قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى شويكين عالىم نۇرماعامبەت ۇلى باسقوسۋدا ءدىن سالاسىندا وزەكتى دەپ تانىلعان ماسەلەلەردى جيىندا كەڭىنەن تالقىلاۋمەن شەكتەلمەي, ونى كوپشىلىككە ءتۇسىندىرۋ, ناسيحاتتاۋ, وتكىزىلگەن شالالاردىڭ باستى مىندەتى دەپ سانايدى. ءوز سوزىندە, ءبىزدىڭ ەلدەگى ءدىني اۋديتورياعا سىرتقى جاعىمسىز كۇشتەردىڭ ىقپالى ارتقاندىعىن تىلگە تيەك ەتكەن ول اقپاراتتىق كەڭىستىگىنىڭ اشىقتىعى جانە جاھاندانۋ پروتسەستەرىنىڭ كەرى وزگەرىستەرى ونىڭ ىشىندە ينتەرنەت, الەۋمەتتىك جەلىلەر جانە باسقا دا بايلانىس قۇرالدارىنى يدەولوگيالىق تۇرعىدان باسىمدىق تانىتىپ وتىرعاندىعىن ايتتى. اسىرەسە, بۇل كورىنىس ءدىن سالاسىندا ايقىن اڭعارىلادى.
«بۇگىنگى تاڭدا وزدەرىن اتەيست نەمەسە اگنوستيك دەپ سانايتىندار 10%-دى قۇراپ وتىر. ال شامامەن 75% حالىق وزدەرىن دىنگە سەنەتىندەرىن بىراق, جاماعاتپەن جۇيەلى تۇردە ءدىني راسىمدەردى جاسامايتىندىقتارىن ايتقان. دىنگە سەنىپ, بارلىق ءدىني راسىمدەردى ۇنەمى ورىندايتىندار 16%-دى قۇراپ وتىر. ەلدەگى دىنشىلدىك دەڭگەيىنىڭ ءوسۋى, راديكالدى يدەولوگيانىڭ كەڭىنەن قانات جايۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى», دەدى عالىم نۇرماعامبەت ۇلى. ونىڭ ايتۋىنشا, ءدىني ساۋاتسىزدىقدىڭ تۋىنداۋىنا ەڭ الدىمەن, ءدىني ءبىلىم – جان-جاقتى تاربيە مەن جانە دە ساياسي ساۋاتتىلىق دا قاجەت.
«مەملەكەت ازاماتتاردىڭ قۇقىقتىق ار-وجدان بوستاندىعىن قامتاماسىز ەتىپ, ەلىمىزدە تىركەلگەن ءدىني بىرلەستىكتەردىڭ الاڭسىز جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن قولايلى جاعداي جاساپ وتىر. وسى رەتتە, ەلباسىنىڭ جارلىعىمەن ازىرلەنىپ, بەكىتىلگەن, اسا ماڭىزدى ستراتەگيالىق قۇجات سانالاتىن قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ءدىن سالاسىنداعى مەملەكەتتىك ساياساتىنىڭ 2017-2020 جىلدارعا ارنالعان تۇجىرىمداماسىن جاسالدى. بۇل قۇجات – مەملەكەت پەن ءدىن اراسىنداعى جۇيەنى قالىپتاستىرىپ, قارىم-قاتىناستار پەن كوزقاراستاردى ايقىندايدى. سونىمەن قاتار, ءدىننىڭ قوعام الدىنداعى, ومىردەگى ءرولىن بەلگىلەپ بەرمەك, ̶ دەدى قر پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى ىشكى ساياسات ءبولىمىنىڭ سەكتور مەڭگەرۋشىسى. ونىڭ سوزىنشە, تۇجىرىمدامادا بەكىتىلگەندەي, كانوندىق جانە ءدىني ماسەلەلەرگە مەملەكەت ارالاسپايدى. بىراق, زاڭنىڭ قاتاڭ ساقتالۋىن قاداعالايدى.
بۇدان بولەك, اقپاراتتىق-ءتۇسىندىرۋ توبىنىڭ مۇشەلەرى ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمداردىڭ جاقتاۋشىلارىمەن تۇراقتى ءتۇسىندىرۋ جۇمىستارىن جالعاستىرۋ كەرەكتىگىن اتاپ ءوتتى. مۇنداي جۇمىستار ءوز كەزەگىندە رەسپۋبليكا اۋماعى بويىنشا ءوز تيىمدىلىگىن كورسەتىپ وتىر. شقو-دا وسكەمەن قالاسىنداعى ورتالىق مەشىتتە, سەمەي قالاسىنداعى- ء«بىر مۇنارالى تاس مەشىت» جانە دە «تىنىبايدا» وتكەن كەزدەسۋلەر مەن باسقوسۋلار وسىعان مىسال بولا الادى. سونداي-اق, وسىنداي كەزدەسۋلەر تۇزەتۋ مەكەمەلەرىندەگى سوتتالعاندارمەن ونىڭ ىشىندە ءداستۇرلى ەمەس ءدىني اعىمداردىڭ جاقتاۋشىلارىمەن دە بولىپ ءوتتى.
دەلەگاتسيا قۇرامىندا قازاقستان رەسپۋبليكاسى پرەزيدەنتى اكىمشىلىگى, ءدىن ىستەرى كوميتەتىنىڭ مادەنيەت جانە ءدىن حالىقارالىق ورتالىعى, عىلىمي-زەرتتەۋ جانە تالداۋ ورتالىعىنىڭ مۇشەلەرى, ساراپشى-تەولوگ ماماندار, قوعامدىق ۇيىمداردىڭ مۇشەلەرى بار.
