بىزگە دەيىنگىلەر مەن بىزدەن كەيىنگىلەر امانگەلدى باتىردىڭ ەرلىگىن وقۋلىقتاردان وقىدى, كينودان كورىپ, جاقسى ءبىلىپ ءوستى. امانگەلدىنىڭ اتىندا كوشەلەر مەكتەپتەر بار. كينولار ءتۇسىرىلدى. ءوزى اتتاس اۋداندا امانگەلدى يمانوۆتىڭ مۋزەيى دە بار. وسىنداي باتىردى ەسكە تۇسىرۋگە سەپ بولىپ وتىرعان – مىنا فوتو. بۇل سۋرەتتە امانگەلدى ۇدەرباي ۇلىنىڭ ءشارىپ اتتى بالاسى تۇر.
سۋرەتتى تۇسىرگەن بايىرعى قىزىلوردالىق ءفوتوتىلشى بولات وماراليەۆ بىلاي دەيدى: – 1998 جىلى قىزىلوردا قالاسىنىڭ قاق ورتاسىنا امانگەلدى يمانوۆقا ەسكەرتكىش قويىلدى. شاھارىمىزدىڭ اجارىن اشا تۇسكەن سالتاناتتى وقيعاعا سول كەزدەگى قالا باسشىسى باقبەرگەن دوسپانبەتوۆ پەن وبلىس اكىمى بەردىبەك ساپارباەۆتار قاتىسىپ, حالىق كوپ جينالدى. ول جىلدارى قىزىلوردادا ەلىمىزدىڭ ايتۋلى تۇلعالارىنا قاتىستى ەسكەرتكىشتەر جوق بولاتىن. بۇل ءۇردىس بەردىبەك ساپارباەۆتان باستاۋ الدى. قىزىلوردا ءۇشىن ايتۋلى كۇن بولعان وقيعاعا باتىردىڭ ۇرپاقتارى, ونىڭ ىشىندە بالاسى ءشارىپ تە شاقىرىلدى. مەن بۇل سۋرەتتى تۋرا امانگەلدى باتىردىڭ ەسكەرتكىشىنىڭ تۇبىنەن ءتۇسىرىپ الدىم. سول كەزدە ءشارىپ اقساقالدىڭ ايتۋى بويىنشا ەلىمىزدە امانگەلدى باتىرعا قويىلعان ەكى ەسكەرتكىش بار ەكەن. مىناۋ ءۇشىنشىسى دەدى».
سيرەك سۋرەت قولعا تۇسكەننەن كەيىن ءبىز امانگەلدى باتىردىڭ ۇرپاقتارى تۋرالى دەرەك ىزدەپ, ونىڭ بالاسى شارىپكە قاتىستى مالىمەتتەردىڭ جوقتىڭ قاسى ەكەنىن بايقادىق.
ەندى ءبىر دەرەكتەر, 1967 جىلى شىققان ماقان جۇماعۇلوۆتىڭ «قىران قازاسى قيادا» رومانىندا باتىردىڭ ءراش ەسىمدى ايەلىنىڭ اتى كەزدەسەتىندىگىن العا تارتادى. امانگەلدى قازا بولعاندا جاسقا دا تولماي قالعان رامازان امانگەلدى ۇلى اكەسى تۋرالى «باتىردىڭ بالالىق شاعى» پوۆەسىنە دەرەك جيناپ جۇرگەندە, سوعىسقا اتتانادى. قاتارداعى اۆتوماتشى رامازان 1941 جىلدىڭ قارا كۇزىندە ماسكەۋ تۇبىندە ون ءۇش ءفاشيستىڭ كوزىن جويىپ, ەرلىكپەن قازا تابادى. قابىرى ماسكەۋدەن 60 شاقىرىم جەردەگى سەرپۋحوۆ قالاسىندا. رامازاننىڭ ايەلى ءنازيرا باتىس قازاقستاننىڭ تۋماسى ەكەن. رامازان شەيىت بولعان جىلى ەكى جاسار ۇلى باتىرلان, 1942 جىلى قاڭتاردا تۋعان قىزى رايحانمەن 26 جاسىندا جەسىر قالعان. باتىردىڭ نەمەرەسى باتىرلان امانگەلديەۆ – ماتەماتيك, تەحنيكا عىلىمدارىنىڭ كانديداتى, ەكى قىزى بار ەكەن. امانگەلدى يمانوۆتىڭ سۋرەتتەگى ۇلى ءشارىپ يمانوۆ تا سوعىسقا قاتىسىپ, 1949 جىلى ەلگە ورالعان. «اتانىڭ اسىل مۇراسى» ەستەلىگىن جازعان. ءشارىپ 2000 جىلى قايتىس بولعان. امانگەلدى يمانوۆتىڭ اكەسى ۇدەربايمەن بىرگە تۋعان جاقىن تۋىستارىنان دا ءبىراز ۇرپاق بارى انىق.
ايناش ەسالي,
«ەگەمەن قازاقستان»
الماتى
سۋرەتتى تۇسىرگەن
بولات وماراليەۆ
