ءبىز بارعاندا قاريا ءوز بولمەسىندە دەمالىپ جاتىر ەكەن. كوزگە بىردەن توردە ءىلۋلى تۇرعان مىلتىق ءتۇستى. ءبىز كورىپ جۇرگەن كوپ قارۋدىڭ ءبىرى ەمەس. كەيىن بىلگەنىمىزدەي, بۇل اتاقتى جاراس مەرگەننىڭ مىلتىعى بولىپ شىقتى.
قارت ءالى قۋاتتى ەكەن. اقىل-ەسى ءتۇزۋ, ءسوزى نىق. تەك قۇلاعى توساڭداۋ. اياعى اۋىراتىندىقتان بيىل كوپ جەرگە بارۋدان قالىپتى. تاڭداپ بارادى ەكەن.
سوعىس كەزىندە ماسكەۋ تۇبىندەگى اسكەري زاۋىتتا جۇمىس ىستەگەن. نەمىستەر وتە قۇپيا ۇستالعان ورىندى ءبىلىپ قالىپ, بومبالاعاننان كەيىن زاۋىت ۇشكە ءبولىنىپ, قازاق جەرىنە كوشىرىلگەن. سونىڭ ءبىرى بالقاش قالاسىندا ورنالاسقان. قاريا سوندا جۇمىس ىستەپتى. سوعىس بىتكەننەن كەيىن دە بۇلاردى بىرنەشە جىل الىپ قالعان.
ەلگە كەلگەسىن ءبىراز جىل ۇجىمشاردا ۇستا بولىپ ەڭبەك ەتكەن. كورىگى ءالى كۇنگە دەيىن بار. كەيىن «ايشۋاق» كەڭشارىندا قوي باعىپتى.
– بەرتىنگە دەيىن اتقا مىنگەندى جاقسى كورىپ تۇرادى. توقساننان اسقان شاعىندا ەكەۋمىز ءبىر كۇن اتپەن ءجۇرىپ, جوق ىزدەدىك. مەن ەرتەڭىنە اياق-قولىم سالدىراپ, بەلىم ۇيىپ, تۇككە جاراماي قالدىم. بۇل كىسى بىلق ەتكەن جوق, – دەيدى بالاسى جۇماعۇل.
«مەن – اللانىڭ سۇيىكتى قۇلىمىن». بۇل – قاريانىڭ ءجيى ايتاتىن ءسوزى. راسىندا دا, نەشە ءتۇرلى زاماندى باستان كەشىپ, امان وتكەن كىسى عوي. ءبىر قىزىعى, جازعىتۇرىم قويشىلاردى كوشىرگەندە, باسقالار جاۋىن-شاشىننىڭ استىندا قالىپ جاتقاندا, بۇل كىسىنىڭ كەزەگى كەلگەندە, اسپان شايداي اشىلاتىن كورىنەدى. جۇزدەن اسۋ دا ەكىنىڭ بىرىنە بۇيىرا بەرەتىن باق ەمەس. ونىڭ ۇستىنە ۇرپاقتارى الاقانىنا سالىپ باعىپ وتىر.
سۋرەتكە تۇسىرمەك بولىپ, ورىندىققا وتىرعىزىپ جاتقانىمىزدا, اتامىز: ء«وي, اتقا مىنبەگەن سوڭ ءبارى بەكەر عوي…» دەپ قالدى. ك ۇلىپ جاتىرمىز. شىركىن, كوڭىل.
جۇماعۇلدىڭ ايتۋىنشا, اكەسى ۇنەمى: «قازانىما ارام اس تۇسپەسىن…», دەپ وتىرادى ەكەن. كەيبىر بالدىزدارى كەلىپ: «مەنى تانىدىڭ با؟», دەگەندە قۋلانا ك ۇلىپ, الگىلەرگە ادەمى ءازىل ايتاتىن كورىنەدى.
ءبىزدىڭ دەرەك: وبلىستىق ستاتيستيكا باسقارماسىنىڭ مالىمەتى بويىنشا وڭىردە 100-دەن اسقان 53 تۇرعىن بار.
ەندى مىلتىققا كەلەيىك. قۇدايبەرگەن اتامىز جاراس مەرگەننىڭ تىكەلەي تۇقىمى. جۇماعۇلدىڭ كۋالىك ەتۋىنشە, قارادان حان شىققان قالدىباي قاراقالپاقتى بيلەپ تۇرعان كەزىندە, ءبىر توپ جىگىتتى شاقىرتىپ الىپ, سىناعاندا, قاي تۇستا دا جاراستىڭ مەرەيى ۇستەم بولىپ شىعا بەرىپتى. سوندا سىيلاعان مىلتىعى ەكەن. جاراس وسى مىلتىقپەن اناۋ ءبىر قيىن جىلداردا رۋلى ەلدى باققان. بۇل كۇندە قۇندى جادىگەرگە اينالعان وتتى قارۋ بىرنەشە عاسىر بويى ۇرپاقتان-ۇرپاققا اۋىسىپ, قۇدايبەرگەن قارياعا جەتكەن.
كەتەردە قاريا بىزگە باتاسىن بەردى. باستىسى, ەل امان بولسىن دەيدى. قابىل بولعاي!
باۋىرجان باباجان ۇلى,
جۋرناليست
اقتوبە وبلىسى,
شالقار اۋدانى
