پارتيالىق نەمەسە قوعامدىق ۇيىمداردا وتەتىن كادۋىلگى سەزدەن بۇل جيىننىڭ باستى ايىرماشىلعى سول, باس بايانداماشى – قاۋىمداستىق توراعالىعىنا الدىڭعى كۇنى كوپشىلىك داۋىسپەن قايتا سايلانعان قر پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى باقىتبەك سماعۇل ءوز ءسوزىن زال تولى قاۋىمعا رۋح بەرەتىن جالىندى جىرىمەن باستادى.
ارمىسىڭدار باۋىرلار!
سەندەر , سەندەر وتان ءۇشىن وققا توستىڭ كەۋدەڭدى,
ورلىگىڭدى, ەرلىگىڭدى ەل كوردى.
بىرگە اتتانعان باۋىرلارىڭ جەر جاستاندى, جەرلەندى
جەبەيدى ولار ارۋاعىمەن سەندەردى...
بۇدان 40 جىل بۇرىن بولعان قىرعىندى ەسكە سالعان ولەڭ جولدارى سەزد دەلەگاتتارىن – اۋعان سوعىسىنىڭ مايدانگەرلەرىن ورىندارىنان تىك تۇرعىزدى. ءبىر مينۋتتىق ۇنسىزدىك ساتىندە ازاماتتار كەشەگى قان مايداندا جات ەلدە جان تاپسىرعان بوزداقتاردى ەسكە الدى. اۋعان جەرىندە شەيىت بولعان قازاقستاندىقتاردىڭ سانى سول كەزدەگى ەسەپكە الىنعان 761-مەن شەكتەلمەپتى. بەيبىت زاماننىڭ وزىندە قان سوعىستان زارداپ شەككەندەردىڭ دۇنيەدەن وتكەندەرىمەن بۇگىنگى تاڭدا 920-عا جەتىپتى!
سوعىس ارداگەرلەرى سەزىنىڭ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – قر قارۋلى كۇشتەرىنىڭ جوعارعى باس قولباسشىسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەمەن قازاقستان» گازەتىندە جاريالانعان «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» ماقالاسىنىڭ اياسىندا ءوتۋى دە جايدان-جاي ەمەس. بۇگىندە جالپى ۇلتتىق جوباعا اينالعان باعدارلامادا تاريحىمىز تەرەڭدە جاتقان رۋحى مىقتى حالىق ەكەنىمىز ەسكە الىنىپ, ەل بولاشاعى جاستاردى ۇلتتىق پاتريوتيزمگە لايىقتى تاربيەلەۋدىڭ ايشىقتى جولدارى انىق كورسەتىلگەن. سوندىقتان دا «رۋحاني جاڭعىرۋدىڭ» ءاربىر تارماعىن باسشىلىققا الىپ ءسوز سويلەگەن شەشەندەر – قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ, سونداي-اق باسقا دا كوپتەگەن مەملەكەتتىك قۇزىرلى مەكەمەلەر مەن ۆەدومستۆولاردىڭ وكىلدەرى, الماتىلىق «نۇر وتان» پارتياسىنىڭ مۇشەلەرى ءومىر مەكتەبىنىڭ ۇستازدارى – اۋعاندىق سوعىستىڭ ارداگەرلەرىنىڭ ەرلىك ىستەرىنە تاعزىم ەتىپ, ولاردىڭ جاستاردىڭ پاتريوتتىق تاربيەسىنە ولشەۋسىز ۇلەس قوسىپ كەلەتىنى تۋرالى كەلەلى پىكىرلەرىن ورتاعا سالدى. بارشانىڭ وي-تىلەكتەرى ءبىر جەرگە توعىسىپ, قازاقستاندىق «اۋعاندىقتاردىڭ» الداعى ىستەرىنە تابىس تىلەدى.
سەزد دەلەگاتى, اۋعان سوعىسىنىڭ تاريحىنا ەرلىگى وشپەستەي ەتىپ جازىلعان اتاقتى «قارا مايور» – بوريس كەرىمباەۆ جاۋىنگەرلەرىن مايدان شەبىنە الىپ كىرگەندە 32 جاستا ەكەن.
–سودان بەرى ارادا 40 جىل ءوتىپتى, – دەدى قارلىعىڭقى داۋىسپەن ءسوز باستاعان كوماندير. –كەشەگى 17-18 جاسىندا قان كەشكەن جاۋىنگەر بۇگىنگى جاستارعا باسىنان كەشكەنىن بوياماسىز ايتىپ بەرسە جەتىپ جاتىر, اسكەري-پاتريوتيزم دەگەن سول ەمەس پە؟! مايدانگەر ەستەلىگىنىڭ ءمانى دە, قۋاتى دا سوندا. وكىنىشكە وراي, ول ءداستۇر ۇمىتىلىپ بارادى... ۇكىمەت تاراپىنان الەۋمەتتىك قولداۋ بار. مەنىڭ زەينەتاقىم ءوزىمنىڭ ءدارى-دارمەگىمە جەتەدى. اۋىلداعى مايدانگەرلەرگە شە؟ ولاردىڭ زەينەتاقىسى مەنىكىندەي ەمەس, مۇلدەم از. كەيدە كوڭىلىم الاڭ بولىپ, حال-جاعدايلارىن سۇرايتىنىم بار, سونداعى ەستيتىنىم: «اعا, قايداعى داعدارىستى ايتىپ تۇرسىز, –دەپ ءبارى تاڭدانادى. –ۇن بار – نان پىسىرەمىز, قوي بار – ەت ءجايمىز» دەيدى. سولاردىڭ كوبىسى وزىنە ءتيىستى الەۋمەتتىك جەڭىلدىكتەردى دە المايدى. سەزد دەلەگاتتارىنا قۇلاققاعىس, اۋىلداعى «اۋعاندىقتار» ۇمىت قالماسىن!
قاۋىمداستىق توراعاسى باقىتبەك سماعۇل قازاقستاننىڭ ءار بۇرىشىنان ات ارىلتىپ جيىنعا ادەيى كەلگەن دەلەگاتتارعا, بىرقاتار قۇرمەتتى قوناقتارعا العىس حاتتار مەن ماراپاتتاۋلار تاپسىردى. مارتەبەلى جيىن ۇستىندە قازاقستاننىڭ قاس باتىرى, بار بولمىسىمەن ۇلتتىق ءپاتريوتيزمنىڭ ناعىز ۇلگىسى اتانعان باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ دا ەسىمى اتالماي قالمادى. ەل گازەتى «ەگەمەن قازاقستاننىڭ» قازاقستاندىق «اۋعاندىقتاردى» اقپاراتتىق قولداۋ كورسەتىپ كەلەتىنىنە ۇلكەن ريزاشىلىق سەزىمىن بىلدىرگەن توراعا – ءماجىلىس دەپۋتاتى باقىتبەك سماعۇل «گازەت ۇجىمىنىڭ باسشىسى دارحان قۋاندىق ۇلى قىدىرالى بەلگىلى عالىم مەكەمتاس مىرزاحمەتوۆ اعامىزبەن بىرلەسىپ ءبىزدىڭ رۋحاني كوسەمىمىز – قازاق حالقىنىڭ ءبىرتۋار ۇلى, كەڭەس وداعىنىڭ باتىرى باۋىرجان مومىش ۇلىنىڭ 30 تومدىعىن شىعارۋعا تىكەلەي ات سالىستى. ءبىز مۇنى ەشۋاقىتتا ۇمىتپايمىز. سول سەبەپتى دە, دارحان قىدىرالىنى بارشا «اۋعاندىقتار» اتىنان «باۋىرجان مومىش ۇلى» نامىس ءتوس بەلگىسىمەن ماراپاتتايمىز» دەدى.
دەلەگاتتار بيىك مىنبەردەن ايتىلعان ءاربىر سوزگە دۋ قول شاپالاقتاپ قۇرمەت كورسەتتى. سەزدە قازاقستاندىق بارلىق «اۋعاندىق» «رۋحاني جاڭعىرۋ» اياسىندا ەلىمىزدىڭ گۇلدەنۋى ءۇشىن, جاسوسپىرىمدەردى وتاندىق پاتريوتيزمگە تاربيلەۋگە ايانباي اتسالىسا بەرەتىنى تۋرالى ايتىپ, سوعان وراي ءتيىستى قارار قابىلدادى.
يگىلىكتى شارا الماتىلىق ونەر شەبەرلەرىنىڭ كونتسەرتىنە ۇلاستى.
تالعات ءسۇيىنباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتەردى تۇسىرگەن
نۇرمانبەت قيزات ۇلى
الماتى.
