىقتى قام­­تاماسىز ەتۋ جونىندەگى باسقا دا حا­لىقارالىق ۇيىمدارمەن ءوزا­را ارە­كەتتەستىكتى نىعايتۋ بولىپ تابىلا­دى. 2004 جىلدان باستاپ ۇقشۇ بۇ­ۇ باس اسسامبلەياسىنىڭ با­قى­لاۋ­­شىسى. سونداي-اق ەقىۇ, يىۇ, شىۇ­ سىندى حالىقارالىق قۇرى­لىم­­دارمەن ىنتىماقتاستىق ورناتۋى جو­عا­رى مانگە يە. نەگىزىنەن, بۇل ۇي­ىم بۇ­رىنعى كە­ڭەس­تىك ەلدەر اراسىندا اس­كەري قاۋ­ىپ-

س­ىز­دىك سالاسىنداعى ىن­تى­ماق­تاس­تىق­تى نىعايتۋعا سەپتىگىن تي­گى­زۋ­دە. ال قازاقستاننىڭ وسى ۇيىمعا بەل­سەن­دى قا­تىسۋى ەلىمىزدىڭ بىتىمگەرشىلىك باس­تا­مالارىن العا جىلجىتۋدىڭ جانە حا­لىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋدىڭ تاعى ءبىر باعىتى بولىپ تابىلادى.

سوڭعى جاڭالىقتار