رەكس تيللەرسوننىڭ ءسوزى كەزدەيسوق ەمەس ءھام قازاقستاننىڭ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنان باس تارتۋى جونىندە كەلتىرگەن ونىڭ دەرەكتەرىنىڭ ىرگەتاسى بەرىك. كەيىنگى جىلدارى يادرولىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسى حالىقارالىق قوعامداستىقتى الاڭداتا باستادى. مامانداردىڭ پىكىرىنشە, الەم ءۇشىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستىڭ, يادرولىق ايقاستىڭ الدىندا تۇر.
كەيىنگى جارتى جىلدا بايقاعانىمىزداي, اقش پەن كحدر اراسىنداعى ءسوز قاقتىعىسى كەڭ تارالىپ, بىتىمگە كەلمەيتىندەي دەڭگەيگە جەتتى. ەكى تاراپ تا كەرى شەگىنەيىن دەپ وتىرعانى جوق. وسىنداي جاعدايدا بەيبىت كەلىسسوزدەر زور ماڭىزعا يە بولادى. سوندىقتان وسى ماسەلەنى تالقىلاۋ جونىندە سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى اراسىندا بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ شاقىرىلىمى بولدى.
اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ سوزىنەن ەكى جاعداي انىق بايقالادى. اۋەلى حالىقارالىق قوعامداستىق ن.نازارباەۆ باستاعان قازاقستاننىڭ ارەكەتتەرىن شىنىندا جوعارى باعالايدى. يادرولىق قارۋدان ءوز ەركىمەن باس تارتىپ, بەيتاراپ جانە بەيبىت ساياسات ۇستانۋدىڭ ماڭىزى زور. ەكىنشىدەن, اقش باستاعان الەم ەلدەرى قازاقستاننىڭ انتيادرولىق قوزعالىستى دامىتۋ جانە كەڭەيتۋ جونىندەگى تاجىريبەسىن حالىقارالىق دەڭگەيدە قابىلداۋعا ءازىر ەكەنىن كورسەتەدى.
ياعني, ن.نازارباەۆتىڭ انتييادرولىق قوزعالىسقا قاتىستى بۇكىل باستامالارى الپاۋىت ەلدەر تاراپىنان وڭ باعالاندى. ەلباسى توقسانىنشى جىلداردىڭ ورتاسىندا كوتەرگەن ماسەلە جوعارى دەڭگەيدەگى تۇسىنىستىك پەن قولداۋعا يە بولدى. پرەزيدەنتىمىز بۇكىل الەمدە يادرولىق قارۋسىز ايماق قۇرۋ باعىتىن ۇسىنادى.
قازاقستاننىڭ ءوز ەركىمەن قۋاتتى يادرولىق قارۋ ارسەنالىنان باس تارتقانى بەلگىلى. الەمدە العاش بولىپ سەمەيدەگى يادرولىق سىناق پوليگونىن جاپتى. ال 2006 جىلعى تامىزدا سەمەيدە قول قويىلعان ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋسىز ايماق قۇرۋ جونىندەگى كەلىسىم قازاقستان باسشىسىنىڭ جاپپاي قىرىپ-جويۋ قارۋىنان باس تارتۋداعى تەڭدەسسىز ەرلىگىن كورسەتەدى. سول كەزدە ورتالىق ازيا تاعى ءبىر مارتە الەم ەلدەرىنىڭ نازارىن يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ ماسەلەسىنە اۋدارعان بولاتىن.
ورتالىق ازيادا يادرولىق قارۋدان ازات ايماقتار قۇرعان ن.نازارباەۆتىڭ انتيادرولىق قوزعالىسى حالىقارالىق دەڭگەيگە شىقتى. وسىلايشا, قازاقستان يادرولىق قارۋدان باس تارتىپ, بەيبىت الەم قۇرۋداعى ساياسي ەرىك-جىگەردىڭ ناعىز ۇلگىسىن كورسەتتى.
سوندىقتان ر.تيلەرسوننىڭ ن.نازارباەۆتىڭ ەڭبەگىن جوعارى باعالاۋى كەزدەيسوق ەمەس. ەلباسىمىز الەم ەلدەرى اراسىندا سارابدال ساياساتكەرگە اينالىپ, ديپلوماتيالىق جانە دوستىق ارەكەتتەر ارقىلى قالىپتاساتىن بەيبىت الەم قۇرۋدا ماڭىزدى ءرول اتقارا باستادى.
وسى ورايدا, ن.نازارباەۆتىڭ بەيبىتشىلىك جونىندەگى نوبەل سىيلىعىنا بىرنەشە رەت, ءتىپتى امەريكالىق كونگرەسمەندەر تاراپىنان ۇسىنىلعانىن ايتا كەتۋ كەرەك.
رۋسلان ءىزىموۆ,
ساياساتتانۋشى
