تسيتوپاتولوگيالىق ساراپتاما – زاماناۋي مەديتسينا تالاپتارىنا ساي, ىسىك اۋرۋلارىن ساپالى ءارى دەر كەزىندە انىقتاۋعا مۇمكىندىك بەرەتىن, سالىستىرمالى تۇردە ارزان دا قاراپايىم ءادىس.
وتاندىق مامانداردى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردىڭ سالدارىنان بولاتىن ءولىم-ءجىتىمنىڭ ءوسۋى الاڭداتادى. ال ساپالى تسيتوپاتولوگيالىق دياگنوستيكا قاتەرسىز جانە قاتەرلى ىسىكتەردى ەرتە باستان انىقتاۋدىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ايتارلىقتاي ىقپال ەتەدى.
– قازىرگى تاڭدا بۇل سالادا ۇلكەن ماسەلە تۋىنداپ تۇر. بىزدە تسيتولوگ ماماندار تاپشى. ويتكەنى ولاردى وزىق دياگنوستيكالىق ادىستەرگە باۋليتىن سەمينارلار, شەبەرلىك دارىستەرى بولعان جوق. جانە ماماندىقتىڭ قادىرىن ارتتىرۋعا مۇددەلىلىك بايقالمادى. ءبىز ەلىمىزدەگى تسيتولوگيالىق قىزمەتتى جەتىلدىرۋگە مىندەتتىمىز. دارىگەرلەرىمىز دياگنوزدى ءدال ءارى اۋرۋدى اسقىندىرماي قويۋعا ابدەن ماشىقتانۋى كەرەك. كەيدە ناۋقاستار بىرەسە انا دارىگەرگە, بىرەسە مىنا دارىگەرگە جۇگىرەدى. قاتەرلى ىسىكتى دەر كەزىندە انىقتاپ, ەم شارالارىن ۋاقتىلى باستاۋدىڭ ومىرلىك ماڭىزى بار, – دەيدى قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ديليارا قايداروۆا.
ونىڭ ايتۋىنشا, الداعى ۋاقىتتى ەلىمىزدەگى ونكوديسپانسەرلەر ءبىر جەلىگە بىرىكتىرىلىپ, تەلەپاتولوگيا جاسالادى. بۇل – قاشىقتىقتان جۇرگىزىلەتىن پاتومورفولوگيالىق زەرتتەۋ.
– كەيبىر وڭىرلەردە ماماندار مەن دياگنوستيكالاۋعا قاتىستى ۇلكەن ماسەلە بار. سوندىقتان ونلاين-رەجىمىندە دارىگەرلىك كەڭەستەر بەرەتىن بولامىز. ماسەلەن, وسكەمەننىڭ دارىگەرلەرى دياگنوستيكالاۋدا قيىندىقتارعا تاپ بولسا, ولار بىزگە ماتەريالدى ونلاين نۇسقادا جىبەرەدى دە, ءبىر مەزەتتە كونسيليۋمعا قازاق ونكولوگيا جانە راديولوگيا عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنان باستاپ, بارلىق ايماقتارداعى ماماندار قوسىلا الادى. بۇل ءىستى جىلدىڭ سوڭىنا دەيىن جولعا قويۋدى كوزدەپ وتىرمىز, – دەيدى د. قايداروۆا.
قالاي دەسەك تە, مۇنداي سەمينارلار قازاقستاندىق تسيتولوگتارعا ءار ەلدەن كەلگەن ارىپتەستەرىنىڭ وزىق ادىستەرىمەن جاقىن تانىسۋعا, ءىس جۇزىندە جانە زەرتتەۋ جۇمىستارىندا جاقسى ناتيجەلەرگە جەتۋگە مۇمكىندىك بەرەدى.
– العاشقى ءۇش كۇندىك تۋتوريال بارىسىندا زاماناۋي دياگنوستيكانىڭ وزەكتى ماسەلەلەرى ورتاعا سالىنىپ, يننوۆاتسيالىق مەديتسينا تەحنولوگيالارى, پاتومورفولوگيالىق جانە مولەكۋلالىق-گەنەتيكالىق زەرتحانالاردىڭ مۇمكىندىكتەرى ۇسىنىلدى. تۋتوريالدىڭ جۇمىسى كلينيكالىق تسيتولوگيانىڭ ءارى قاراي دامۋىنا سەپتەسىپ, تسيتولوگتار مەن تسيتوتەحتولوگتارىنىڭ ءبىلىمى مەن ماشىعىن كوتەرەدى. الماتىداعى تۋتوريالعا قاتىسۋعا اقش, جاپونيا, گەرمانيا, ليۋكسەمبۋرگ پەن تۇركيادان حالىقارالىق تسيتولوگيا اكادەمياسىنىڭ مۇشەلەرى تارتىلدى. تۋتوريالدىڭ جۇمىسى ونكولوگيالىق اۋرۋلاردى ەمدەۋدەگى تسيتولوگيالىق دياگنوستيكانىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىرۋعا ىقپال ەتەدى ءارى تسيتولوگيا سالاسىندا تاجىريبەلەر مەن يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى بىرىكتىرۋ الاڭى بولاتىنىنا سەنىمدىمىز, – دەيدى د.قايداروۆا.
الماتىدا الەمنىڭ جوعارى دامىعان جەتەكشى ەمحانالارىنىڭ پروفەسسورلارى جەدەل وقىتۋ كۋرستارىن جۇرگىزىپ, بەينە-ميكروسكوپيا بويىنشا دارىستەر مەن تاجىريبەلىك سەمينارلار ۇسىندى. سەمينار قاتىسۋشىلارى دياگنوستيكانىڭ وزىق ادىستەرىن, ونىڭ ىشىندە قالقانشا, ۇيقى, ءسۇت جانە سىلەكەي بەزدەرىنىڭ, تىنىس الۋ جولدارىنىڭ, قۋىستىق سۇيىقتىقتاردىڭ, ليمفالىق تۇيىندەردىڭ, نەسەپ-جىنىس جولىنداعى ىسىك اۋرۋلارىنىڭ سيرەك تۇرلەرىن, گەنەتيكالىق جانە مولەكۋلالىق تەستىلەۋدى, گينەكولوگيالىق تسيتولوگيانى جانە اپۆ-تەستىلەۋدى تالقىلادى.
تۋتوريالدا تاجىريبە بايىتۋ ءۇشىن الەمدىك جەتەكشى ەمحانالار پروفەسسورلارىنىڭ بىرقاتارى قازاقستانعا العاش رەت كەلىپ وتىر. ولاردىڭ اراسىندا دجونس حوپكينس كلينيكاسىنىڭ تسيتوپاتولوگيا ءبولىمىنىڭ ديرەكتورى, پروفەسسور سيەد الي (اقش), تسيتوپاتولوگيا بويىنشا حالىقارالىق قابىلداۋ ەمتيحانىنىڭ توراعاسى, پروفەسسور ۆولكەر شنايدەر (گەرمانيا), ۇلتتىق دەنساۋلىق زەرتحاناسىنىڭ تسيتوپاتولوگيالىق ءبولىمىنىڭ باسشىسى, پروفەسسور فيليپپە ۆيەل (ليۋكسەمبۋرگ), حالىقارالىق تسيتولوگتار اكادەمياسىنىڭ پرەزيدەنتى, پروفەسسور روبەرت وسامۋرا (جاپونيا), پورتو ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ مەديتسينالىق فاكۋلتەتتىڭ پاتولوگيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى, پروفەسور فەرناندو شميدت (پورتۋگاليا), انكارا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پاتولوگيا جانە تسيتوپاتولوگيا ءبولىمىنىڭ باسشىسى, پروفەسسور بيننۋر ۋنال (تۇركيا) بار.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
