ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك تانىستىرعان بۇل قۇجات «تسەليننىي» مەن «سىرداريا» اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتتەرىن اشۋدى, «قازىعۇرت», «قاپلانبەك», «اتامەكەن» اۆتوموبيل وتكىزۋ بەكەتتەرىنىڭ مارتەبەسىن «ەكىجاقتىدان» «كوپجاقتىعا» وزگەرتۋدى جانە تەمىر جولداعى وتكىزۋ بەكەتىن بەينەۋ ستانساسىنان وازيس ستانساسىنا اۋىستىرۋدى كوزدەيدى.
سونداي-اق سەناتورلار وسى كۇنى ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترىنىڭ بايانداۋىمەن «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى مەن نورۆەگيا كورولدىگىنىڭ ۇكىمەتى اراسىنداعى حالىقارالىق اۆتوموبيل تاسىمالدارى تۋرالى» كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالادى.
«كەلىسىمدى راتيفيكاتسيالاۋ قازاقستان مەن نورۆەگيا اراسىنداعى اۆتوموبيل قاتىناستارىن جۇزەگە اسىرۋدىڭ قۇقىقتىق نەگىزدەرىن جاساۋعا مۇمكىندىك بەرەدى ءارى ەكى ەلدىڭ ساۋدا-ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىعىن ودان ءارى دامىتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى», دەدى ج.قاسىمبەك.
بەكىتىلگەن كۇن تارتىبىنە ساي تالقىلانعان ءتورتىنشى زاڭ جوباسى – «قارۋ ساۋداسى تۋرالى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ تۋرالى» دەپ اتالادى. بۇل جونىندە بايانداما جاساعان قورعانىس ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى تالعات مۇحتاروۆ 2013 جىلعى 2 ساۋىردە نيۋ-يوركتە جاسالعان شارت تومەندەگىدەي ساناتتار شەڭبەرىندەگى كادىمگى قارۋ-جاراقتىڭ بارلىق تۇرلەرىنە قولدانىلاتىندىعىن ايتتى.
«ولار جاۋىنگەرلىك تانكتەر, جاۋىنگەرلىك بروندالعان ماشينالار, ۇلكەن كاليبرلى ارتيللەريالىق جۇيەلەر, جاۋىنگەرلىك ۇشاقتار, جاۋىنگەرلىك تىكۇشاقتار, اسكەري كەمەلەر, زىمىراندار مەن زىمىراندىق ۇشىرۋ قوندىرعىلارى, اتىس قارۋى مەن جەڭىل قارۋ-جاراقتار. وسى شارتتىڭ ەرەجەلەرىن جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن ءاربىر قاتىسۋشى مەملەكەت ۇلتتىق باقىلاۋ ءتىزىمىن قوسا العاندا, ۇلتتىق باقىلاۋ جۇيەسىن قۇرادى جانە پايدالانادى, سونداي-اق وسى شارتقا قاتىستى ماسەلەلەر بويىنشا اقپارات الماسۋ ءۇشىن ۇلتتىق بايلانىس ورتالىعىن تاعايىندايدى», دەدى ت.مۇحتاروۆ.
بايانداماشىنىڭ ايتۋىنشا, وسى شارتتى راتيفيكاتسيالاۋ كادىمگى قارۋ-جاراقتىڭ حالىقارالىق ساۋداسىنا باقىلاۋدى بەلگىلەۋ جانە كۇشەيتۋ ارقىلى حالىقارالىق قاۋىپسىزدىكتى نىعايتۋعا, سونداي-اق ولاردىڭ زاڭسىز قايتا باعىتتالۋىنىڭ جانە زاڭسىز اينالىمىنىڭ جولىن كەسۋگە ىقپال ەتەتىن بولادى.
پالاتا دەپۋتاتتارى وسى كۇنى «قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىقارالىق ۆاليۋتا قورىنا, حالىقارالىق قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنە, حالىقارالىق قارجى كورپوراتسياسىنا, حالىقارالىق دامۋ قاۋىمداستىعىنا, ينۆەستيتسيالار كەپىلدىگىنىڭ كوپجاقتى اگەنتتىگىنە, ينۆەستيتسيالىق داۋلاردى رەتتەۋ جونىندەگى حالىقارالىق ورتالىققا, ەۋروپا قايتا قۇرۋ جانە دامۋ بانكىنە, ازيا دامۋ بانكىنە, يسلام دامۋ بانكىنە مۇشەلىگى تۋرالى» زاڭعا وزگەرىستەردى قابىلدادى.
زاڭعا ەنگىزىلەتىن ەرەجەلەر قازاقستاننىڭ جاڭا حالىقارالىق ۇيىمعا – ازيا ينفراقۇرىلىمدىق ينۆەستيتسيالار بانكى (ايب) مۇشەلىگىنە قۇقىقتىق شارتتارىن رەتتەيدى. اتالعان قۇجات بويىنشا ارنايى بايانداما جاساعان ۇلتتىق ەكونوميكا ءبىرىنشى ۆيتسە-ءمينيسترى رۋسلان دالەنوۆ ءبىزدىڭ ەلىمىز بۇل بانكتىڭ ايماقتاعى تولىققاندى مۇشەسى بولىپ تابىلاتىندىعىن اتاپ ءوتتى.
«2015 جىلعى 29 ماۋسىمدا بەيجىڭدە 57 قۇرىلتايشى ەلدەر وكىلدەرى قول قويعان ايب-نى قۇرۋ تۋرالى كەلىسىمنىڭ باپتارى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ 2016 جىلعى 26 قاڭتارداعى زاڭىمەن راتيفيكاتسيالاندى. زاڭ ايب-مەن قاتىناستارعا وكىلەتتى مەملەكەتتىك ورگانداردى ايقىندايدى. اتاپ ايتقاندا, بايلانىس ارناسى رەتىندە ۇكىمەت (ۇلتتىق ەكونوميكا مينيسترلىگى) بەلگىلەگەن ءتيىستى رەسمي ورگان انىقتالدى, بارلىق قارجى وپەراتسيالارى مەن مامىلەلەردى جۇزەگە اسىرۋ ءۇشىن – قارجى مينيسترلىگى; ۇلتتىق ۆاليۋتاداعى بارلىق قارجىنىڭ جانە ايب-ءنىڭ باسقا دا اكتيۆتەرىنىڭ دەپوزيتاريى رەتىندە ۇلتتىق بانك بەلگىلەندى», دەدى ول ءوز سوزىندە.
ۆيتسە-ءمينيستردىڭ تۇسىندىرۋىنشە, قۇجات قازاقستان رەسپۋبليكاسى ايب-گە مۇشەلىككە بايلانىستى ءوزارا قارجى-قاراجات قاتىناستاردى قارجى مينيسترلىگى مەن ۇلتتىق بانك ارقىلى رەتتەيدى.
ايتا كەتەيىك, ايب-ءنىڭ نەگىزگى ماقساتى ايماق ەكونوميكاسىنىڭ تۇراقتى دامۋىنا جاردەمدەسۋ جانە ءوزارا بايلانىستى ينفراقۇرىلىمدى نىعايتۋ, ينفراقۇرىلىمدارعا جانە ەكونوميكا سەكتورىنا باسقا دا وندىرىستىك ينۆەستيتسيا اكەلۋ ارقىلى ازيا ەلدەرىنىڭ ەكونوميكالىق جانە الەۋمەتتىك وركەندەۋىن ىنتالاندىرۋ بولىپ تابىلادى. ەنەرگەتيكا, كولىك جانە تەلەكوممۋنيكاتسيا سالالارىنداعى جوبالاردى قارجىلاندىرۋ بانك قىزمەتىنىڭ باسىم باعىتى بولىپ تابىلادى. ال ايب كاپيتالىنداعى قازاقستان ۇلەسى (قول قويىلعان كاپيتال) 729,3 ميلليون اقش دوللارىن (0,7930 پايىزى), ورتاق ۇلەستىڭ 10 387 داۋىسىن (0,9612 پايىزى) قۇرايدى. تولەنگەن كاپيتال 145,9 ميلليون دوللاردى قۇرايدى, ول بەس جىل بويى (2016-2020 جىلداردا) جىل سايىنعى 29,180 ميلليون دوللار كولەمىندە مۇشەلىك جارنا تولەۋدى تالاپ ەتەدى.
سونىمەن قاتار جيىن سوڭىندا سەناتور سارسەنباي ەڭسەگەنوۆتىڭ ەلىمىزدەگى جانارماي جەتىسپەۋشىلىگى ماسەلەسى جونىندەگى جانە اتىراۋ وبلىسىنداعى قيعاش وزەنىنىڭ ءتۇبىن تەرەڭدەتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى, تالعات مۇساباەۆتىڭ ەلدەگى ۇشۋ قاۋىپسىزدىگىنىڭ قولايلى دەڭگەيىن قامتاماسىز ەتۋ تۋرالى, دۇيسەنعازى ءمۋسيننىڭ «شەكارالىق اۋداندار» تەرمينىنىڭ مارتەبەسىن زاڭنامالىق انىقتاۋ جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سۋبەكتىلەرىن سۋبسيديالاۋ, سونداي-اق شەكارالىق اۋدانداردا شاعىن جانە ورتا بيزنەس ءۇشىن سالىق جەڭىلدىكتەرىن جانە ىنتالاندىرۋ نورمالارىن دامىتۋ قاجەتتىلىگى تۋرالى, سەرىك جاقسىبەكوۆتىڭ مەملەكەتتىك ورگاندارمەن وسىمدىكتەردىڭ جاڭا سورتتارىن قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق وداققا ەلىمىزدىڭ ەنۋى تۋرالى جانە وسىمدىكتەردىڭ جاڭا سورتتارىن قورعاۋ جونىندەگى حالىقارالىق كونۆەنتسياعا قوسىلۋ تۋرالى دەپۋتاتتىق
ساۋالدارى جاريا ەتىلدى.
نۇرلىبەك دوسىباي,
«ەگەمەن قازاقستان»
