25 قىركۇيەك, 2017

شەرحان شەبەرحاناسى

1010 رەت
كورسەتىلدى
16 مين
وقۋ ءۇشىن

قازاق باسپاسوزىندە ءبىر ءداۋىردىڭ ۇزىنا بويىندا جەتەكشىلىك كۇشتى يەلەنگەن شەرحان مۇرتازا تۇلعاسى بىرەگەي تۇتاس, ايبىندى جاراتىلىسىنىڭ جۇمباعى اشىلماعان قالپى تارتىمدى دا

شەرحان شەبەرحاناسى

قىزۋىنىڭ تابى ءالى باسىلماعان لەبى ءۇيىرىپ اكەتەتىن پروزاسى – بەينە كۇنى كەشە جازىلىپ, جالپاق جۇرتقا ەندى-ەندى ۇسىنىلعالى تۇرعان كادەلى سىيىنداي.

قۇرىشتان قۇيىلا سالعانداي ورتا بويلى ءبىتىمى مىعىم دا نىعىز. اسىقپاي باياۋ باسقان كۇيى قالت توقتاپ, ۇلكەن كوزدەرىن شانشىلتا شالت قاداعان كەزدە قومدانعان قۇس قاناتىنداي قاستارى دۇرديە قالادى. كىم-كىمنىڭ دە دەگبىرىن الىپ, قۇتىن قاشىراتىن جارىقتىقتىڭ بۇ داعدىسى قارتتىق تەرەڭ دەندەگەن قازىرگى قاۋجىراعان كەيپىنە سايكەسسە نە قىلسىن. ءوزىنىڭ ءجيى قولداناتىن تىركەسىمەن تۇجىرعاندا جۇرەكتى ۋىلجىتا ەلجىرەتىپ وتەدى. الايا قاراپ اپ ويىنداعىسىن ىرىكپەستەن كەسىپ-ءپىشىپ ءبىر-اق ايتاتىن ادەتى تارپاڭ جىلقىنىڭ ىتىرۋلى قيعىلىعىن ەسكە سالاتىنداي. كەمەل تولىسقان كەنەن ۋاعىنىڭ ءتىرى كۋاگەرى بىزدەر شەرحان مۇرتازا ۇستانىمى بەرىك فەنومەنىنىڭ توركىن كوزىن ىزدەگەندە – ەڭ نەگىزگى كىلتتى شىعارماشىلىق بوياۋىنىڭ نارىنەن تاباتىندايمىز. ماسكەۋ جوعارى وقۋ ورنىن ءبىتىرىپ قايتقان سوڭ بىردەن جۋرناليستىك قىزمەتتى تاڭداۋى – ءباسپاسوز كوسەگەسى كوگەرۋىنىڭ نەسىبەسىنە بۇيىرعان-اۋ, شاماسى. رەداكتورلىق بولمىسىنىڭ وزگەشەلىگىن اۋىزدارىنىڭ سۋى قۇري اڭگىمە قىلاتىنداردىڭ لەبىزدەرىنەن اڭدايتىنىڭ – قايمىقپاس تۋرالىعى مەن تۇتقيىلدان شىعاراتىن باتىل شەشىمى. تۇك ار­تىق­شىلىق تاپپاي قىجىرتاتىنداردىڭ انىقتاعان باستى شىندىعى – شەرحان مۇرتازا تاعدىرىمەن قوسامجارلاسا ىلەسەتىن ىڭعاي ساتتىلىك. پىكىرتالاس مايدانىنىڭ تورىنە تىزگىندەرىن تارتپاستان شىعارىپ العان سىنشى­لار ادەبي احۋالدىڭ تۇنىعىن لايلاۋعا دەي­ىن باردى دەگەن جازعىرۋ باسىم ەستىلەتىن ەدى. شەرحان مۇرتازانىڭ قاراسى كورىنگەننەن-اق تۇس-تۇستان انتالاي قادالاتىن نازارلاردىڭ نە بىلگەندەرى بارىن كىم ءبىلسىن, ايتەۋىر ءوزى تۇكتى دە بايقاماعان سىڭاي­دا قاسىن كەرە تاكاپپارلانا وتەتىن. ونە بويىنا مى­سى باسىپ تۇراتىن قۇرىلتايشىلىق ءپىردى ەلەي قوي­مايتىن بويىنداعى سەنىمدىلىكتى قازىر ەلەستەتىپ قاراساڭ ءبىرتۇرلى تاڭىرقايسىڭ. ورمانداي تۇتاسقان ورىستىڭ ءوزى تۆاردوۆسكي ەسىمىن ءجيى-ءجيى جاڭعىرتىپ, تەرىسكەيىنىڭ كولەڭكەسىنەن كۇنگەيىنىڭ شۋاعىنا دەيىنگى ارا­لىقتى مولىنان قامتۋعا تىرىساتىن ەرەكشەلىكتەرى رۋح­اني تاريحتا ادىلەتتى كوزقاراستى ورناتۋدى كوز­دەي مە دەيسىڭ. تاعدىر سىنىنا مويىماعان كەسەك تۇلعا­لار­دىڭ اجار-كەلبەتتەرىن تەرەڭدەتىپ ادەمى اشۋعا بەيىم بۇ جۇر­تىڭ جۇمىرباستى پەندە بالاسىنىڭ وسالدىقتارىن جاسىرىپ-جاپپاستان جاريا قىلاتىنى قىزىق. شەرحان مۇرتازا تۋرالى اڭىزدار ەل اراسىندا جەتكىلىكتى. ونىڭ كوبى تۇنجىر قاباقپەن تومسارا ءتىل قاتاتىنىن كەيىپتەۋگە اۋەس. وسى جولداردىڭ يەسىنە شەرحان شەبەرحاناسىنان شىعۋ نەسىبەسى بۇيىرماعان ەدى. سوندىقتان جاڭادان شىققان باسىلىم سانىن تالقىلاۋ ۇستىندە ءوزىن قالاي ۇستاپ, تابان استىنان تاباتىن يدەيالارىن قالاي ۇيلەستىرىپ, ونى جۇزەگە قالاي اسىراتىن ۇدەرىسىنەن البەتتە بەيحابارمىز. سويتسەدە كوكەيگە قونا كەتەتىن تاقىرىبىنا ورىندالۋ ۇقىپتىلىعى كوزگە ىستىق باسىلۋدان بولەك, جان جادىراتار ەركىن احۋال سەزىلە تۇسكەن كەزدە – گازەت تاپتىرماس اسىل سەرىگىڭە اينالىپ جۇرە بەرەدى. ول جانە دەر ۋاقىتىندا قولىڭا ءتيىپ, وقىپ وتىرماساڭ كوڭىلىڭ تولماي قوڭىلتاقسىپ تۇراتىن دەرتكە ۇشىراعانىڭدى ءوزىڭ دە سەزبەيسىڭ.
سان ءتۇرلى جيىندار مەن قيلى باسقوسۋلاردا توردەن ويىپ تۇرىپ ورىن الاتىن شەرحان مۇرتازا وتىرىسىنىڭ ءوزى ءبىر توبە ەكەن عوي, ويلاپ قاراساق. اۋزىنان شىققان ءاربىر لەبىزىن قاقاس جىبەرمەستەن قاعىپ الۋعا تىرىساتىنبىز. كەيىنگىلەردىڭ سوزدەرىنە بەيىل بۇرىپ, جاقسى ويدىڭ ۇشقىنىن سەزگەن بويدا «مىناۋىڭ گازەتكە جازاتىن نارسە ەكەن عوي», دەگەن اعالىق اقجارىلقاپ ىقىلاسى قاناتتاندىرىپ جىبەرەتىندەي باۋىرمال ەستىلەتىن. كەي-كەيدە وسىنداي ارەكەتتەرى ۇيرەنشىكتى قابىلدانىپ, ويناقى ءازىل-وسپاققا ۇيعارىپ قويا سالاتىنبىز. بولمىسىنا تولىعىنان بويلاماي تۇرىپ ىشكە ءتۇيىپ ۇلگەرگەن پىكىردى جاريا ەتۋدىڭ اقىرى ەكىۇشتىلىققا ۇرىندىرماي تىنبايدى. قىزمەتتەسىمەن بىردە قوناقتا بولىپ, ارقا-جارقا اڭگىمەنىڭ ۇستىندە تالاي سىردىڭ تيەگى اعىتىلسا كەرەك. ەرتەسى سول احۋالدى مالدانعان الگى باسا-كوكتەپ كىرىپ كەپ, ءوزىن ەمىن-ەركىن ۇستاپ, ەركەلەي اۋەكتەپ قويماعان سوڭ جۇمىستان بوساتۋ تۋرالى دەرەۋ بۇيرىق شىعارادى. وسىنداي وقىستىعىن ونە بويى ەستىپ, بۇل كىسىنىڭ الدىندا ارتىق-اۋىس قىلىققا بارۋدان ساقتانىپ, ءوزىمىزدى ۇياڭ ۇستاۋعا تىرىساتىنبىز. دەي تۇرعانمەن دە ايتتىم ءبىتتى, كەستىم ءۇزىلدىنى پىرسىزدىككە ۇيعارعان كەزدەرىمىز ادىلەتكە جۇگىنگەندە اقيقاتقا قانشالىقتى جاقىندايتىنىن كىم بىلەدى. قازاق اتامىزدىڭ مەيىرىم سالتىنا مۇلدە جۋىسپايتىن قاتال دا قايىرىمسىز قادامدى پىرسىزدىككە ۇيعارۋدىڭ ەش سوكەتتىگى جوقتاي. جازۋشى مارقۇم مۇسا راحمانبەرديەۆ الدىندا جازالى بولىپ قاپ, جۇمىستان ءبىراز ۋاقىتقا شەتتەتىلىپ جۇرسە كەرەك. ويىندا ەشتەڭە جوق قالپى تاڭەرتەڭگىسىن اۆتوبۋسقا مىنسە – جولاۋشىلاردىڭ اراسىنان شەرحان مۇرتازانى ۇشىراتادى. جەرلەس ىنىسىنە جىلىۇشىراي ءتىل قاتىپ, حال جاعدايىن جايلاپ سۇراستىرا باستاعاندا قاراقازانداي وكپەسىن جاسىرا الماعان اناۋ «ينتەرناتتىڭ قارا نانىن جەپ ءوسىپ, ابدەن قاتىگەز بوپ كەتكەنسىز عوي», دەپ كوكەيىندەگىسىن لاق ەتكىزىپ ءبىر-اق اقتارىپ سالادى. ناق سول ارادا قانداي كۇيگە تاپ بوپ, بەت-ءجۇزىنىڭ قالاي قۇبىلعانىن قاسىندا وتىرىپ كورمەسەك تە, تۋرا ومىردەگىدەي كوزگە ناقپا-ناق ەلەستەتە الاتىنىمىز حاق. اۋەلى تاڭىرقاۋ شالىستانا ىركىلگەن كەزدە جايدارى رەڭى بوزاڭىتسا دا, بىردەن سۋىق تارتا قويمايدى. ەزۋىنە كەنەتتەن كەكەسىندى كۇلكى ءۇيىرىپ, ءتىل قاتقاندا بارىپ, ۇنىنە قاتقىل شاڭقىل ارالاسادى. مۇنىسى اشۋلى رەنىشتەن گورى وزىنە دە, ومىرگە دە نازالانۋدىڭ ەكىۇداي شاراسىز حالىنە ۇقسايدى.

جەلتوقسان كوتەرىلىسىنە دەيىن جازۋشىلار وداعىنداعى جيىندار كوبىنەسە جانرلار كەڭەسى بويىنشا ءبولىنىپ وتكىزىلسە دە, تاعدىرشەشتى وكىلەتتىگى بار سالماعى سەزىلمەي قويمايتىن. جازىلىپ بىتكەن قولجازبالار كەڭەسكە تاپسىرىلىپ, ۇزاماي تالدانىپ, كوركەمدىك دارەجەسى قولما-قول انىقتالاتىن. ال سول ۋاقىتتاعى جىل قورىتىندىسى سپەكتاكلدەردى ەكى-ءۇش كۇندىك قابىلداۋ پرەمەراسى ۇستىندەگى تالقىلاۋ قىسىمىنان ارتىپ تۇسپەسە كەم سوقپايتىن. شىعارمالار جونىندەگى داۋ-تارتىسقا تولى پىكىرتالاستار كەرنەۋ قىسىمىنىڭ جوعارىلىعى دا تۋرا سونداي تەمپەرامەنتتى ەسكە سالاتىن. جاڭا كىتاپتاردى بىلاي قويىپ, گازەت-جۋرنالداردا جارىق كورگەن شىعارمالارعا دەيىن نازارعا ىلىگىپ, جەتىستىگى مەن كەمشىلىگى ساراپقا تۇسەتىن. «قازاق ادەبيەتى» گازەتىندە ۇزدىكسىز جاريالاناتىن ماقالالاردا سىنالعاندار كەزەكپە-كەزەك مىنبەگە اتىپ شىعىپ, ۋ مەن زارگە تولى سوزدەرىن شەرحان مۇرتازاعا باعىتتاپ, بالاعاتتاي جونەلەتىن. وقتىن-وقتىن قايتالانا بەرەتىن بۇل جاعداي كۇن ءتارتىبىنىڭ اۋىتقىماس تۇراقتى ماسەلەسىندەي كورىنىپ, توپتار مەن جىكتەر وكىلدەرىنىڭ جارعان لەبىزدەرىنىڭ تۇپكى اۋسەلەسىن ءتىپتى سەزىنىپ تە قويمايتىنبىز. شەرحان مۇرتازا مۇنىڭ بىرىندە شىبىن شاققان قۇرلى كورمەستەن تاس ءمۇسىن قۇساپ تاپجىلماي وتىرا بەرەتىندەي كورىنەتىن. وسى جولداردىڭ يەسى سوندايدىڭ ءسال شارپۋىن سەزىنگەننىڭ وزىندە شەرحان مۇرتازا جۇيكەسىنىڭ بەرىكتىگىن ەرىكسىز ويلاپ, ادام ءبارىن باسقا تۇسكەندە بارىپ اششى سەزىنەدى ەكەن-اۋ دەگەندى ەرىكسىز مويىنداۋعا تۋرا كەلەدى ەكەن.

 تاستى ءتۇپتىڭ تۇبىندە تەسپەي تىنبايتىن تامشى سەكىلدى تاپ وسىنداي كيكىلجىڭدەر دەنساۋلىقتان ايىرىپ, ەنجار حالگە ۇشىراتاتىن جاعدايدى ءومىردىڭ مىسالىنان كوپ كەزىكتىرەسىڭ. دەي تۇرعانىمەن كوركەمدىككە قىزمەت ەتۋگە ءتيىس مۇنداي ۇدەرىس رۋحاني كەڭىستىككە قانشالىقتى جەمىس اكەلدى دەگەن سۇراق تۋىنداسا كەسىپ-ءپىشىپ بىردەن جاۋاپ بەرە المايتىنىڭ قيىن. داۋ-تالاس بارىسىنداعى بايلامسىز مىنەز, سوزگە توقتاۋ ارقىلى ادىلەتكە جۇگىنەتىن اتا سالتتان ايىرىلا باستاعان جاعىمسىزداۋ قۇبىلىس دەندەي تۇسكەن سايىن شەرحان مۇرتازا بولمىسىنىڭ قالىپ ۇلگىسى باسقاشالىعىن امالسىز ويلايسىڭ. زامانا پىكىر-تالاسىنىڭ ورتالىق تۇلعاسىنا اينالعان شەرحان مۇرتازا كۇللى سوققىنى ءوز كەۋدەسىنە توسىپ الۋ ارقىلى بۇكىل ۇجىمعا سىرتقى شابۋىل ىزعارىن سەزدىرمەي ءوتتى. شىعارماشىلىقتارىمەن جايباراقات جاعدايدا اينالىسقان «قازاق ادەبيەتى» ۇجىمى ءۇشىن شەرحان مۇرتازا باس رەداكتور عانا ەمەس, قورعان دارەجەسىنە كوتەرىلگەن تۇلعا. شەرحان مۇرتازانىڭ سويتسە دە جازۋشىلىق ونەرى كەم سانالعان ۇعىم -تۇسىنىك كوپشىلىك ساناسىنا سول جىلدارى نە سەبەپتى نىق ورنىقتى؟ جاعا جىرتىسۋدىڭ اسقىنعان شاعىنىڭ بارىسىندا جازۋشىلار اراسىنان سيرەك كەزدەسەتىن تالانتتاردىڭ ءبىرى «شەرحان مۇرتازانىڭ قالامگەرلىك باعى باس رەداكتورلىقتان كەتكەن كۇنى بىرگە تايادى» دەگەن وبال- ساۋابىمەن ساناسپاعان ساۋەگەيلىگى پروفەسسيونالدىق جاۋاپكەرشىلىگى تۇرعىسىنان ايتىلۋعا ءتيىس ەمەس ءسوز بولاتىن. شەرحان مۇرتازا مۇنداي ءۇزىلدى-كەسىلدى ۇكىمدەردى ەستىگەندە جانى اۋىرىپ, جۇرەگى سىزداعان دا شىعار. سويتسە دە ونىڭ ىشكى مادەنيەتى اۋا جايىلعان جورتاقى توقتامداردان الدەقايدا جوعارى تۇردى. ءوزى تۋراسىندا كىسى ولەتىندەي سوزدەردى ايتقان ارىپتەستەرىمەن قانشا بەت جىرتىسىپ, قايتىپ كورىسپەس اسقىنعان جاعدايعا بارىسسا دا, سول كەزدىڭ وزىندە شەرحان مۇرتازا اللا تاعالاعا جاقىنداۋدىڭ جولىن تالماي ىزدەگەن ەكەن. كەشىرمەسە دە, كەك تۇتىپ قاتىپ قالمايتىن كىسىلىگى الگىندەي تۇرعىلاس ارىپتەستەرىنە گازەت بەتىنەن ورىن بەرۋدەن تارىنباعان. قولىنا قالام ۇستاعان جازعانعا دۇنيەدەگى ەڭ اۋىرى شىعارماشىلىعىن كورنەۋ مەنسىنبەي, كوزبە-كوز وتىرىپ كۇرەسىنگە تاستاپ جىبەرۋدەن وتكەن قورلىق جوق شىعار. «قالامگەرلىك باعى تايادى» دەگەندى ايتقان كىسى الماعايىپ جاعدايعا تاپ بوپ, اسا بەدەلدى سىيلىققا ۇسىنىلعاندا سوزگە كەلمەستەن جاقتاپ داۋىس بەرگەن شەرحان مۇرتازا ارەكەتىنە قالاي تاڭقالماسسىڭ.

باسپا ىسىمەن شۇعىلداناتىن كانىگى رەداكتورلاردىڭ ءبىرىنىڭ لەبىزىنە قۇلاق اسساڭ – قايتا باسىلاتىن تاڭداۋلى دۇنيەلەردىڭ ءبارى بىردەي ءىنجۋ-مارجان ەمەس ەكەن. وقۋعا كىرىسكەننەن اياعىنا دەيىن تارتىپ اكەتپەيدى. كەي ەپيزودتارىنىڭ قۋاتى سولعىن, سارىنى كومەسكى, تاپتاۋرىنعا اينالعان شەشىم سەكىلدى كەسىمىن ەستىگەن كەزدە بىرەۋدىڭ باسىنداعى شوعىنان گورى ءوز باسىڭداعى ءشوبىڭدى ويلاماسقا امالىڭ كانە. شەرحان مۇرتازانىڭ جاستاۋ كەزىندەگى قولتاڭباسىنان ەس توقتاتىپ, ەل ىسىنە ارالاسا باستاعان شاقتاعى ىزدەنىسىنەن ەداۋىر ايىرما مەن ەلەۋلى قاشىقتىقتى اڭعاراسىڭ. العاشقى دۇنيەلەرىنىڭ ءون بويىندا ەسىلىپ تۇراتىن رومانتيكا «قىرىق ءبىرىنشى جىلعى كەلىنشەكتە» تولىمدى ساقتالسا دا, بايانداۋ سەرپىنى بەيجاي قالدىرمايتىن وزگەشە ءورىسىن تاپقان. وقيعا تۇراعىنىڭ دەكوراتيۆى اعا ۇرپاق وكىلىنە تايعا تاڭبا باسقانداي ەتەنە تانىس تا, ۋاقىت كەڭىستىگى, ءومىر وتكەلەكتەرى مەن ءداۋىر كەزەڭدەرىنىڭ ءبىرتالاي ارالىعىن كەرنەپ تۇرعانداي اسەرى كۇشتى. تاپ وسى تالپىنىس ەرەكشەلىكتى تۇرعىلاستارى دا, ادەبيەت سىنشىلارى دا ەلەۋسىز وتكىزىپ جىبەرگەنى نەسى ەكەن. ايتپەسە رۋحاني تاجىريبەسى تولىسا باستاعان شاعىنداعى جازعان اڭگىمەلەرى قيلى-قيلى تاعدىرلاردىڭ گالەرەياسىن قۇرايدى. سوعىس جىلدارىنداعى قالامىنا ىلىككەن ءجاسوسپىرىم كەيىپكەرلەردىڭ ۇسقىن پورترەتتەرىن تىكەلەي سۋرەتتەمەسە دە پيعىل نيەتى, مۇڭ-شەرى, جۇرەك سوعىسى تۇگەلدەي ىشكى داۋىس سەرپىنى ارقىلى شىمىرلاپ شيرىعا شىققان. كورپەنى بۇركەنىپ الىپ ءتۇن ورتاسىندا نان ۇرلاپ جەيتىن بالانىڭ اشكەرەلەنگەندەگى ءساتى بەتىڭنەن وتىڭدى شىعاراتىنداي ۇياتىڭدى قوزعاپ وتەدى. مۇندا ۇزىن-سونار بايانداۋ اتىمەن جوق, قوزعالىستار مەن ارپالىستاردىڭ سەزىم-سەلكەۋىنە دەيىن ىقشام سويلەمدەرگە سىيىپ كەتىپ, اڭگىمەنىڭ ءون بويىن تىرسىيتا كەرنەپ تۇرادى. ەپيكالىق بايانداۋ ۇستىندە دالدىكتەن جازا باسپايتىن قالامگەر تابيعات كورىنىسى مەن ادام ارەكەتىنىڭ ۇيلەسىمدىگىن نازىك ۇستانادى. شەتىن جاعداي ارقىلى ءوربيتىن جەلى شاعىندىعىنا قاراماستان الدەنەشە كوركەمدىك ءتۇيىن ارقىلى شەشىمىن تابادى. سوعىس جىلدارىنداعى قاريا, ايەل, بالا بەينەلەرى قازاق ادەبيەتىنە تاڭسىق تاقىرىپ كورىنبەسە دە, شەرحان مۇرتازا قولتاڭباسىنىڭ قۇنارى جاعىنان قانسونار. شىعارمالار جەلىسىندەگى ءاربىر اۋىسىمنىڭ قيسىن ىرعاعىن جاتىرقاماي قابىلدايسىڭ. جازۋشىنىڭ تابيعي ارىنى پەرسوناجدار الەمىنە ارالاسۋدىڭ ۇستىندە ىشكى داۋىستىڭ ەستىلىپ قالاتىنى جايدان جاي ەمەس. ءالجۋاز كارىلىك, شاراسىز ايەل, جەتىم بالا نويىس كۇشپەن بەتپە-بەت كەلگەندەگى ءجون سۇراسۋى مەن ءتىل قاتىسۋىنىڭ تەپە-تەڭدىگى جوقتىڭ قاسى. «اقساي مەن كوكسايداعى» درامالىق كورىنىستىڭ ەكى جەلىدەن تۇراتىن شەشىمدەرى تۇجىرىمدامالى ءماندى يەلەنگەن. جازاتايىم اتىلىپ كەتكەن مىلتىقتىڭ ارقاسىندا عانا جۋاسىپ, جونىنە كەتەتىن قاراقشى مەن قايتار جولداعى كۇركىرەۋىن وزەنىنىڭ تاسۋ ۇستىندەگى ەسەكتەرگە جۇك ارتىپ العان كارى ايەلىمەن جاس بالانىڭ تۇيىققا تاپ كەلگەن حالدەرى ايانىشتى-اق. شەرحان مۇرتازا جاراتىلىسىنىڭ ەكپىن قۋاتى مۇندا دا ايقىن سەزىلەدى. بەيۋاقىتتاعى شاراسىز جاعدايدا ءۇمىتسىز سارى ۋايىم سارىن قىلاڭ ۇرماستان جانتالاسۋ بارىسىنداعى قيمىل قوزعالىستى جەتكىزۋ پوەتيكاسى شىمىر دا شىنايى.

شەرحان مۇرتازا شىعارماشىلىعىنىڭ ۇدەرىسى «بىلدىرمەي ءجۇرىپ بويدى العان» تاقىرىپتى قاۋزاۋى بويىنشا ۇستانىمى تۇراقتى, كوركەمدىك ولجاعا كەنەلۋى جونىنەن قالامى اسا بەرەكەلى. انىقتامالىق سيپاتتاعى قۇرعاقتاۋ وسىناۋ تىركەستەر وزگەشە مانەردەگى جازۋشىنىڭ كەلبەتىن اشا تۇسۋگە ولقى سوعاتىنى بەلگىلى. العاشقى ءساتتى قولتاڭبا جەلىسى ۇزىلمەستەن «اي مەن ايشاعا» جالعاسقان شىعارماشىلىق قاباتىنىڭ قۇپياسى تەرەڭدە جاتقانىن اڭعارتادى. ءدال وسى شىعارما شەرحان مۇرتازا ىزدەنىسىنىڭ ۇزىنا بويعى ۇدەرىسىنىڭ قورىتىندىسى ىسپەتتى. انا, باۋىر, ەل بەينەلەرى تىرشىلىك قامىتىن تارتىنباي سۇيرەگەندەگى ادامي بولمىس تۇگەل اتا-بابا ءۇنىنىڭ كۇڭىرەنىستى سارىنىنا كوشكەندەي باسىنان اياعىنا دەيىن تولىمدى اسەرگە بولەۋدەن تانبايدى. يەن تەگىن ومىرلىك ماتەريال كوركەم بايانداۋعا ۇلاسۋىنىڭ ديناميكاسى تابيعي. مۇنشالىقتى ولجاعا كەنەن كەنەلتىپ, ەڭ بەدەلدى دەگەن باسىلىمدارعا تۇگەل باسشىلىق جاساسا دا ءوزىن ناسيحاتتاۋمەن شۇعىلدانباعان ادام اۋليە ەمەي كىم. ءبىتىمى تۇرعىلاستارىنىڭ كوبىنە ۇقسامايتىن شەرحان مۇرتازا كۇردەلى دە كەسەك. اتاعىنان ات ۇركەتىن داۋرەنىنىڭ ءجۇرىپ تۇرعان شاعىنىڭ وزىندە دە ۇلتتىق مۇددەنى تۋ ەتىپ ۇستاعانىن ەل- جۇرتقا ايقايلاپ تۇرىپ ايگىلەمەيتىن. وزىنەن ەلۋ جىلداي بۇرىن جازىلعان «قاراش-قاراش وقيعاسىنان» جاراسىمدى پاراللەل تاۋىپ, رىسقۇل بەينەسىندەگى قۇناردى «قىزىل جەبە» نىسانىنا ساتىمەن ۇلاستىرعان جازۋشى قازاق جىراۋلارى مۇراسىنا پەرزەنتتىك پارىزىن تەرەڭ سەزىنەتىن الەۋمەتتىك زەردەسىنىڭ سەرگەكتىگى ارقاسىندا اسا قادىرلى دە قاسيەتتى قارياعا اينالدى.

جۇماباي شاشتاي ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»

الماتى

سوڭعى جاڭالىقتار