قايراتكەرلەرگە قامقورلىق

قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ 2000 جىلعى 3 ساۋىردەگى №369 “مادەنيەت سالاسىندا مەملەكەتتىك ستيپەنديالار تاعايىنداۋ تۋرالى” جارلىعىنا سايكەس ادەبيەت پەن ونەردىڭ 50 قايراتكەرىنە ەلىمىزدىڭ بيۋدجەتىنەن مەملەكەتتىك ستيپەنديالار بەرىلىپ كەلەدى. مەملەكەتتىك ستيپەنديالار قازاقستاننىڭ ادەبيەتى مەن ونەرىن جاساۋعا جانە دامىتۋعا زور ۇلەس قوسقان كورنەكتى قايراتكەرلەرگە, سونداي-اق جوعارى شىعارماشىلىق مۇمكىندىككە يە تۇلعالارعا ماتەريالدىق كومەك ەسەبىندە بەرىلەدى. 2010 جىلدىڭ 25 قاڭتارىنداعى “2009 جىلى مادەنيەت سالاسىندا مەملەكەتتىك ستيپەنديالار بەرۋ تۋرالى” قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتىنىڭ №399 وكىمىمەن 2009 جىلعى مەملەكەتتىك ستيپەنديا الۋشىلار ءتىزىمى بەكىدى. مەملەكەتتىك ستيپەنديالاردى تولەۋگە 2009 جىلعا ارنالعان رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتە 003 “مەملەكەتتىك سىياقىلار مەن ستيپەنديالار” بيۋدجەتتىك باعدارلاماسى بويىنشا 14016 مىڭ تەڭگە سوماسىندا قاراجات كوزدەلگەن. قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ  ىشكى ساياسات ءبولىمى. بىرلەسە قيمىلداۋعا مۇددەلىلىك “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى نۇرلان نىعماتۋلين “نۇر مەديا” حولدينگىنىڭ قۇرامىنا كىرەتىن “استانا” تەلەارناسىندا بولىپ, ونىڭ تىنىسىمەن تانىستى جانە جۋرناليستەر اراسىندا “نۇر  سۇڭقار” رەسپۋبليكالىق كونكۋرسىنىڭ جاريالانعانىن ءمالىم ەتتى. ن.نىعماتۋلين ۇجىمعا ونىڭ جاڭا  باس ديرەكتورىن تانىستىر­دى. ول قىزمەتكە سەرىك ساليەۆ تاعايىندالدى. “نۇر وتان” حدپ توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى تەلەارنا جۇمىسىمەن تانىسۋ با­رى­سىندا ارنا مەن پارتيا ارا­سىن­دا بىرلەسە اتقاراتىن جۇمىستار جايىن اڭگىمە ەتتى. پارتيا تارا­پى­نان “نۇر مەديا” حولدينگىنە بارىنشا كومەك كورسەتەتىنىن ايتقان ن.نىعما­تۋ­لين تەلەارنا ۇجىمىنا پارتيالىق قۇ­رى­لىم­دارمەن بىرلەسىپ, كورەرمەندەر قا­لايتىن سپيكەرلەردىڭ, تانىمال ەسىم­­دەر­دىڭ ارنا باعدارلاما­لارىن­دا كورىنۋى­نىڭ اۋقىمىن كەڭەيتۋ كەرەكتىگىنە جانە كوتەرىلەتىن ماسەلەلەردىڭ قوعام ءۇشىن وزەكتى بو­لۋى مەن جۋرناليستەردىڭ وتكىر­لىگىن ۇستارتا ءتۇسۋدىڭ ماڭىز­دى­لىعىنا توقتالدى. “نۇر وتان” حدپ قابىرعا­سىن­دا مەم­لەكەتتىك ماڭىزى بار ماسەلەلەردىڭ قالاي شەشىلۋىنە مونيتورينگ جۇرگىزىلىپ وتىرادى, بۇل ەل تامىرىنىڭ سوعىسىن ءبىلىپ وتىرۋ, سول سەبەپتەن بىزبەن قويان-قول­تىق جۇمىس جاساۋ ارقىلى سىزدەر دە ءوز­دەرىڭىزگە قاجەتتى تاقىرىپتاردى مو­لى­نان تاۋىپ وتىراسىزدار. شىنداپ كەل­گەن­دە, ءبارىمىز دە وتانىمىزدىڭ كور­كەيۋى­نە مۇددەلى ەمەسپىز بە, دەدى پارتيا توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى. “نۇر سۇڭقار” اتتى رەسپۋبلي­كالىق سايىستىڭ باستالعاندىعىن جاريا ەتكەن ن.نىعماتۋلين بۇل كونكۋرسقا ەلىمىزدەگى بارلىق بۇقا­رالىق اقپارات قۇرالدارى­نىڭ جۋر­ناليستەرى, فوتوتىلشىلەرى, بەي­نەو­پەراتورلارى قاتىسا الادى, كون­كۋرس پارتيانىڭ قىزمەتىن جان-جاق­تى كورسە­تۋ­گە باعىتتالىپ وتىر. ونى وتكىزۋ بارى­سىندا ءبىز جۋرنا­ليستەردىڭ پارتيا قىز­مە­تىن كورسە­تۋدەگى ىقىلاسىن ارتتىرۋدى عانا ەمەس, ايماقتارداعى فيليالدارى­مىزدىڭ جۇمىستارىن پارتيا نا­زارىندا ۇستاۋدى دا كوزدەپ وتىر­مىز, دەدى.   سايىستى 18 اتالىم بوي­ىنشا, ياعني ونىڭ 9-ى – قازاق, سونداي-اق قالعان 9-ى ورىس ءتىل­دە­رىندە وتكىزۋ جوسپارلا­نىپتى. كون­كۋرس شارتتارى بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىندا جاريالانادى. استانا قالاسى تەلەۆيزياسى جۋرناليستەرى ءۇشىن تاعى ءبىر جا­عىمدى جاڭالىق – ول قالاماقى مەن ايلىق جالاقى مولشەرىنىڭ ءوسۋى بولدى. پارتيا دا, حولدينگ باسشىلىعى دا جۋرناليستەر ءۇشىن كوتەرەتىن تاقىرىپتار اياسىن تارىلتۋدى, قايسىبىر شەك قويۋدى كوزدەمەيدى, بارلىق ماتەريالدار زاڭ شەڭبەرىنەن شىقپاي, ەتيكاعا قارسى كەلمەسە بولدى. قازاق­ستان­نىڭ دامۋ جولىندا پارتيانىڭ ءرولى ايتارلىقتاي, وسى جۇمىس ءوز دەڭگەيىندە, شىندىقپەن كورسە­تىلىپ, قالىڭ كوپشىلىك نازارىندا بولسا دەيمىز. پارتيا باق-تارمەن بىرلەسە قيمىلداۋعا مۇددەلى. “نۇر سۇڭقار” رەسپۋبليكالىق سايىسىن وتكىزۋدەگى باستى ماقساتتىڭ ءبىرى وسى. سايىس جەڭىمپازدارىن, ارينە, باعالى سىيلىقتار كۇتىپ تۇر, دەپ ويىن قورىتىندىلادى  ن.نىعماتۋلين. دامۋ مەجەلەرى بەلگىلەندى سىرتقى ىستەر مينيسترلىگىندە بىرىككەن ۇلتتار ۇيىمىنىڭ 2010-2015 جىلدار ارالىعىن كوزدەيتىن  قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ دامۋ ماقساتتارىنا كومەك كورسەتۋ جونىندەگى نەگىزدەمەلىك باعدارلاماسىنىڭ (يۋنداف) تۇساۋكەسەر ءراسىمى بولىپ ءوتتى. بۇل شاراعا ەلىمىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ, پارلامەنتىنىڭ جانە بۇۇ جۇيەسى اگەنتتىكتەرىنىڭ وكىلدەرى قاتىستى. اتالعان باعدارلاما قازاقستان ۇكىمەتى مەن بۇۇ اراسىنداعى ىنتىماقتاستىقتىڭ “قازاق­ستان-2030” باعدارلاماسىن جانە مىڭجىلدىق دەكلاراتسياسىنىڭ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلگەن 3 باسىمدىقتى كوزدەيدى. ولار – بارشانىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك باقۋاتتىلىعى,  مەملەكەتتى ناتيجەلى باسقارۋ جانە قورشاعان ورتانىڭ تۇراقتىلىعى. باسقوسۋ كەزىندە ءسوز العان سىرتقى ىستەر مينيس­ترىنىڭ ورىنباسارى قايرات وماروۆ بۇل باعدارلاما قوعامنىڭ ەڭ ءالسىز توپتارىنىڭ, ونىڭ ىشىندە ايەل ازاماتشالار مەن بالالار­دىڭ, ميگرانتتار مەن بوسقىنداردىڭ, جاستار­دىڭ, قارتتار مەن مۇگەدەك جانداردىڭ جاعدايىن جاقسارتۋدى كوزدەيتىنىن اتاپ ءوتتى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, اتالعان باعدارلاما سونداي-اق ينستيتۋتتىق دەڭگەيدىڭ كوتەرىلۋىنە, ازاماتتىق قو­عام جانە باق-تىڭ قۇقىقتارى مەن مۇمكىن­دىكتەرىن قامتاماسىز ەتۋگە, ادام قۇقىقتارىنا دەگەن ايرىقشا نازاردى ارتتىرۋعا جانە كليماتتىڭ وزگەرۋىنە بايلانىستى تۋىندايتىن كەرى وزگەرىستەردىڭ الدىن الۋعا دا سەپ بولماق. “بۇل باعدارلامانى دامىتۋ بارىسىندا بۇۇ-نىڭ باسقا دا حالىقارالىق ۇيىمدارمەن اراداعى ارىپتەستىگى جاندانىپ, ءوزارا تاجىريبە الماسۋ جاعى نىعاياتىن بولادى. تاعى ءبىر اتاپ وتەرلىگى, ول مۇنداي باعدارلاماعا قۇيىلاتىن قار­جىنىڭ بۇۇ اگەنتتىكتەرىنىڭ تىكەلەي رەسۋرس­تارى تاراپىنان ازايىپ, ەل ۇكىمەتى تاراپىنان مولايۋى دەر ەدىم. بۇل ءبىرىنشى كەزەكتە قا­زاق­ستان ەكونوميكاسى دەڭگەيىنىڭ كوتەرىلگەندىگىن كورسەتەدى. جالپى, بۇل جاڭا باعدارلاما نەگىزىندە ءبىز بۇۇ-نىڭ بارلىق مۇمكىندىكتەرىن دۇرىس پايدالانا الامىز. سەبەبى, ءبىزدىڭ ءارىپ­تەستىگىمىز قازاقستاننىڭ 2015 جىلعا دەيىنگى دامۋىنا وڭ اسەرىن تيگىزەدى دەپ ويلايمىن”, دەدى قايرات ەرمەك ۇلى ءوز سوزىندە. ال بۇۇ  دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى وكىلى, بۇۇ رەزيدەنت-ۇيلەستىرۋشىسى حاوليان شۋ اتالعان باعدارلاما قازاقستاننىڭ ۇلتتىق باسىمدىقتارى مەن قاجەتتىلىكتەرىن بۇۇ ارقىلى جانداندىرۋعا جول اشادى دەگەن ويىن جەتكىزدى. ونىڭ سوزىنە قاراعاندا, باعدارلاما مىڭجىلدىقتار دەكلاراتسياسىنىڭ نەگىزگى ماقسات-مىندەتتەرى مەن قازاقستاننىڭ 2030 جىل­عا دەيىنگى بەلگىلەگەن باسىمدىقتارى نە­گىزىندە ازىرلەنگەن. “قازاقستان رەسپۋبليكا­سىنىڭ 2024 جىلعا دەيىن تۇراقتى دامۋعا كوشۋ تۇجىرىمداماسى مەن قازاقستان باسشىسىنىڭ جىل سايىنعى حالىققا جولداۋى دا بۇل باع­دارلامانىڭ دايىندالۋىنا وڭ اسەر ەتتى. ونىڭ, اسىرەسە, قازىرگى تاڭدا الەمنىڭ ەكونوميكالىق داعدارىستان شىعاتىن كەزدە دە ماڭىزى ارتا تۇسۋدە”, دەدى ح. شۋ. ونىڭ ايتۋىنشا, 2010-2015 جىلدار ارالىعىن كوزدەيتىن بۇل باعدارلاماعا قۇيىلاتىن قارجىنىڭ جالپى كولەمى 79,39 ملن. اقش دوللارىن قۇرايدى دەپ كوزدەلىپ وتىرعان كورىنەدى. “قازاقستانمەن اراداعى ارىپتەستىك قارجى­لىق رەسۋرستارمەن ولشەنبەيدى.  ءبىز ءۇشىن ەڭ ماڭىزدىسى – بىرلەسكەن باستامالارعا قۇرىلعان ارىپتەستىك, جەرگىلىكتى باسىمدىقتاردى ارتتىرۋ جانە ءوزارا تاجىريبە الماسۋ. قازاقستان – قارجىلىق جانە ادامزاتتىق رەسۋرستارعا باي ەل. سول سەبەپتى, بۇل مەملەكەتتىڭ جان-جاقتى دا­مۋى­نا مول مۇمكىندىك بار. بىراق تا بۇۇ-نىڭ قول­داۋىمەن بەلگىلى ءبىر دامۋ مەجەلەرىنە تەز جە­تۋگە بولادى. بولاشاقتا قازاقستانمەن اراداعى ىنتىماقتاستىق بايلانىس ءوز جەمىسىن بەرەدى دەپ سەنەمىن”, دەدى بۇۇ دامۋ باعدارلاماسىنىڭ تۇراقتى وكىلى. جيىنعا قاتىسۋشىلار يۋنداف – قا­زاقستاننىڭ 2010-2015 جىلدارعا دەيىنگى كوز­دەگەن ۇلتتىق ستراتەگياسى مەن جوسپار­لا­رىنىڭ جۇزەگە اسۋىنا, قازاقستانداعى ازا­ماتتىق دامۋعا ايرىقشا نازار اۋدارۋ ارقىلى مەملەكەتتىڭ باسەكەگە قابىلەتتىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى دەگەن ءوز وي-پايىمدارىن جەت­كىزدى. ماسەلەن, اتالعان باعدارلاما نەگىزىندە ەلدەگى سالاماتتى ءومىر سالتىن ساقتاۋ, تابيعي ەكو­جۇيەنى قالپىنا كەلتىرۋ, تابيعي جانە انترو­پوگەندىك اپاتتار ورىن العان جاعدايدا قوعام مەن ازاماتتاردىڭ قۇقىعىن قامتاماسىز ەتۋ, ورتالىق جانە جەرگىلىكتى بيلىك ور­گان­دارىنىڭ مولدىرلىگى مەن تيىمدىلىگىن ارتتىرۋ سەكىلدى سان-سالالى ماسەلەلەر ءبىر جۇيەگە كەلەتىن بولادى. ءلايلا ەدىلقىزى. قازاقستان رەسپۋبليكاسى باس پروكۋراتۋراسىنىڭ م ءا ل ءى م د ە م ە س ءى سوڭعى كەزدەرى بىرقاتار قوعامدىق بىرلەستىكتەر, ساياسي پارتيالار جانە بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى قحر-عا ەكسپورتتاۋ ءۇشىن اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرىن وسىرۋگە جەردى ۇسىنۋ تاقىرىبىنا قاتىستى الىپساتار­لىق اڭگىمەلەر تاراتۋعا ارەكەت جاساۋدا. ونداي مالىمدەمەلەردىڭ ماڭىزدىلىعىن ارتتىرىپ, ولارعا كوپشىلىكتىڭ نازارىن اۋدارۋ ماقساتىندا ناقتى ساندارعا, “انىق اقپارات كوزدەرىنە” جانە شەتەل باسپاسوزدەرىنە سىلتەمە جاسالىپ ءجۇر. اتاپ ايتقاندا, كەيىننەن جەرگىلىكتى باق تاراتقان فرانتسۋزدىق “Le Monde” گازەتىنىڭ الاكول ايماعىن­داعى قازاق-قىتاي بىرلەسكەن كاسىپورنىنىڭ سويا مەن بيدايدى ءوسىرۋ جونىندەگى قىزمەتى تۋرالى جاريالانىمى ايتىلادى. جاريالانىمدا كاسىپورىن يەلىگىندە 7000 گەكتار جەر بولعاندىعى جانە وسى ايماققا 3000 قىتاي شارۋالارى جىبەرىلگەندىگى تۋرالى ايتىلعان. الايدا, 2003 جىلدىڭ وزىندە-اق ۋاكىلەتتى مەم­لەكەتتىك ورگاندار مۇنداي اقپاراتتى جوققا شىعارعان بولاتىن. باس پروكۋراتۋرا 2010 جىلى الماتى, شىعىس قازاقستان وبلىستارىندا ارنايى ءتيىستى تەكسەرۋلەر ءجۇر­گىزىپ, ولاردىڭ ناتيجەلەرى دە فرانتسۋز گازەتى ما­تەريالدارىنىڭ اقيقاتقا ساي كەلمەيتىندىگىن راستادى. سونىمەن قاتار, ونداي مالىمدەمەلەردىڭ قولدا­نىستاعى زاڭناماعا جانە ناقتى جاعدايعا سايكەس كەلمەيتىندىگى جونىندە پرەمەر-مينيستر, اۋىل شارۋاشىلىعى ءمينيسترى جانە باس پروكۋراتۋرا ايتقان بولاتىن. وسىعان قاراماستان, جەكەلەگەن تۇلعالار اتالعان ماسەلە بويىنشا الىپساتارلىق پەن ارانداتۋشىلىق اقپارات تاراتۋدى, ونىڭ ىشىندە جاپپاي نارازىلىق شارالارىنا شاقىرۋدى جالعاستىرىپ, زاڭعا قارسى ارەكەتتەردىڭ جاسالىنۋىن ۇشقىنداتىپ وتىر. قازىرگى تاڭنىڭ وزىندە ونداي ارەكەتتەردىڭ ۇلتا­را­لىق قاتىناستار جاعدايىنا جاعىمسىز اسەر ەتۋ فاكتىلەرى انىقتالدى. ۇلتارالىق نەگىزدەرمەن داۋ-جانجال شىعارۋ ارەكەتتەرى ءۇشىن كىنالى تۇلعالار قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلۋدا. وسىعان وراي, زاڭ بۇزۋشىلىقتاردىڭ الدىن الۋ جانە مۇمكىن زارداپتاردى بولدىرماۋ ماقساتىندا باس پروكۋراتۋرا كونستيتۋتسيانىڭ 39-بابىنا سايكەس ۇلت­ارالىق تاتۋلىقتى بۇزاتىن كەز كەلگەن ارەكەت كونس­تي­تۋ­تسيالىق ەمەس دەپ تانىلاتىندىعىن قايتالاپ تۇسىندىرەدى. نەگىزگى زاڭنىڭ 20-بابىنا ساي, مەملەكەت قاۋىپ­سىز­دىگىنە نۇقسان كەلتىرۋدى, الەۋمەتتىك جانە ۇلتتىق استا­مشىلىقتى, سونداي-اق, قاتىگەزدىك پەن زورلىق-زومبىلىققا باس ۇرۋدى ناسيحاتتاۋعا نەمەسە ۇگىتتەۋگە جول بەرىلمەيدى. كونستيتۋتسيانىڭ 5-بابىمەن ماقساتى نەمەسە ءىس-ارەكەتى رەسپۋبليكانىڭ كونستيتۋتسيالىق قۇرىلىسىن كۇشتەپ وزگەرتۋگە, ونىڭ تۇتاستىعىن بۇزۋعا, مەملەكەت قاۋ­ىپسىزدىگىنە نۇقسان كەلتىرۋگە, الەۋمەتتىك, ۇلتتىق اراز­دىقتى قوزدىرۋعا باعىتتالعان قوعامدىق بىرلەس­تىك­تەر قۇرۋعا جانە ولاردىڭ قىزمەت ەتۋىنە تىيىم سالىنعان. ازاماتتىق كودەكستىڭ 49-بابىنا سايكەس زاڭ قۇجاتتارىندا تىيىم سالىنعان قىزمەتتى جۇزەگە اسىرۋ, نە قىزمەتتى زاڭداردى بىرنەشە رەت نەمەسە ورەسكەل بۇزا وتىرىپ جۇرگىزۋ زاڭدى تۇلعانى سوت تارتىبىمەن تاراتۋعا نەگىز بولىپ تابىلادى. “بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارى تۋرالى” زاڭمەن جۋرناليسكە كەلىپ تۇسكەن اقپاراتتى تەكسەرۋ قۇقىعى بەرىلە وتىرىپ, شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن اقپاراتتى تاراتپاۋ مىندەتى جۇكتەلگەن. اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى كودەكسپەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنا كورىنەۋ جالعان مالىمەتتەر مەن ماتەريالدار بەرۋ ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىك بەلگىلەنگەن. الەۋمەتتىك, ۇلتتىق, رۋلىق, ناسىلدىك, ءدىني ارازدىق­تى نەمەسە الاۋىزدىقتى قوزدىرۋعا, ناسىلدىك قاتىس­تىلىعى بەلگىلەرى بويىنشا ولاردىڭ ايرىقشىلىعىن, ارتىقشىلىعىن نەمەسە كەمدىگىن ناسيحاتتاۋعا باعىت­تال­عان قاساقانا ءىس-ارەكەتتەر قر قك 164-بابىمەن قاراس­تىرىلعان قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە اكەپ سوعادى. بەيبىت جينالىستار, ميتينگىلەر, شەرۋلەر, پيكەتتەر جانە دەمونستراتسيالار ۇيىمداستىرۋ مەن وتكىزۋ ءتارتىبى تۋرالى زاڭنامانى بۇزۋ قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ اكىمشىلىك قۇقىق بۇزۋشىلىقتار تۋرالى كودەكسىنىڭ 373-بابىمەن اكىمشىلىك جاۋاپكەرشىلىككە, سونداي-اق قازاقستان رەسپۋبليكاسى قىلمىستىق كودەكسىنىڭ 334-بابى بويىنشا قىلمىستىق جاۋاپكەرشىلىككە دە اكەپ سوقتىرۋى مۇمكىن. باياندالعانداردى ەسكەرە كەلە, باس پروكۋراتۋرا بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىن شىندىققا سايكەس كەلمەيتىن مالىمەتتەر مەن جالالى سوزدەردى تاراتۋ ءۇشىن پايدالانۋدى قوسا العاندا, ۇلتارالىق تاتۋلىق پەن مەملەكەتارالىق قاتىناستارعا نۇقسان كەلتىرۋى مۇمكىن كەز كەلگەن ارەكەتتەرگە جول بەرىلمەيتىندىگىنە قوعامدىق بىرلەستىكتەر مەن ساياسي پارتيالار وكىلدەرىنىڭ جانە وزگە دە مۇددەلى تۇلعالاردىڭ ەرەكشە نازارىن اۋدارادى. جوعارىدا اتالعان نورمالاردى بۇزعان تۇلعالار زاڭ قاتالدىعى ساقتالا وتىرىپ جەكە جاۋاپكەرشىلىككە تارتىلاتىن بولادى. جەڭىس - 65 مايداننان جەتكەن حاتتار ۇلتتىق مۇراعات جاڭا ءبىر ماڭىزدى قۇجاتپەن تولىقتى. تاتارستان حالىقتارى اسسامب­لەيا­سى كەڭەسى توراعاسىنىڭ ورىن­باسارى ساعيت جاقسىبەكوۆ اقىن مۇزافار الىمباەۆتىڭ مايداندا ءجۇرىپ, تاتار دوسى, كومپوزيتور ماقسۋت لاتىپوۆقا 1943 جىلى جازعان حاتتارىنىڭ توپتاماسىن ۇلتتىق مۇراعاتقا تابىس ەتتى. كىشى لەيتەنانت مۇزافار الىمباەۆتىڭ سارعايعان حاتتارىن 60 جىل بويىنا ماقسۋت لا­تىپوۆ­تىڭ قارىنداسى ليديا اپاي ساقتاپ كەلىپ, ونى 1993 جىلى قازان قالاسىنداعى قازاق قاۋىمداستى­عىنا اكەلىپ تابىس­تاپتى. ىشىندە كىشى لەيتەنانت الىمباەۆتىڭ “بەلا­رۋس قىزىنا” دەگەن ولەڭىنە ءان جازۋدى سۇراعان ءوتىنىشى بار ەكەن. ءبىر كەزدەرى الىپ ەلدىڭ قۇرا­مىندا بولعان تۋىسقان ەكى حالىق­­تىڭ شىعارماشىل ادام­دارى­نىڭ دوستى­عىن, كەڭەس وداعى ادام­دارى­نىڭ قانقۇيلى جاۋمەن سوعىس­تاعى ەرلىگى­نىڭ كورىنىسىندەي بۇل حاتتار قازاق مادەنيەتى ءۇشىن قۇندى ارتە­فاكت, ول حالقىمەن قاۋىشۋى ءتيىس, دەگەن قازاندىق تۋىس اكەلگەن ءجادى­گەردى قابىلدا­عان ۇلتتىق مۇرا­عات ديرەك­تورى رىستى ساريەۆا: “بۇل حاتتار ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىن تويلاۋ­عا ارنالعان ەكسپوزيتسيادان ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن بولادى”, دەدى. الىستان جەتكەن سارعايعان ۇشكىل حاتتاردى تابىس ەتۋ ءراسى­مىنە قازاقستان حالقى اسسام­بلەيا­سى توراعاسىنىڭ ورىن­با­سارى ەرالى توعجانوۆ, مادەنيەت جانە اق­پا­رات مينيسترلىگى اق­پارات جانە مۇرا­عات كوميتەتىنىڭ توراعاسى باۋىرجان وماروۆ قاتىستى. انار تولەۋحانقىزى.