توڭمويىن دۇنيەنىڭ تومسارۋلى قاباعىنا قان جۇگىرتىپ, ۇستەمدىك قاھارىنان قايمىقپاستان تاسقا تاڭبا تاستاتىپ, جۇرەك ءۇنىن قوزعاعان ادامزات قاتارىنان قازاق اتا-باباسى ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىنىن جالعانعا جاريا قىلۋ ماشاقاتىنىڭ ماناقاسى قاراشاش سۇلۋدىڭ تۋلاق تۇگىن سيپاپ جيرەنشە شەشەنگە بىلدىرگەن بەلگى نىسانىنان بەتەر-اۋ, شاماسى. سوناۋ امەريكا قۇرلىعىنداعى ۇندىستەر تۋرالى تۇسىرىلگەن كوركەم فيلمدەردى باسىمىزدىڭ بۋى ءالى كەۋىپ ۇلگەرمەگەن جاستاۋ شاعىمىزدا تاماشالاپ, ۇقىم-تۇقىمى قۇرۋدىڭ از الدىنداعى جۇمباقتاۋ جۇرتتىڭ ەلدىگى مەن ەرلىگىنە ەلىكپەسەك تە, بولمىس بىتىمدەرىندەگى ءبىرسوزدى سابىرلى ۇستامدارىنان ەگىلىپ, ەلبىرەۋ نازىكتىگى قىلاڭ ۇرىپ قويمايتىنىنا سەنەر-سەنبەسىمىزدى بىلمەي تاڭىرقايتىنبىز.
جوعارى وقۋ ورنىنا ءتۇسۋ بۇيىرماي قاپ, باسىڭدى تاۋ مەن تاسقا قانشا ۇرساڭ دا جانىڭ تىنشىپ, دەگبىر تاپقىزبايتىن ءبىر تۇسىنىكسىز حال اكە-شەشە, دوس-جار, تۋعان-تۋىس دەگەندەردەن بەزدىرە قاشتىرىپ, ازاپقا تۇسكەن شاقتار كولەڭكەلەنە كومەسكى تارتسا دا, ەسكە العان سايىن وزگە ەمەس ءوزىڭنىڭ جۇرەگىڭ اۋىراتىن تىم ايانىشتى جاعداي. «مايتوبە باسىڭ بيىك, باۋىرىڭ تاستاق, ءار ىسكە جۇرگەن شىعار قۇداي باستاپ» دەگەندى ءارى اقىن, ءارى بالۋان ماقىش رايىمبەكوۆ جارىقتىقتىڭ ايتقانىنا اۋىل اقساقالدارى اينالىپ كەلىپ جاڭعىرتا ەسكە الىپ وتىراتىندارى تەگىن ەمەس ەكەن قاراساڭ. سونىڭ قوسپاسى جوق راستىعىنا كوز جەتكىزگەن سايىن مۇنداي سوزدەردىڭ ءوزى ومىرلىك تاجىريبە ارقىلى تۇجىرىلىپ بارىپ كوكەيدەن ءبىر-اق شىعاتىنىنان بولەك – تاعدىردان كەلەتىن سىي-ۇلەسىڭدى سەزدىرەتىن كەرەمەتى دە بارداي. مىنە, سول تۇڭىلىسكە تولى شاراسىز شاقتىڭ ۇستىندە بۇرىنعى «الاتاۋ» كينوتەاترىنىڭ تۇسىنان ءوتىپ بارا جاتىپ, ۇندىستەر تاعدىرى تۋرالى كينوفيلمنىڭ جارناماسىنا كوزىم ءتۇستى. قارسى جاققا قاسقايىپ قاراعان ءجالاڭتوس اكتەر بەينەسى سۇراپىل سىنعا بۇلتارىپ-بۇقپاستان قالشيىپ قاتىپ قالعانداي. نەدە بولسا كورمەك بوپ سۇيرەتىلىپ ءجۇرىپ بيلەت الىپ, ءتيىستى ورىنعا اسىقپاي جايعاستىم.
كينودان سوڭ قۇلازۋ مەن ءتۇڭىلىستىڭ قالىڭ قاباتتارىن بىرەۋ قولىمەن سىلىپ الىپ تاستاپ, ۇياتتان ورتەنە ورشىگەن سەزىمنىڭ تابى ەداۋىر ازايىپ, وزىڭنەن-ءوزىڭ قۋناق تارتىپ, سەرگىپ, سەرپىلە باستاعانىڭا ىشىڭنەن تاڭىرقاۋدان باسقا امالىڭ قانە. دوس-قۇربىلاردان قىسىلماي, اكە-شەشەدەن تايىنباي شىندىقتى جايىپ سالۋعا تۇرتكى بولعان سول كينونىڭ قۇدىرەت كۇشى نەدە ەكەنىن ءالى كۇنگە تولىق انىقتاي الماعانىڭ قىزىق پا, الدە, سونى ەسكە الىپ, رۋحاني پارىزىڭدى وتەۋگە دەگەن ۇمتىلىسى جوق جان سەمىزدىگى مە؟ بۇكىل ماعىنا ءمانىن ءتۇسىنىپ, تاراتا تالداپ, بەينەلەردى ورىن-ورنىنا قوياتىنداي كينو جانە كۇردەلى وقيعاعا قۇرىلماعان. كينو ءتىلىنىڭ زاڭدىلىعىنان اۋىتقىماستان تابيعاتتى ادام ارەكەتىمەن جارىستىرا الۋ بارىسىندا وپەراتورلىق مەكتەپ پەن اكتەرلاردىڭ بەينەگە شەبەر ەنۋ تۇتاستىعى سەلكەۋسىز قابىلداتاتىن كەرەمەت قۇبىلىس. سونسوڭ بۇ جۇرت تاريحي دەپ ايدار تاقسا دا سۋرەتتى كوركەم قوزعالىستار تۋرا بۇگىن بولىپ جاتقانداي ىستىق لەبىمەن ءۇيىرىپ تۇراتىن ادەتى. ومىرىنە وزگەرىس كۇتەتىن جاستىق شاقتا تانىستىق پەن سىبايلاستىق قۇبىجىق تا, كوركەم بەينەلەردەگى قايشىلىق ارپالىسىندا ماحاببات پەن دوستىققا ادالدىق رومانتيكاسى ارقاشان اسقاق ۇعىم. قۇرباندىققا بارا الاتىن تاۋەكەل امەريكا كينو مەكتەبىنىڭ سالقىنقاندى ۇستامىنان الىستاماسا دا, ءابجىل قيمىل ىشكى ويعا تابيعي استاسىپ, ونەردەگى شارتتىلىق بىتكەندى ەلەتپەي جىبەرەتىن شەشىم بىتكەننىڭ تارتىمدىلىعى ءوز الدىنا – وقيعانىڭ ءوربۋى مەن كۋلميناتسياسىنا دەيىن شۇعىل اسىعىستىق قىلاڭ بەرمەستەن كەڭ تىنىستا باياۋ وربيتىندەي كورىنەدى. ەل مەن جەر تاعدىرى يدەولوگيالاندىرماستان تىرشىلىك اعىسى ارقىلى باياندالاتىن جاعداياتتاردا كۇنكورىستىڭ بەلگى بەرەتىن دەتالدارى, قارىم-قاتىناستىڭ كۇردەلى قايشىلىققا تولى ساتتەرى كىسىلىككە باعىشتالسا دا, تۇتام جاساندىلىق سەزىلمەيتىنى تاڭىرقاتادى.
شىنىن ايتۋ كەرەك, ءبىز «بارعا قاناعات, جوققا سالاۋاتتىڭ» شۇكىرشىلىگىن جالىقپاستان ۇستانىپ كەلە جاتقان حالىققا ۇقسايمىز. الەۋمەتتىك جەلىلەردەگى اڭگىمەلەردىڭ كوبى ادىلەتتى ماقسۇت تۇتىپ وتىرماعانى الاڭداتارلىق جاعداي. تالداۋى مەن تولعاۋى شامالى ءۇردىس ءىس بارىسىنداعى احۋالدان مۇلدەم بەيحابار, تابان استىندا باعاسىن بەرىپ, قۇبىلىسقا تاتيتىن ءىس بىتكەندەي بورىكتى اسپانعا اتۋ اسقىنداپ بارادى. ءار نارسە ءوز ورنى مەن ۋاعىنا قاراي باعالانسا دا, ءومىرىن بەرگەن قۇداي ءولىمىن دە ۇمىتپاعانىن جادىمىزدا ۇستاعانىمىز ابزال-اۋ. سول جيىرماسىنشى عاسىرداعى قاھارمان ءۇندىس كەيىپكەر ءوز وتانىندا ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ وفيتسەرى ءرولىن سومدادى. اتاقتى گويكو ءميتيچتىڭ جۇرناعى دا قالماعان قاراپايىم جۇمىرباستى پەندەگە اينالىپ قانا تىنعان. تاقىرىپتىڭ مايدان الاڭىنان بەينەلىك ورىن تابا الماۋدىڭ قالىڭ سورى تالاي سەركەلەردىڭ ماڭدايىنا جازعانىنا قاراپ وتىرىپ, ۋاقىت قۇدىرەتىنىڭ اقيقاتىمەن ساناسپاسقا شاماڭ قايسى دەيسىڭ باياعى.
جۇماباي شاشتاي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
