جان-جاعىمىزعا زەر سالىپ قارايىقشى, قازاقتىڭ كوپ ۇيىندە اتا-انانىڭ قاسىندا ءبىر بالا قالىپ, باسقالارىنىڭ اياقتارىنان تۇرىپ كەتۋىنە قولقابىسىن تيگىزىپ جاتاتىنى ءجيى كەزدەسەدى. ادەتتە مۇنداي ۇلەس بالالاردىڭ ۇلكەنىنە تيەدى. ال مانەيى سەبەپپەن اتا-انانىڭ بالالارىن وقىتىپ-جەتىلدىرۋىنە مۇرشاسى كەلمەيتىندەي جاعداي تۋسا ء(ولىم-ءجىتىم, اۋرۋ-سىرقاۋ دەگەن بار), بالانىڭ ۇلكەنى بۇل بورىشتى ءوز موينىنا الادى.
بۇل حالقىمىزدىڭ ەڭ قاستەرلى قاسيەتتەرىنىڭ ءبىرى. بالكىم, كەيبىر حالىقتا بۇل كەمشىن سوعىپ جاتار. ءتىپتى ءبىر ەلدەردە كامەلەتكە تولدىڭ با, ءوز كۇنىڭدى ءوزىڭ كور دەپ, اتا-انا ءوز بالاسىن ۇيىنەن شىعارىپ تا جىبەرەتىن كورىنەدى. اتا-انا ەمەس-اۋ, قازاقتا اعاسى ىنىسىنە ءجونىڭدى تاپ دەپ ايتا الار ما؟
ايتاتىن بىرەۋلەر تابىلسا, ونى جالپى سيپات دەمەي, جارىلعان جۇمىرتقا ساناساق ءجون شىعار. باۋىرمالدىق, تۋىستىڭ تۋىسقا قامقورلىعى قوعامدىق قارىم-قاتىناسقا ىقپال ەتەتىن, بەلگىلى دارەجەدە ونىڭ سيپاتىن قالىپتاستىرۋعا ىقپال ەتەتىن قاسيەت. سودان دا وعان جەتە ءمان بەرسەك ءجون.
باۋىرمالدىلىقتى كوپشىلىگىمىز ءوز ومىرىمىزدەن دە, جاقىن ارالاساتىن ادامدار ومىرىنەن دە كورىپ ءجۇرمىز عوي. كوبىنە اعاسى وزىنەن كىشىلەرگە قامقورلىق جاسايدى. ءوزىمىز دە ءسويتىپ وقىدىق, جولىمىزدى تاپتىق. قىزمەتىمىزگە وراي ەل ارالاعاندا, باسقالاردىڭ ءومىر جولىن زەرتتەگەندە, سوعان ۇنەمى كەزىگەمىز. قانشاما ونەگەلى ءومىردىڭ باستاۋىندا سول باۋىرمالدىق دەيتىن قاستەرلى قاسيەتتىڭ شاپاعاتى جاتادى. وعان اركىم-اق تالاي مىسال كەلتىرە الاتىنىنا كۇمانسىز سەنەمىن. مەنىڭ دە كوڭىلىمە ونداعان ەمەس, جۇزدەگەن مىسال ورالادى.
وتكەن عاسىردىڭ سوناۋ 60-جىلدارىنىڭ باسىندا سەمەي وڭىرىندەگى (ول كەزدە وبلىس) اباي اۋدانىنىڭ قاراۋىل اۋىلىندا جانبولاتوۆتار وتباسىمەن ارالاستىم. وندا ۇيەلمەلى-سۇيەلمەلى ءتورت ازامات ءوسىپ-جەتىلىپ جاتتى. ۇلكەنى مولدابەك (مولداش اعا) سوندا باستاۋىش مەكتەپتىڭ مۇعالىمى, سودان سوڭ كومسومول اۋكومىنىڭ حاتشىسى بولدى, ەكىنشىسى – مەيرامبەك قازمۋ-دى جاڭا بىتىرگەن جۋرناليست, مەنىڭ قۇرداسىم,ولاردان كەيىنگى بولات پەن مۇرات ءالى مەكتەپ وقۋشىلارى ەدى. ولار اۋىلعا عانا ەمەس, بۇكىل اۋدانعا ونەگە بولدى. شەتتەرىنەن ونەرپاز, بەلسەندى جاندار. بارلىعى دا جيىرمانىڭ ورتاسىنا ەندى جەتكەن مولدابەككە اعا دەپ ارقا سۇيەيدى. ەڭ الدىمەن جۇرتتى سۇيسىندىرگەنى – ولاردىڭ ءبىر-بىرىنە باۋىرمالدىعى. سول باۋىرمالدىق ارقاسىندا ولار وبلىسقا اتتارى بەلگىلى ازاماتتارعا اينالدى. مولدابەك پەن مەيرامبەك ءبىر مەزگىلدە ەكى اۋداندا يدەولوگيا جۇمىستارىنا باسشىلىق ەتتى. ونەگەلى ۇرپاق ءوسىردى. قازىر جۇرتقا بەلگىلى جۋرناليست, سازگەر, قوعام قايراتكەرى سەرىك جانبولات تا سول تۇستا مەيرامبەكتىڭ وتباسىندا دۇنيەگە كەلگەن. مولدابەك اعا قازىر وبلىسقا عانا ەمەس, رەسپۋبليكاعا تانىمال ەتنوگراف, شەجىرەشى. ونىڭ «توبىقتى-شىڭعىستاۋ شەجىرەسى» اتتى ەنتسيكلوپەديالىق دەڭگەيدەگى كوپتومدىق كىتاپتارى ايرىقشا عىلىمي قۇندىلىعىمەن ەرەكشەلەنەدى. مەيرامبەك سازگەر, اقىن رەتىندە تانىلعان.
جۋرناليستىگى ءوز الدىنا. ءبىرشاما ومىردەن ەرتەرەك وزسا دا, سول قابىلەتتەرىن سەرىككە دارىتىپ ۇلگەردى. ال بەلگىلى مۇسىنشىگە اينالعان مۇراتتىڭ اپاتتان قازا تاپقانى كوپ ارماندى وزىمەن الا كەتتى.
مۇنداعى ايتپاعىمىز – باۋىرمالدىق دەگەن حالقىمىزعا ءتان ۇلى قاسيەتكە باس يۋ. سول قاسيەتتىڭ قۇدىرەتى بولماسا, بۇل وتباسىنان شىققان ءبىر شوعىر قايراتكەرلەردىڭ دۇنيەگە كەلۋى كۇمان ەكەنى ءوز الدىنا, جاي قاتارعا قوسىلۋى ەكىتالاي ەدى-اۋ دەيسىڭ.
باۋىرمالدىق تۋرالى ءسوز بولعاندا, بەلگىلى قايراتكەر ازامات ورازاي باتىربەكوۆ ويىما بىردەن ورالادى. ول ۇزاق جىلدار قازاقستان كومپارتياسى وك-ءنىڭ ۇيىمداستىرۋ ءبولىمىنىڭ مەڭگەرۋشىسى, سول وك جانىنداعى جوعارعى پارتيا مەكتەبىنىڭ رەكتورى بولدى. ءسوزىن ەل تىڭداعان, جۇمىسىن جۇرت باعالاعان ازامات ەدى. جەتىم بالانى سوعان جەتكىزگەن اپكەسى قاتيرا اپاي بولدى. ونەردە ورنى بار, دارىندى ادام ەدى. قازراديودا ديكتور, دراما تەاترىندا بەلگىلى اكتريسا بولدى. كسرو حالىق ءارتىسى ءسابيرا مايقانوۆامەن بىرە ءجۇردى. سوعىستىڭ قيىن-قىستاۋ كەزىندە باۋىرى ورازايدى وقىتىپ-ءوسىرۋ ءۇشىن سونىڭ ءبارىن تاستاپ, ەت كومبيناتىنا جۇمىسقا كىردى. سىر بولىسەر قۇربىسى ءسابيرا تەاتردان كەتپە دەپ جالىنعاندا, ء«ارتىستىڭ تيىن-تەبەنىمەن ءىنىمدى قايتىپ جەتكىزەمىن» دەپ ءۋاج ايتقان. ءسويتىپ ءىنىسىن وقىتتى, جەتكىزدى. ورازاي شامشيابانۋعا ۇيلەنگەندە, قانىش ساتباەۆتاي كەمەڭگەردىڭ قاسىندا قۇداعي بولىپ وتىردى. قانەكەڭ قۇداعيىنا ەرەكشە ىقىلاس ءبىلدىرىپ, سىيلاپ وتكەن.
مۇنداي مىسالداردى كوپتەپ كەلتىرۋگە بولادى. ءسىرا, قاي-قايسىمىز دا مىسال تاباتىن شىعارمىز. باۋىرمالدىق دەگەن حالقىمىزدىڭ ۇلى قاسيەتى, تالايلاردان ەرەكشەلەيتىن دە قاسيەتى. ول حالقىمىزدىڭ باسىنا تۇسكەن تالاي قيىنشىلىقتى, تالاي سىندا بەرەكەمىزدىڭ بەرىك نەگىزى دە بولدى. سونىڭ ارقاسىندا تالاي الاساپىراندا ءبىر-بىرىمىزگە سۇيەۋ بولىپ, امان قالدىق. سول قاسيەتىمىزدەن ايرىلماساق ەكەن, جاستارىمىزدىڭ بويىنا سىڭىرسەك, الدا دا تالاي قيىندىقتى جەڭەر ەدىك, ۇلتىمىزدىڭ مەرەيى اسار ەدى-اۋ دەيسىڭ.
بۇل ءۇشىن نە ىستەۋ كەرەك دەگەندە ايتار وي دا كوپ, ءبارىن ءتىزىپ شىعۋ دا قيىن. جالپىلاي ايتار بولساق, سول ۇلتتىڭ ۇلى قاسيەتىن قاستەرلەيىك, قاتىگەزدىكتى قاتال ايىپتايىق, جاس ۇرپاقتىڭ بويىنا سىڭىرەيىك دەگەنگە توقتايمىز-اۋ. سول قاسيەت ءدال بۇگىن ءبىزدىڭ قوعامىمىزعا ەرەكشە كەرەك-اق.
ماماديار جاقىپ,
قازاقستاننىڭ قۇرمەتتى ءجۋرناليسى
