يسپانيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى مارينو راحوي كاتالونيا باسشىلىعىنا 16 قازان كۇنى ساعات 10:00-گە دەيىن تۇسىنىك بەرۋى جونىندە تالاپ قويىلعانىن مالىمدەدى. بۇدان بولەك, يسپانيا بيلىگى كەلىسسوزدەر جۇرگىزۋدەن باس تارتىپ, 1 قازان كۇنى تاۋەلسىزدىك الۋ جونىندە وتكەن رەفەرەندۋمدى ءساتسىز دەپ تانىدى.
ايتا كەتەيىك, كاتالونيا باسشىلارى سەيسەنبى كۇنى تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسىنا قول قويعان بولاتىن. بىراق ورتالىق بيلىكپەن كەلىسسوزدەر جۇرگىزىلگەنگە دەيىن ۋاقىتشا توقتاتىپ قويدى. ءوز كەزەگىندە مادريد بۇل دەكلاراتسيادان جانە كەلىسسوزدەردىڭ بارلىعىنان باس تارتتى.
تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىق
مادريد تاراپىنان تىيىم سالىنعان رەفەرەندۋمعا 2,3 ملن كاتالون تۇرعىنى قاتىسىپ, ونىڭ 90%-ى جەكە مەملەكەت بولۋعا داۋىس بەردى. كاتالونيا بيلىگىنىڭ مالىمەتى بويىنشا حالىقتىڭ 43%-ى رەفەرەندۋمعا قاتىسقان.
الايدا سول كۇنى زاڭسىز رەفەرەندۋمدى بولدىرماس ءۇشىن پوليتسيا قىزمەتكەرلەرىنىڭ شارا قولدانعانى بەلگىلى. قاقتىعىس سالدارىنان 900 تۇرعىن مەن 33 پوليتسەي ءتۇرلى دەڭگەيدە جاراقات الدى.
كەيىنىرەك يسپانيا بيلىگى كاتالونيادان مۇنداي شارا قولدانعانى ءۇشىن كەشىرىم سۇرادى, دەي تۇرا رەفەرەندۋمدى زاڭسىز وتكىزىلدى دەپ ساناپ وتىر.
«جاقىندا بولعان وقيعانى اياقتايتىن كەز جەتكەن سەكىلدى. ءدال قازىرگى ۋاقىتتا كاتالونياعا تۇراقتىلىق پەن تىنىشتىقتى تەز ارادا ورناتۋ كەرەك», دەدى مارينو راحوي. ول سونداي-اق, كونستيتۋتسيانىڭ 155-بابىندا كورسەتىلگەن اۆتونوميالىق ايماقتىڭ ء وزىن ءوزى باسقارۋ جۇيەسىن توقتاتۋ تۋرالى ماسەلەنى قوزعادى.
سارسەنبى كۇنى مارينو راحويدىڭ جەتەكشىلىگىمەن جوسپاردان تىس ۇكىمەت وتىرىسى ءوتتى. مۇندا الداعى ۋاقىتتا قولدانىلاتىن شارالار جايى تالقىلاندى. سونىمەن قاتار, پارلامەنتتە سويلەگەن سوزىندە راحوي يسپانيانىڭ 40 جىلدىق دەموكراتيا تاريحىندا ەڭ قاۋىپتى جاعدايعا تاپ بولعانىن مالىمدەدى. كاتالونياداعى جاعداي تۇراقتالماسا, ارنايى شارا قولدانىلاتىنىن دا ەسكەرتتى.
ارى قاراي نە بولماق؟
يسپانيا پرەمەر-ءمينيسترى اۆتونوميا باسشىسىنا دەكلاراتسيانىڭ قابىلدانعانى تۋرالى ناقتى جاۋاپ بەرۋىن تالاپ ەتكەن. بىراق قانشا كۇن بەرىلگەنى بەلگىسىز. الايدا ساياسي دەرەككوزدەردىڭ مالىمەتى بويىنشا كاتالونيا باسشىسى بەس كۇن ىشىندە جاۋاپ بەرۋى ءتيىس.
ال سەناتتا حالىق پارتياسى كونستيتۋتسيانىڭ 155-بابىن جەدەل جۇزەگە اسىرۋ تۋرالى ءوتىنىش بەرگەن. بۇل زاڭ يسپانيا پرەمەر-مينيسترىنە اۆتونوميالىق ايماقتىڭ وكىلەتتىلىگىن توقتاتۋعا تولىقتاي مۇمكىندىك بەرەدى. مالىمەتتەر بويىنشا بۇل زاڭ نە بىردەن, نە كەزەڭ كەزەڭىمەن جۇزەگە اسىرىلۋى مۇمكىن.
155-باپ وسىعان دەيىن قولدانىلعان ەمەس. سوندىقتان پارلامەنتتە ونى تالقىلاۋ, جۇزەگە اسىرۋ جونىندە ورتاق شەشىم قابىلدانباي وتىر.
ەگەر كاتالونيا پرەزيدەنتى بەرىلگەن مەرزىم ىشىندە جاۋابىن بەرمەسە يسپانيا پرەمەر-ءمينيسترى 155-باپتى قولدانۋى مۇمكىن. ەگەر مۇنداي جاعداي بولا قالسا, اۆتونوميا پارلامەنتىندەگى ەگەمەندىكتى قولدايتىن پارتيالار قارسى جاۋاپ رەتىندە تاۋەلسىزدىك دەكلاراتسياسىن قابىلداۋى مۇمكىن.
يسپانيا وپپوزيتسيالىق سوتسياليستىك پارتياسىنىڭ كوشباسشىسى پەدرو سانچەز جۋرناليستەرگە تاعى ءبىر اڭگىمەنىڭ شەتىن شىعارىپ قالدى. ول داعدارىستى بىرىڭعايلاۋ ءۇشىن اتالعان پارتيا مەن ۇكىمەت اراسىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورما وتكىزۋ جايى تالقىلانعانىن مالىمدەدى.
ەگەر بۇل ءىس جۇزەگە اسقان جاعدايدا كاتالونيانىڭ ءبولىنىپ شىعۋ ماسەلەسى ەمەس قايتا يسپانيانىڭ تۇتاستىعى قاراستىرىلاتىنىن جەتكىزدى.
ايتا كەتەيىك, سەيسەنبى كۇنى كارلەس پۋچدەمون كاتالونيانىڭ تاۋەلسىزدىگى جونىندە دەكلاراتسياعا قول قويعان بولاتىن. الايدا يسپانيادان ەنشىسىن الىپ شىعۋ جونىندە مادريدپەن اراداعى كەلىسسوزدەر رەتتەلمەيىنشە رەسمي تۇردە مالىمدەۋدى كەيىنگە قالدىردى.
ءوز كەزەگىندە كارلەس پۋدەمون 1 قازاندا وتكەن رەفەرەندۋمنىڭ ناتيجەسىندە حالىق تاراپىنان ەگەمەندىك الۋ جونىندە ماندات العانىن مالىمدەدى.
«ايماقتاعى ميلليونداعان تۇرعىن كاتالونيانىڭ تاۋەلسىز مەملەكەت بولعانىن قولدايدى», دەدى پۋچدەمون.
وسىعان دەيىن ەۋرووداقتىڭ ەكى ءىرى مەملەكەتى – فرانتسيا مەن گەرمانيا يسپانيانىڭ تۇتاستىعىن قولدايتىنىن جانە كاتالونيانىڭ ءبىر تاراپتان تاۋەلسىزدىك جاريالاۋعا قارسى ەكەنىن حابارلاعان بولاتىن.
دايىنداعان ايان ءابدۋالي, "ەگەمەن قازاقستان"
