بىرىنشىدەن, بۇل ماسەلە بويىنشا ساياسي شەشىم بۇرىننان قابىلدانعان. ءبىزدىڭ «قازاقستان-2050» ستراتەگيامىزدا قازاق ءتىلىنىڭ لاتىنشاعا ءوتۋ مەرزىمى 2025 جىل دەپ ناقتى جازىلدى. ەندى ءبىزدىڭ الدىمىزدا تەك ونى قالاي ءتيىمدى تۇردە ىسكە اسىرامىز دەگەن مىندەت تۇر.
ەكىنشىدەن, ءبىزدىڭ بۇل ءىسىمىز مۇلدە تىڭعا تۇرەن سالىپ تۇرعان جوق. وتكەن عاسىردىڭ 90-شى جىلدارىنان بەرى لينگۆيست عالىمدار مەن ماماندار وسى ماسەلەنى كوتەرىپ كەلەدى. ونىڭ ۇستىنە تۇركىتىلدەس ەلدەردىڭ باي تاجىريبەسى بار, ولار ءبىزدىڭ قاتەلىكتەرگە ۇرىنباۋىمىزعا كومەك بەرەدى.
ۇشىنشىدەن, قازاقتىڭ جازبا تاريحىنىڭ دامۋىندا بىرنەشە جازۋدىڭ قولدانىلعانىن ۇمىتپايىق, سونىڭ ىشىندە لاتىن ءالىپبيى دە بولعان. سوندىقتان بۇل ماسەلە حالىق پەن مەملەكەتتىڭ مۇددەسى تۇرعىسىنان قارالىپ, ساياسيلاندىرىلماۋى كەرەك.
ەلدىڭ پرەزيدەنتى ۇستىمىزدەگى جىلدىڭ اياعىنا دەيىن مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ لاتىن الىپبيىنە كوشۋىنىڭ بىرتەكتى ستاندارتىن قابىلداۋ تۋرالى مىندەت قويدى. قازاقستان حالقى بۇل مىندەتتى ابىرويمەن اتقارىپ شىعاتىنىنا مەن سەنىمدىمىن. قازىردىڭ وزىندە بىرتەكتى ستاندارت دايىن بولىپ وتىر, ەندى تەك ونى تالداپ جانە قاجەتىنشە جەتىلدىرۋ كەرەك. ونى ازىرلەۋشىلەر بۇگىن بىزگە, ياعني اسسامبلەيا مۇشەلەرىنە دە تانىستىردى.
وسىنداي ماڭىزدى ماسەلەنىڭ بۇكىلحالىقتىق تالقىلاۋعا ءتۇسۋىنىڭ ءوزى دۇرىس شەشىم دەپ سانايمىن. مۇنىڭ ءوزى تەگىن ەمەس, ويتكەنى ءتىل – حالىقتىڭ جانى. ءبىزدىڭ بەلگىلى جازۋشىمىز گەرولد بەلگەر قازاق ءتىلىنىڭ عاجاپتىعىنا تاڭ قالامىن دەپ جازدى. ءوزىنىڭ ءبىر سۇحباتىندا ول مىناداي قىزىق فاكتىنى ايتادى: قازاق ءتىلىنىڭ عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىندا 1937 جىلدان بەرى 2 ملن 400 مىڭ قازاق سوزدەرى جينالىپتى. سالىستىرۋ ءۇشىن ايتاتىن بولساق, اعىلشىن ءتىلىنىڭ سوزدىگى 240 مىڭ سوزدەن عانا تۇرادى ەكەن. ماياكوۆسكي 15 مىڭ سوزبەن عانا قاناعاتتانعان, شەكسپير دە وسىنشا ءسوزدى قولدانعان. ال «اباي جولى» ەپوپەياسىندا مۇحتار اۋەزوۆ 16 983 ءسوزدى قولدانىپتى. وسىنىڭ ءوزى قازاق ءتىلىنىڭ كوپ ادام بىلە بەرمەيتىن بايلىعى مەن قۋاتتىلىعى.
ءالىپبيدى رەفورمالاۋدىڭ وزەگىندە پراگماتيزم جاتىر. بۇل قادام ءتىلدى جاڭعىرتۋعا سەرپىن بەرىپ, ونى زامان تالابىنا ساي كوتەرەدى. زاماناۋي عىلىمي جانە ىسكەرلىك كەڭىستىككە ينتەگراتسيالانۋدى جەڭىلدەتەدى.
سونىمەن قاتار ءبىز بۇل مىندەتتى جەڭىل ەكەن دەپ ويلاماۋىمىز كەرەك. قازاق ءتىلى دىبىستار گارمونياسىنىڭ ءتىلى, ال بۇل ۇيلەسىمدىلىك عاسىرلار بويى قالىپتاسقان. بۇل حالىقتىڭ رۋحاني مۇراسى. كەز كەلگەن ءتىرى اعزا سياقتى ول دا داميدى جانە ءوزىنىڭ ءومىرىن سۇرەدى. سوندىقتان ونىڭ ومىرىنە وكتەمدىكپەن قول سۇعىپ, زورلىق جاساۋعا بولمايدى. مۇنى ءالىپبيدىڭ نۇسقاسىن ازىرلەۋشىلەر قاتتى ەسكەرگەنى ءجون.
حاليل ماسلوۆ,
ل.ن.گۋميلەۆ اتىنداعى ەۇۋ-ءدىڭ قازاقستان حالقى اسسامبلەياسى كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى
