باعدارلاما بارىسى باعامدالىپ, جوسپارلار بەكىدى

ونەركاسىپوندىرىسى ءوستى

القالى جيىندا ينۆەستيتسيا­لار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك بيىلعى جىلدىڭ توعىز ايىندا ونەركاسىپ ءوندىرىسىنىڭ كولەمى وتكەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىستىرعاندا 5,7 پايىزعا ءوسىپ, 6,5 ترلن تەڭگەنى قۇراعانىن اتاپ ءوتتى. سونداي-اق فارماتسەۆتيكادا, جەڭىل ونەركاسىپتە, مەتاللۋرگيادا, ماشينا جاساۋدا, مۇناي وڭدەۋدە, ازىق-ت ۇلىك ونىمدەرىنىڭ وندىرىسىندە جانە حيميالىق ونەركاسىپتە ءوسۋ بايقالاتىنىن جەتكىزدى.

مەملەكەتتىك باعدارلامانىڭ نەگىزگى ماقساتتى ينديكاتورلارىندا وڭ قارقىن بار. بيىلعى سەگىز اي­دىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا وڭ­دەۋ ونەركاسىبىنىڭ ەكسپورتى وت­كەن جىلدىڭ وسى كەزەڭىمەن سالىس­تىر­عاندا 23,1 پايىزعا ءوسىپ, 9,9 ملرد دول­لاردى قۇراعان. 

«مەملەكەت باسشىسىنىڭ تاپسىرمالارىن ورىنداۋ اياسىندا ينۆەستيتسيالىق احۋالدى جاقسارتۋ ماقساتىندا دۇنيەجۇزىلىك بانكپەن بىرلەسىپ, 2018-2022 جىلدارعا ارنالعان ۇلتتىق ينۆەستيتسيا­لىق ستراتەگيا ازىرلەنىپ, بەكىتىلدى. كazakh Invest ينۆەستيتسيالار بويىنشا مامانداندىرىلعان ۇلتتىق كومپانياسى شەتەلدىك وكىلدەرمەن جانە وڭىرلىك بولىمشەلەر جەلىسىمەن قىزمەت كورسەتەدى», دەدى مينيستر. سونىمەن قاتار وڭدەۋ سەكتورىنا جەتى جىلدىڭ ىشىندە 26 ملرد دوللاردان استام تىكەلەي شەتەلدىك ينۆەستيتسيالار تارتىلعان. ينۆەس­تيتسيا­لار قۇرىلىمىنداعى وڭدەۋ ونەركاسىبىنىڭ ۇلەسى 2016 جىل­دىڭ قورىتىندىسى بويىنشا 19,5 پايىزعا وسكەن. 

«شاعىن, ورتا جانە ءىرى كاسىپ­ورىن­دار بويىنشا ناقتى مالىمەت وسى جىلدىڭ قورىتىندىسى بويىن­شا قالىپتاستىرىلادى. بۇگىن­گى ءوسۋ بەتالىسىن ەسكەرگەندە, جىل قورىتىندىسى بويىنشا كور­سەت­كىشتەر وتكەن جىلدىڭ دەڭ­گەيى­نەن تومەن بولمايتىنىن بولجاۋعا بولادى», دەدى ج.قاسىمبەك.

سونداي-اق مينيستر باعدارلاما اياسىندا جىل سايىن جاڭا وندىرىس­تەر ىسكە قوسىلىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى. جەتى جىلدىڭ ىشىندە جانە 2017 جىل­دىڭ 9 ايى ارالىعىندا ين­دۋس­ت­ريالاندىرۋ كارتاسى اياسىندا جالپى 5,5 ترلن تەڭگە سوماسىن­دا 1080 جوبا ەنگىزىلگەنىن, 101 مىڭ تۇ­راق­تى جۇمىس ورنى اشىل­عا­نىن تىل­گە تيەك ەتتى. 

وتىرىس بارىسىندا, سونداي-اق جام­بىل وبلىسىنىڭ اكىمى كارىم كوكى­رەك­باەۆ, الماتى قالاسىنىڭ اكى­مى باۋىرجان بايبەك, اقتوبە وبلى­سى اكىمىنىڭ ورىنباسارى سەرىك تو­لەن­بەر­گەنوۆ, شقو اكىمى دانيال اح­مەتوۆ وسى ماسەلە بويىنشا ءسوز سويلەدى. 

تالقىلاۋ قورىتىندىسىندا ب.ساعىنتاەۆ وسى جىلدىڭ توعىز ايىن­دا مەملەكەتتىك يندۋستريالان­دىرۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋدا جاقسى كورسەتكىشتەرگە قول جەت­كىزىلگەنىن اتاپ ءوتتى. پرەمەر-مي­نيستر جىل سوڭىنا دەيىن وڭىر­لەر نەگىزگى كاپيتاعا سالىنا­تىن ينۆەس­تيتسيالار بويىنشا ارت­تا قالۋ­شى­لىقتى جويىپ, وزگە كور­سەت­كىش­تەر بويىنشا جوعارى ناتيجەگە شىعا­تىنىنا سەنىم ءبىلدىردى. 

تۋريزمگە تىڭ سەرپىن

ۇكىمەت وتىرىسىندا سونداي-اق ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتى ايم­ا­عىن جا­نە ەلوردادا ءتۋريزمدى دامىتۋ بو­يىن­شا جوسپار مەن جول كارتاسى بەكىتىلدى. كۋرورتتى ايماقتى دامىتۋدىڭ 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان جوسپارى ء(ىىى كەزەڭ) جانە استانا قالاسىندا ءتۋريزمدى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى جول كارتاسى تۋرالى مادەنيەت جانە سپورت ءمي­نيسترى ارىستانبەك مۇحامەدي ۇلى بايان­دادى.

ءمينيستردىڭ ايتۋىن­شا, استانانىڭ تۋريستىك كلاستەرىن دامىتۋ, ونىڭ ىشىندە مەديتسينالىق, مادەني, ءبىلىم بەرۋ جانە ىسكەرلىك ءتۋريزمدى, ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتى ايماعىن دامىتۋ بويىنشا جول كارتاسى, سونداي-اق استانا قالا­سىندا دەنساۋلىق ساقتاۋ, جوعا­رى ءبىلىم بەرۋ, مادەنيەت جانە سپورت نىساندارىنىڭ پايدالانۋ تيىم­دىلىگىن جانە ءوزىن-ءوزى اقتاۋىن ارتتىرۋ جونىندە شارالار ازىرلەۋ جونىن­دەگى ەلباسىنىڭ تاپسىرمالارىنا سايكەس ازىرلەنگەن جانە ولار بويىنشا ۇكىمەتتىڭ ءتيىستى شەشىم­دەرى دايىندالعان.

ششۋچە-بۋراباي كۋرورتتى اي­ماعىن دامىتۋدىڭ 2017-2020 جىل­دارعا ارنالعان جوسپارى ءتورت ءبولىم مەن 33 ءىس-شارادان قۇرال­عان. وعان ينفراقۇرىلىمدىق جانە ەكولوگيالىق ماسەلەلەردى شە­شۋ بويىنشا, كولىك-لوگيستيكا ينف­را­قۇرىلىمىن دامىتۋ بويىن­شا, قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ بو­يىنشا, ششۋچە-بۋراباي كۋ­رورت­تى ايماعىنىڭ تۋريستىك الەۋە­تىن دامىتۋ بويىنشا ءىس-شارا­­لار ەنگىزىلگەن. 

وتىرىس بارىسىندا سونداي-اق اقمولا وبلىسىنىڭ اكىمى مالىك مىرزالين مەن استانا قالاسىنىڭ اكىم­ى اسەت يسەكەشەۆ قوسىمشا بايان­دادى. تالقىلاۋ قورىتىندىسى بو­يىن­شا ب.ساعىنتاەۆ اقمولا وبلى­سىنىڭ جانە استانا قالا­سى­نىڭ اكىمدەرىنە مۇددەلى مەم­لەكەتتىك ورگاندارمەن بىرلەسىپ جوسپار مەن جول كارتاسىنىڭ ءىس-شارالارىن ساپالى جانە ۋاقىتى­لى ىسكە اسىرۋدى قامتاماسىز ەتۋدى تاپسىردى. 

اۆتوماتتاندىرۋ امالدارى ارتتى

ۇكىمەت وتىرىسىندا قارالعان كەلەسى ماسەلە – كەن ءوندىرۋ ونەر­كاسى­بىن تسيفرلاندىرۋ جانە كولىك پەن لوگيستيكاداعى تسيفرلى تەح­نو­لوگيا­لار بويىنشا اتقا­رى­لىپ جات­قان جۇمىستار جايىن­دا ين­ۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەك باياندا­دى. مينيستر اتاپ وتكەندەي, قازىرگى ۋاقىتتا ەلىمىزدەگى كوپتەگەن كاسىپ­ورىنداردىڭ يندۋستريا 4.0-گە تولىق كوشۋگە تەحنولوگيالىق جانە ۇيىمداستىرۋشىلىق بازاسى جەت­كىلىكتى بولماي وتىر.

تالداۋعا سايكەس يندۋستريا 4.0 ەلەمەنتتەرىن ەنگىزۋگە بيزنەس­تى تسيفرلاندىرۋ ارقىلى تۇسەتىن ەكونوميكالىق پايدانى تولىق تۇسىنبەۋ, وتاندىق زەرتتەۋلەردىڭ جانە اۆتوماتتاندىرۋ مەن تسيفر­لاندىرۋدىڭ ءالسىز دامۋى, بىلىكتى كادرلاردىڭ جانە قارجى مەن ينفراقۇرىلىمنىڭ جەتىسپەۋى سياقتى تەجەۋىش فاكتورلار كەدەرگى بولىپ وتىر. وسى كەدەرگىلەردى جويۋ ءۇشىن حالىقارالىق تاجىريبەنى ەسكەرە وتىرىپ, ءتيىستى جۇيەلى شارالار ازىرلەنگەن. ولار نورماتيۆتىك رەت­تەۋدى جەتىلدىرۋ, تسيفرلى ينفرا­قۇرى­لىمدى, يندۋستريا 4.0 تەحنولوگيالارى بويىنشا جەكە تەحنولوگيالار مەن ونىڭ قۇزىرەتتەرىن, ادامي كاپيتالدى دامىتۋ, ىنتا­لاندىرۋدىڭ قارجىلىق جانە باسقا دا شارالارى.

ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, جۇيەلى شارالاردى ازىرلەۋمەن قاتار ءىرى كومپانيالارمەن تسيفرلاندىرۋ سالاسىنداعى ناقتى باستامالاردى ىسكە اسىرۋ بويىنشا جۇمىستار جۇرگىزىلدى. بۇگىنگى تاڭدا بىرقاتار ءىرى كومپانيالار (قازمىرىش, ERG, ارسەلورميتتال, قازاقمىس) جوسپارلارىن جاساپ, وبلىس اكىم­دەرىمەن كەلىسىمگە كەلە وتىرىپ, جول كارتالارىنا قول قويعان.

كولىك جانە لوگيستيكا سالالارىن تسيفرلاندىرۋ باعىتىندا اۆتو­موبيل جولدارى قۇرىلىسى سالا­­سىن, اۆياتسيا, تەمىر جول كولىگى سالاسىنداعى تسيفرلاندىرۋ جۇمىس­تارى قولعا الىنۋدا. 

جالپى, اۆتوماتتاندىرۋ ماسە­لە­سىنە قاتىستى ERG باقىلاۋ كەڭە­­سى­نىڭ توراعاسى الديار قاز­تاەۆ, «قازمىرىش» جشس باس دي­­رەك­­­تورى الەكساندر حمەلەۆ ءسوز سوي­­لەدى. ودان ءارى ءسوز العان پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىنباسارى اسقار جۇماعاليەۆ كولىك سالا­سىن تسيفرلاندىرۋ ناتيجەلەرىن قىس­قا ۋاقىتتىڭ ىشىندە كورۋگە بولاتى­نىن اتاپ ءوتتى. ال تالقىلاۋ قورى­تىن­دىسى بويىنشا پرەمەر-مي­نيستر ب.ساعىنتاەۆ ەكى اسپەكتىگە باسا نازار اۋداردى. بىرىنشىدەن, وتاندىق كومپانيالارعا كادرلاردى بازالىق دايارلاۋمەن اينالىسۋ قاجەت. ەكىنشىدەن, وڭىرلەردە تسيفر­لاندىرۋدى ەنگىزۋ بارىسىن­دا جۇمىسكەرلەردى جۇمىستان بوساتۋ ماسەلەلەرىن باقىلاۋ, قاجەت بولعان جاعدايدا ولاردى باسقا سالالار­­عا تارتۋ بويىنشا جول كارتالارىن ازىرلەۋ. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ورىن­باسارى ا.جۇماعاليەۆكە بۇل ماسە­لەلەردى كۇندەلىكتى باقىلاۋدا ۇس­تاۋ تاپسىرىلدى. 

استانا اگلومەراتسياسى

ۇكىمەت وتىرىسىندا استانا اگلو­مەراتسياسىن اۋماقتىق دامى­تۋدىڭ وڭىرارالىق سحەماسى بەكىتىلدى. قۇجات جوباسىن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج.قاسىمبەك تانىستىردى. ءمينيستردىڭ ايتۋىنشا, ەلوردانىڭ قارقىندى دامۋى, دەموگرافيالىق سىيىمدىلىق, ءوڭىر حالقى تىعىزدىعىنىڭ ءوسۋى, كوشى-قون اعىمى استانانىڭ اگلو­مەراتسيالىق دامۋىنىڭ العى­شارتىن قۇرايدى. ەلوردا اگلومەراتسياسىن ودان ءارى دامىتۋ بويىنشا استانا اكىمى ءا.يسەكەشەۆ تە قوسىمشا باياندادى. تالقىلاۋ قورىتىندىسىندا ب.ساعىنتاەۆ بار­لىق جاۋاپتى مەملەكەتتىك ورگان­دارعا جانە اكىمدىكتەرگە اتالعان وڭىرارالىق سحەمانىڭ جۇمىسىن ءتيىمدى جۇرگىزۋدى تاپسىردى. 

16 زاڭ جوباسى ازىرلەنەدى

زاڭ جوبالاۋ جۇمىستارىنىڭ 2018 جىلعا ارنالعان جوسپارى تۋرالى ادىلەت ءمينيسترى مارات بەكەتاەۆ باياندادى. ءمينيستر­دىڭ ايتۋىنشا, جوسپار جوباسى 2018 جىلى 16 زاڭ جوباسىن ازىر­لەۋ­دى جانە پارلامەنتكە ەنگىزۋ­دى كوز­دەيدى. ولاردىڭ ىشىندە كولىك ماسە­لەلەرى بويىنشا, مەديتسي­نا قىز­مەت­كەرلەرىنىڭ كاسىبي جاۋاپ­كەر­شىلىگىنە كەپىلدىك بەرۋ, گيدرو­تەحنيكالىق قۇرىلىستار قاۋىپ­سىزدىگى, تاريحي-مادەني مۇرا نىسان­دارىن قورعاۋ جانە پايدالانۋ تۋرالى, ت.ب. زاڭ جوبالارى بار. جال­پى, 5 دەربەس زاڭدى ازىرلەۋ كوز­دەل­گەن جانە قول­دانىستاعى 10 زاڭعا وزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلەدى.

دينارا بىتىك, 
«ەگەمەن قازاقستان»