وسى ورايدا سپورت جانكۇيەرلەرى, ونىڭ ىشىندە تەننيسسۇيەر قاۋىم ءۇشىن دەۆيس كۋبوگىنىڭ ارعى-بەرگى تاريحىنا توقتالىپ وتكەندى ءجون كوردىك. دەۆيس كۋبوگى – حالىقارالىق تەننيس فەدەراتسياسى جىل سايىن وتكىزەتىن ەرلەر اراسىنداعى ەڭ ءىرى حالىقارالىق كوماندالىق جارىس. ءجۇز جىلدان اساتىن تاريحى بار تۋرنير ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ بەيرەسمي چەمپيوناتى سانالادى.
ەڭ العاش 1899 جىلى گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءتورت ستۋدەنتىنە ۇلتتىق قۇرامالار وينايتىن تەننيس ءتۋرنيرىن ۇيىمداستىرۋ تۋرالى وي كەلەدى. ستۋدەنتتەردىڭ ءبىرى دۋايت دەۆيس جارىستىڭ كەستەسىن قۇرىپ, ءوز اقشاسىنا جارىستىڭ سىيلىعى رەتىندە كۇمىس كۋبوكتى ساتىپ الادى. كۋبوكتىڭ سالماعى 70 كيلونى قۇراعان. العاشقى تۋرنير 1900 جىلى برۋكليندە ءوتىپ, وعان اقش جانە ۇلىبريتانيا قۇرامالارى قاتىسقان. ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا دەيىن بۇل تۋرنيرگە تاعى التى قۇراما قوسىلعان. ولار – فرانتسيا, بەلگيا, اۋستريا, اۋستراليا, گەرمانيا جانە كانادا. ال 1923 جىلدان باستاپ قاتىسۋشى ەلدەر سانى ارتقان سوڭ, «امەريكا ايماعى» جانە «ەۋروپا ايماعى» بولىپ ەكى توپقا بولىنگەن. 1955 جىلى بۇل تۋرنيرگە «ازيا ايماعىنىڭ» تەننيسشىلەرى قوسىلىپ, جارىس كورىگىن قىزدىرا تۇسەدى. ارادان 11 جىل وتكەندە ەۋروپانىڭ بىرقاتار مەملەكەتتەرى دەۆيس كۋبوگىنا قاتىسۋعا نيەت بىلدىرگەن سوڭ, تۋرنيرگە تاعى «ەۋروپا ايماعى-ا» مەن «ەۋروپا ايماعى-B» توپتارى قوسىلدى.
ءتۋرنيردىڭ 1981 جىلعى سوڭعى ەرەجەسى بويىنشا كوماندالار دارەجەلەرىنە قاراي, ءۇش توپقا بولىنەدى. ءبىرىنشى توپ – الەمدىك ەليتا. ياعني, الەمنىڭ ەڭ مىقتى دەگەن قۇرامالارى ءوزارا جەڭىمپازداردى انىقتايدى. ەكىنشىسى – ايماقتىق توپتار (امەريكا, ەۋروپا/افريكا, ازيا/مۇحيت ارالدارى). ءۇشىنشىسى – اۋتسايدەرلەر توبى. ال قازاقستان دەۆيس كۋبوگىندا ازيا جانە مۇحيت ارالدارى ايماعىندا ونەر كورسەتەدى. وسى جەردە ايتا كەتەيىك, تومەنگى توپتىڭ ۇزدىگى جوعارى توپقا وتسە, كەرىسىنشە, جوعارى توپتا اۋتسايدەر اتانعان كوماندا تومەنگى توپقا تۇسەدى.
جارىس ەرەجەسى بويىنشا, ەكى قۇرامانىڭ تەننيسشىلەرى ءوزارا بەس كەزدەسۋ وتكىزەدى. ءۇش كۇننىڭ ىشىندە تەننيسشىلەر ءتورت جەكەلەي جانە ءبىر جۇپتىق باسەكەدە سىنعا تۇسەدى. ءتۋرنيردىڭ ءبىرىنشى كۇنىندە كورت قوجايىندارىنىڭ ەكىنشى ءنومىرلى تەننيسشىسى قارسىلاس كوماندانىڭ ءبىرىنشى راكەتكاسى سانالاتىن ويىنشىسىمەن وينايدى. ەكىنشى كۇنى كوماندالار جۇپتىق باسەكەدە ءوزارا كىم مىقتىنى انىقتايدى. ال ءتۋرنيردىڭ فينالى سانالعان ءۇشىنشى كۇنىندە ءبىرىنشى جانە ەكىنشى ءنومىرلى تەننيسشىلەر ءبىر-بىرىمەن كەزدەسۋ وتكىزەدى. بارلىق ويىندار بەس سەتتەن وتەدى جانە شەشۋشى بەسىنشى سەتتە تاي-برەيكسىز وينايتىن بولادى (تاي-برەيك تەننيستە 6:6 ەسەبى بولعاندا گەيم بويىنشا جەتى ۇپايعا دەيىن وينالادى). ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ پىكىرىنشە, ماتچتىڭ وتكىزۋ ءتۇرى ەكى قۇراما اراسىنداعى باسەكەلەستىكتى ارتتىرۋدىڭ ەڭ جاقسى ءتاسىلى. سونداي-اق, تەننيس جانكۇيەرلەرىن ماتچتىڭ سوڭعى كەزدەسۋىنە دەيىن تاعاتسىزدانا كورۋىنە مۇمكىندىك بەرەدى.
ءتۋرنيردىڭ باس جۇلدەسىن ىرىكتەۋدەن ىركىلمەي وتكەن الەمدىك توپتىڭ ۇزدىك 16 قۇراماسى ساراپقا سالادى. دەۆيس كۋبوگىنىڭ جەڭىمپازىن انىقتاۋ ءۇشىن كوماندالار جىلدىق كەستە بويىنشا اقپان جانە قىركۇيەك ايلارىندا ءۇش كەزدەسۋ وتكىزەدى. ال فينالعا شىققان ەكى كوماندا قاراشا ايىنىڭ سوڭىندا جىلدىڭ ەڭ ۇزدىك قۇراماسىن انىقتاۋ ءۇشىن ءوزارا باسەكەگە تۇسەدى. ايماقتىق توپتاردىڭ سەگىز جەڭىمپازى الەمدىك توپتىڭ ءبىرىنشى اينالىمدا جولى بولماعان, كەلەسى جىلعى الەمدىك ليگاعا قاتىسا المايتىن سەگىز قۇرامامەن قىركۇيەك ايىندا كەزدەسەتىن بولادى (قازاقستان مەن ارگەنتينا قۇرامالارى ءدال وسى ەرەجە بويىنشا كەزدەسۋ وتكىزەدى). 2002 جىلعى تۋرنيرگە 142 قۇراما قاتىسقان. بۇل دەۆيس كۋبوگىنىڭ تاريحىنداعى رەكوردتىق كورسەتكىش بولاتىن.
دەۆيس كۋبوگىنىڭ ەڭ العاشقى جۇلدە قورىن 1981 جىلى نەك كومپانياسى تاعايىنداپ, ءتۋرنيردىڭ باس دەمەۋشىسى اتانعان. ال 2002 جىلدان بۇگىنگى كۇنگە دەيىن «BNP Paribas» بانكى ۇلتتىق قۇرامالاردىڭ بەيرەسمي چەمپيوناتى سانالاتىن جارىستىڭ باس دەمەۋشىسى بولىپ كەلەدى. دەۆيس كۋبوگىنىڭ قازىرگى جۇلدە قورى 8,5 ميلليون اقش دوللارىن قۇرايدى.
ءبىر عاسىرلىق تاريحى بار تۋرنيرگە قازاقستان قۇراماسى 1995 جىلدان باستاپ قاتىسىپ كەلەدى. قازاق كومانداسى وعان دەيىن كسرو اتىنان قاتىسقان. دەگەنمەن, وتانداستارىمىز الەمدىك توپقا العاش رەت 2010 جىلى شۆەيتساريانى جەڭگەننەن كەيىن شىقتى. سودان بەرى قازاقستان قۇراماسى دەۆيس كۋبوگىنىڭ تۇراقتى قاتىسۋشىسى اتاندى. 2011, 2013-15 جىلدارى شيرەك فينالعا دەيىن جەتتى. بۇل قۇرامامىزدىڭ بۇگىنگى كۇنگە دەيىنگى ەڭ ۇلكەن جەتىستىگى. بىلتىرعى تۋرنيردە تەننيسشىلەرىمىز الەمدىك توپتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە سەربيا قۇراماسىنان 2:3 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالعان بولاتىن. كەلەسى جىلى دا الەمدىك توپتا سىنعا ءتۇسۋ ءۇشىن پلەي-وفف كەزەڭىندە رەسەي تەننيسشىلەرىن جەڭۋى كەرەك ەدى. الايدا, ول ماتچتا قۇرامامىز قارسىلاستارىنا 1:3 ناتيجەسىمەن ەسە جىبەرىپ, ازيا جانە مۇحيت ارالىق ايماعىنىڭ I توبىنا ءتۇسىپ قالعان بولاتىن.
دەۆيس كۋبوگىنا ەڭ كوپ قاتىسقان (102 رەت) اقش قۇراماسى 61 رەت فينالعا شىققان ەكەن. سونىڭ 32-سىندە كۋبوك جەڭىمپازى اتانسا, 29 ويىندا فينالدا ءسۇرىنىپ, كۇمىس جۇلدەگەر اتانعان. ەكىنشى ورىندا اۋستراليا قۇراماسى ورنالاسقان. «جاسىل قۇرلىق» ەلىنىڭ تەننيسشىلەرى فينالعا 47 رەت شىعىپ, 28-ىندە چەمپيون اتانعان. ۇزدىك ۇشتىكتى ۇلىبريتانيا تەننيسشىلەرى قورىتىندىلاپ تۇر. ولار 18 رەت فينالعا شىعىپ, 10 ويىندا جەڭىسكە جەتسە, 8 رەت فينالدا جەڭىلگەن. تەننيستەن دەۆيس كۋبوگىنىڭ قىسقاشا تاريحى وسىنداي.
الداعى كۇندەرى تەننيستەن قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسى ءتۋرنيردىڭ پلەي-وفف كەزەڭىندە ارگەنتينا قۇراماسىمەن وينايدى. بۇل قۇراما ءتۋرنيردىڭ قازىرگى چەمپيونى بولعانىمەن, الەمدىك توپتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىندە يتاليا قۇراماسىنان 2:3 ەسەبىمەن جەڭىلىپ قالعان. ەندى كەلەسى جىلى قايتادان الەمدىك توپتا سىنعا ءتۇسۋ ءۇشىن استانادا ەلىمىزدىڭ قۇراماسىمەن كۇش سىناسادى. جەڭگەن قۇراما 2018 جىلى باسەكەنى الەمدىك توپتىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىنەن باستايتىن بولادى.
ايتا كەتەيىك, قازاقستان كومانداسى 7-9 ساۋىردە قىتاي كومانداسىن (ازيا جانە مۇحيت ارالىق ايماعىنىڭ I توبى) 4:1 ەسەبىمەن جەڭگەن.
ءالي بيتورە,
«ەگەمەن قازاقستان»
