وركەستردە وتىرعان 70-80 ادامدى وزىنە باعىندىرا ءبىلۋ, دۇرىس باعىتتاۋ ءۇشىن دە قانشاما ءبىلىم, كۇش پەن جىگەر كەرەك. سول سياقتى وڭ قول مەن سول قولدىڭ تەحنيكاسى دا جوعارى دەڭگەيدە, عىلىمي نەگىزدە قالىپتاسۋى قاجەت. ەكى قولدىڭ قيمىل تەحنيكاسى دا ۇزاق ۋاقىت وقۋ-تاجىريبە ءارى تالماي ىزدەنۋ ارقىلى كەلەدى.
ەلىمىزدەگى وسى كۇردەلى ونەردىڭ وكىلى, سوڭعى كەزدە ءوزىنىڭ ىجداعاتتى ەڭبەكقورلىعىمەن قاجىرلى ەڭبەك ەتىپ كەلە جاتقان جاستارىمىزدىڭ ءبىرى جانە بىرەگەيى – ءمۇسىلىم امزە. بۇگىندەرى رەسپۋبليكامىزدىڭ جەتەكشى مۋزىكالىق جەتەكشى ۇجىمدارىندا, اتاپ ايتقاندا الماتىداعى مەملەكەتتىك اكادەميالىق سيمفونيالىق وركەسترى, حور ۇجىمى جانە قازاق ۇلت اسپاپتارى وركەسترىندە ءمۇسىلىمنىڭ قولتاڭباسى ايتارلىقتاي تاماشا دەڭگەيگە جەتتى.
ال وسىنداي جەتىستىك جولىندا قانداي باسپالداقتاردان ءوتتى؟ قۇرمانعازى اتىنداعى مەملەكەتتىك كونسەرۆاتورياسىنىڭ ەكى فاكۋلتەتىن اياقتاپ, بىرنەشە وركەستردە ورىنداۋشى رەتىندە تاجىريبە الدى, كوپتەگەن ديريجەردى كوردى. كەيىن وسى وپەرا مەن سيمفونيا ديريجەرى دەگەن جاڭا كاسىپتى ەلىمىزدەگى ءىرى مامان, پروفەسسور ب.جامانباەۆتىڭ كلاسىنان وقىپ شىقتى. بولاشاقتا ديريجەر بولام دەگەن ادامعا اتالعان وقۋ-ساباقتارىنسىز وركەستر باسقارۋ وتە قيىنعا سوعاتىن ەدى. ول وسى سىناقتاردان سۇرىنگەن جوق, قوسىمشا الىس-جاقىن شەتەلدەردە ۇزدىكسىز ءبىلىم الۋمەن قاتار پراكتيكالىق جۇمىستى بىرگە الىپ ءجۇردى.
ءارتۇرلى وقۋ ورىندارىندا وركەستر جەتەكشىسى بولىپ وقىتۋشىلىق قىزمەت ەتتى. وركەسترمەن بىرگە ءوزى دە ءوستى. كونتسەرت افيشالارىنان, ءباسپاسوز بەن تەلەديداردان ءجيى كورەتىن بولدىق. اباي اتىنداعى اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترىندا «قىز جىبەك», «ەر تارعىن», «ماحامبەت», وڭتۇستىك قازاقستان وپەرا تەاترىندا «قامار سۇلۋ», «پاياتسى» وپەرالارىنا ديريجەرلىك ەتۋى وعان ومىرلىك ساباق, مول تاجىريبە بەرىپ, شەبەرلىگىن جەتىلدىرە ءتۇستى. وركەسترگە مۋزىكا وڭدەۋ, شىعارمانى لايىقتاي ءبىلۋ دەگەنىمىز – جان-جاقتى تەوريالىق جانە گارمونيالىق ءبىلىمدى, بارلىق اسپاپتىڭ ورىنداۋشىلىق مۇمكىندىگىمەن جەتە تانىس بولۋدى تالاپ ەتەتىن جۇمىس. بۇل ونەردى جاقسى مەڭگەرگەنىن سوڭعى جۇمىستارىنان كورىپ تە, تىڭداپ تا ءجۇرمىز.
ءوزىمنىڭ تالاي جىلعى حالىق اسپاپتارى وركەسترى مەن سيمفونيالىق وركەسترگە جازعان ءتول شىعارمالارىم ءمۇسىلىم امزەنىڭ جەتەكشىلىگىمەن ءبىرشاما كونتسەرتتە ورىندالدى. اسىرەسە, «مەرەكەلىك كۇي» اتتى پوەمام كوپ وركەسترلەردە ءوزىنىڭ دۇرىس وركەسترلىك شەشىمىن تاپپاي, ءبىراز ۋاقىت كوڭىلىم تولماي جۇرگەن ەدى. قىزىلوردا وبلىستىق فيلارمونياسىنىڭ تۇرماعامبەت اتىنداعى حالىق اسپاپتارى وركەسترىنىڭ كونتسەرتىندە ءمۇسىلىم جاساعان تراكتوۆكا ءساتتى شىعىپ, اسا اسەرلى بولدى. سول سياقتى «كەنەن اندەرىنە جازىلعان پوپۋرري» دە جاڭا قىرىمەن تانىلعان كوركەم شىعارماعا اينالدى. كەيىنگى تۋىندىلارىم – «شاقشاق جانىبەك» پەن «ۇرشىق ءبيى», «شىڭىراۋ قۇس» پەن «جالت-جۇلت ەتكەن دۇنيە» دەگەن ءانىم سياقتى وزگە تۋىندىلارىم ءمۇسىلىمنىڭ قولتاڭباسىمەن, جاڭاشا ينتەرپرەتاتسيا جاسالىپ ساحناعا جول تارتتى.
وسى ورايدا ديريجەردىڭ ەڭبەكقورلىعىمەن قاتار, ءاربىر كومپوزيتوردىڭ شىعارماسىنا تەرەڭ زەرتتەۋ جاساپ, ىشكى وبرازىن اشا ءبىلۋ دە ايتارلىقتاي جەتىستىككە جەتكەنىن ايتا كەتۋ كەرەك. شىعارمانىڭ ءبىرىنشى نوتاسىنان باستاپ, سوڭعى اككوردىنا دەيىن مۇقيات زەردەلەگەنى, فورمالىق جاعىن, مازمۇنىن تەرەڭ تۇسىنگەنىنە قۋاندىم. ديريجەر دەگەن كومپوزيتوردىڭ وي-تولعامىن, شىعارمانىڭ يدەياسىن ءتۇيسىنىپ, بارلىق ءنارىن جوعالتپاي تىڭدارمانعا الىپ شىقسا, ءبىز ءۇشىن ودان اسقان قانداي مەرەي بولسىن؟!
ونەر ءبىر ورنىندا تۇرمايدى. وركەندەپ داميدى, كەلەر ۇرپاققا ۇزىلمەي جالعاسا بەرەدى. كوزى تىرىسىندە قازاقتىڭ مۋزىكا الەمىندە ديريجەرلىعىمەن اتى شىققان تولەپبەرگەن ابدىراشەۆ سياقتى كورنەكتى تۇلعالاردان كەيىن ءمۇسىلىم سياقتى جاستارىمىز اعا بۋىننىڭ اماناتىن ابىرويمەن اتقارا بەرەرىنە كوزىمىز جەتتى.
ەرمۇرات ۇسەنوۆ,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى, مۋزىكا زەرتتەۋشىسى, كومپوزيتور
الماتى
