قازاقستان • 11 قىركۇيەك, 2017

لاتىن ءالىپبيى – فونەتيكامىز بەن دىبىس جۇيەمىزگە ەڭ جاقىن ءالىپبي – د.قىدىرالى

450 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن

بۇگىن ماجىلىستە «مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ لاتىن گرافيكاسىنداعى ءالىپبيىنىڭ بىرىڭعاي ستاندارتىن ەنگىزۋ ماسەلەلەرى تۋرالى» پارلامەنتتىك تىڭداۋ ءوتىپ جاتىر.  پارلامەنتتىك تىڭداۋ بارىسىندا «ەگەمەن قازاقستان رگ» اق باسقارما توراعاسى دارحان قىدىرالى بايانداما جاسادى. ول جاڭا ءالىپبيدىڭ مادەني تۇتاستىقتى ورنىقتىرىپ, اقپارات كەڭىستىگىن دەربەستىككە جەتەلەيتىندىگى تۋراسىندا ايتا كەلىپ, ءالىپبي الماستىرۋدىڭ تيىمدىلىگى جونىنە توقتالدى.

لاتىن ءالىپبيى – فونەتيكامىز بەن دىبىس جۇيەمىزگە ەڭ جاقىن ءالىپبي – د.قىدىرالى

– ەلباسىمىزدىڭ حالقىمىزدى رۋحاني جاڭعىرۋعا باستاعان باعدارلامالىق ماقالاسى جاريالانعان كۇننەن بەرى «ەگەمەن قازاقستاندا» قازاق ءتىلىن لاتىن الىپبيىنە كوشىرۋ ىسىنە قاتىستى كوپتەگەن پايىمدى پىكىرلەر جارىق كورىپ كەلەدى. بۇل لاتىن الىپبيىنە قاتىستى تاعدىرشەشتى جوبانىڭ تاريحي ماڭىزىن ايقىنداي تۇسەدى, – دەگەن ول حالىقارالىق تۇركى اكادەمياسىنىڭ دا وسى جوباعا قاتىستى ىرگەلى زەرتتەۋلەر جۇرگىزگەنىن اتاپ ءوتتى.

– زەرتتەۋلەر ناتيجەسىندە كوز جەتكىزگەنىمىز, لاتىن ءالىپبيىنىڭ تۇركولوگيانىڭ ورتاق ءالىپبيى ەكەندىگى. ماسەلەن, كونە تۇرىك جازبالارىن تاڭبالاعاندا تۇركولوگتار لاتىن ترانسكريپتسياسىن قولدانادى. بۇعان باسكاكوۆتار باسقارعان «سوۆەتسكايا تيۋركولوگيا» دا سۇيەنگەن. بۇل ءۇردىس رەسەيدە ءالى دە جالعاسىپ كەلەدى. ال نيۋ-يورك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى لاريسسا بونفانتە سىندى عالىمدار لاتىن ءالىپبيىنىڭ ءتۇپ تامىرى ەجەلگى ەترۋسك جازۋىنا تىرەلەتىنىن جازادى. تۇركى حالىقتارى تۋرالى اۋقىمدى ەنتسيكلوپەديالىق مۇرا بولىپ سانالاتىن ورتاعاسىرلىق «كودەكس كۋمانيكۋس» لاتىن الىپبيىندە قاعازعا تۇسكەن. بەرتىندە, 1926 جىلعى باكۋ قۇرىلتايىندا بۇكىل عالىمدارىمىز لاتىن ءالىپبيىن تاڭداپ العان. 1990 جىلداردىڭ باسىندا تۇركى ەلدەرىنىڭ عالىمدارى تاعى وسىنداي توقتامعا جۇگىنگەن. بۇدان اڭعاراتىنىمىز, لاتىن ءالىپبيى – ءبىزدىڭ فونەتيكامىز بەن دىبىس جۇيەمىزگە ەڭ جاقىن ءالىپبي دەۋگە بولادى, – دەدى دارحان قىدىرالى.

تالقىلاۋعا سونداي-اق, ءالىپبي جوباسىن ازىرلەۋشى ا. بايتۇرسىنوۆ اتىنداعى ءتىل ءبىلىمى ينستيتۋتىنىڭ جانە ش.شاياحمەتوۆ اتىنداعى تىلدەردى دامىتۋدىڭ رەسپۋبليكالىق ۇيلەستىرۋ-ادىستەمەلىك ورتالىعىنىڭ باسشىلارى, جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ رەكتورلارى, عىلىم جانە مادەنيەت قايراتكەرلەرى, عالىمدار مەن ساراپشىلار, ونىڭ ىشىندە شەتەلدىكتەر, قوعامدىق ۇيىمدار مەن بۇقارالىق اقپارات قۇرالدارىنىڭ وكىلدەرى شاقىرىلدى.  پارلامەنتتىڭ تىڭداۋ قورىتىندىسى بويىنشا ءتيىستى ۇسىنىمدار قابىلدانباق. 

ايا ءومىرتاي,

"ەگەمەن قازاقستان"

سۋرەتتى تۇسىرگەن ەرلان ومار,

"ەگەمەن قازاقستان"

سوڭعى جاڭالىقتار