ەسەپ بەرۋ جيىنى بۇرىنعى كەگەن, نارىنقول وڭىرلەرىنىڭ اۋماعىن قامتىعان رايىمبەك اۋدانىندا ءوتىپ, اۋدان اكىمى ايان ايتجانوۆ العاشقى ەسەبىن مەملەكەتتىك شەكارا شەتىندەگى سۇمبە مەن تەكەس اۋىلدارىنان باستادى.
وتكەن جىل تاۋلى ايماق جۇرتشىلىعى ءۇشىن تابىستى بولعانى ورتاعا سالىندى. سول ەسەپ كەزىندە جۇرشىلىقتان تۇسكەن تالاپ-تىلەك, ءوتىنىشتەردىڭ تياناعى كەلتىرىلىپ, ەلدى مەكەندەردىڭ بەت-بەينەسى دە ءبىرشاما جاڭارعان. ماسەلەن, كوپشىلىكتىڭ سۇرانىسىمەن قاراسازداعى ونەر مەكتەبى قايتادان اشىلسا, تەكەس اۋىلىنداعى مادەنيەت ءۇيى كۇردەلى جوڭدەۋدەن وتكەن. كەگەن مەن نارىنقولداعى اۋرۋحانالار قوسىمشا 45 ءتوسەككە ۇلعايتىلىپ, قاينار اۋىلىنداعى ءبىلىم شاڭىراعىنىڭ كۇردەلى جوندەۋدەن ءوتكىزىلۋى, جولاۋشىلاردى ابىگەرگە سالعان كۇرە جولداردىڭ تەگىستەلۋى, جوندەلۋى, باسقا دا تياناعى كەلتىرىلگەن ماسەلەلەر رەت-رەتىمەن ورتاعا سالىندى.
جۇرتشىلىق نازارىنا ۇسىنىلعان ەسەپ بارىسىندا اۋدان اكىمى اتقارىلعان شارۋالاردى ناقتىلاپ ءارى شەشىمىن كۇتكەن, تولعاندىرعان ماسەلەلەرگە جۇرت نازارىن اۋدارۋعا ۇمتىلدى. ويتكەنى, جەتىستىك جەتەگىندە كەتۋ بۇگىنگى كۇنگە جات, كەرىسىنشە, ولقىلىقتاردى ورنىنا كەلتىرۋدەگى جۇمىلا ەڭبەكتەنۋدىڭ بەرەرى كوپ ەكەندىگىنە باسىمدىق بەرىلدى.
اۋداننىڭ نەگىزگى سالاسى – اۋىل شارۋاشىلىعى دەسەك, بۇگىندە مەملەكەت تاراپىنان ءونىم وندىرۋشىلەرگە قارجىلاي كومەك كورسەتىلۋدە. ماسەلەن, جەرى قۇنارلى ايماقتا مەملەكەت تاراپىنان كارتوپ ءوسىرۋمەن اينالىساتىن ءۇش شارۋاشىلىققا 36 ميلليون تەڭگە سۋبسيديا بەرىلسە, اسىل تۇقىمدى مال سانىن كوبەيتۋگە 12 ميلليون تەڭگە بولىنگەن, وسىنىڭ نەگىزىندە شارۋا قوجالىقتارىنىڭ قولعا العان ناتيجەلى ىستەرى جالعاسىن تاپقان. كوكتەم مەن كۇزگى ەگىس, جيىن-تەرىن ناۋقاندارى مەن دالا جۇمىستارىنا دا مەملەكەت تاراپىنان قاجەتتى كولەمدە قارجى بەرىلگەن. دەسەك تە, ءالى دە سۋارمالى جەردى يگەرۋ ماسەلەسى كوڭىل كونشىتپەيدى. بەرەرى مول سورتتى تۇقىم مەن اسىل تۇقىمدى مال ءوسىرۋدى قولعا الۋداعى ىنتا-ىقىلاس جەتكىلىكسىز. اۋىل شارۋاشىلىعىن ساپالى ءونىمسىز, اسىل تۇقىمدى ءوز ءتولىنسىز دامىتۋ مەن قولدا باردى ۇقساتۋدىڭ قيىندىعىن اۋدان اكىمى ءوز سوزىندە ناقتى دەرەكتەرمەن دايەكتەدى.
اۋداندا ءتورت ت ۇلىك تولىمەن وسسە, وسى باعىتتا اۋدان وبلىستا الدىڭعى قاتاردا كەلەدى. ءوزىندىك تاجىريبەسى قالىپتاسقان, مال ونىمدەرىن وندىرۋدە ءوزگەلەرگە ۇلگى بولاتىن شارۋاقور جاندار دا بار. ارينە, جوعارىداعى ماسەلە جايلى ءالى دە ويلاناتىن, قولعا الاتىن جۇمىستار جەتكىلىكتى ەكەندىگىن جينالعاندار تاعى ءبىر باعامدادى. اۋدان بيۋدجەتى وتكەن جىلى 3,117 ميلليون تەڭگەنى قۇراعان. مۇنىڭ ءوزى الداعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا ەداۋىر وسكەندىگىنىڭ دالەلى. وسىدان-اق حالىقتىڭ الەۋمەتتىك جاي-كۇيى ايقىن اڭعارىلادى.
ەلباسىنىڭ جولداۋىندا ايتىلعانداي, اۋدانعا وتكەن جىلى 4,916 ميلليون تەڭگە ينۆەستيتسيا تارتىلعان. ناتيجەسىندە قوسىمشا جۇمىس ورىندارى اشىلعان. جاستارعا باسەكەگە قابىلەتتى ءبىلىم بەرۋ ماسەلەسىنىڭ جان-جاقتى قاراستىرىلىپ, جاڭاعا دەگەن بەتبۇرىس ناتيجەسىندە ءبىلىم شاڭىراقتارىنىڭ ماتەريالدىق جاعدايلارى جاقسارعان. ءتۇيىندى ماسەلەلەر شەشىمىن تاۋىپ, قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارمەن رەت-رەتىمەن قامتاماسىز ەتىلىپ, مەكتەپتەردەگى كومپيۋتەر سانى مىڭعا تاياپ, وقۋشىلاردىڭ جاڭالىقتاردان حاباردار بولىپ وتىرۋى قامتاماسىز ەتىلگەن. مەكتەپكە دەيىنگى بالالار تاربيەلەنەتىن 26 شاعىن ورتالىق قۇرىلعان.
دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنا بولىنگەن 832 ميلليون تەڭگە تولىعىمەن يگەرىلىپ, ەمحانالارعا 22,410 مىڭ تەڭگەنىڭ قاجەتتى قۇرال-جابدىقتارى, جالاڭاش, شىرعاناق, قاراساز اۋىلدارىنداعى مەكتەپتەرگە ستوماتولوگيالىق قوندىرعىلار ورناتىلعان.
اۋدان اۋماعىندا وتكەن جىلى 700-گە جۋىق جاڭا جۇمىس ورىندارى اشىلعان. اۋدانداعى ورتا جانە شاعىن كاسىپكەرلىكپەن اينالىسۋشىلار وتكەن جىلى 1,697 ميلليون تەڭگەنىڭ ءونىمىن ءوندىرىپ, بيۋدجەتكە 51,4 ميلليون تەڭگە سالىق تولەمدەرى تۇسكەن. جىل ىشىندە ۇلكەندى-كىشىلى 40 كاسىپورىن اشىلىپ, كوپتەگەن ادام ەڭبەكپەن قامتىلعان. سونداي-اق, تۇرعىن ءۇي باعدارلاماسىمەن 7 كوممۋنالدىق تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلسە, تەكەس, قاقپاق, قاينار اۋىلدارى اراسىنداعى جانە جالاڭاش پەن توعىزبۇلاق اۋىلدارى اراسىنداعى جولدار جوندەلگەن, سونداي-اق سارىجاز اۋىلى مەن كومىرشى اۋىلىنىڭ اراسىنداعى جول قاتىناسىن جاقسارتۋ قولعا الىناتىنى دا جينالعانداردىڭ كوڭىلىن سەرگىتتى. “جول كارتاسى” اياسىندا تەكەس اۋىلىنداعى سۋ قۇبىرى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلگەن.
حالىقتىڭ رۋحاني قاجەتىن وتەيتىن 23 مادەنيەت ءۇيى مەن كلۋب, 10 كىتاپحانا, 2 مۇراجاي بۇگىنگى ۋاقىت تالابىنا وراي قىزمەت كورسەتۋدە. تەكەس اۋىلىنداعى “اق تولقىن” فولكلورلىق ءانسامبلى حالىقتىق اتاققا يە بولىپ, شىعارماشىلىقتارىن شىڭداۋدا. اۋىلدىق وكرۋگتەردە جاستار ۇيىمدارى جۇمىس جۇرگىزىپ, سارىباستاۋ, نارىنقول, جالاڭاش اۋىلدارىندا جاستار فورۋمدارى وتكىزىلگەنى دە وسكەلەڭ ۇرپاقتى ەلجاندىلىققا تاربيەلەۋدىڭ كورىنىسى دەپ باعالاندى.
اكىمنىڭ ەسەبىنەن كەيىن سۇمبە اۋىلىنداعى اقساقالدار القاسىنىڭ توراعاسى ك.رىسبەكوۆ سالىنعانىنا جارتى عاسىر بولعان “بەلتوعان” سۋ كانالىن قايتا قالپىنا كەلتىرۋگە نازار اۋدارۋدى سۇراسا, ونىڭ جاڭا ءمادەنيەت ۇيىمەن جول سالىنسا دەگەن ۇتىمدى ۇسىنىستارىن دا كوپشىلىك قولدادى. “ديپلوممەن – اۋىلعا” اتتى جاقسى باستامامەن تۋعان اۋىلىنا ورالعان ۇستاز ە.قۇماربەكوۆتىڭ پىكىرى دە كوڭىلگە قونىمدى شىقتى. ال, “اقبۇلاق” شارۋا قوجالىعىنىڭ توراعاسى ە.بەستىباەۆ اۋىل شارۋاشىلىعىن وركەندەتۋگە بولىنگەن مەملەكەت قارجىسىن ءتيىمدى پايدالانۋ قاجەتتىگىن نازارعا سالدى.
جالپى, سۇمبەلىكتەردىڭ قويعان سۇراقتارىنا اۋداندىق ورتالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى ب.تىلەمىسوۆ جاۋاپ بەرىپ, اۋىلداعى اۋرۋحانانىڭ جابىلمايتىنىن جەتكىزدى. وكرۋگكە قاراستى قىزىلشەكارا اۋىلىنداعى ك.بايشىعان ۇلى اتىنداعى ورتا مەكتەپتىڭ ۇجىمى ءبىلىم شاڭىراعىنا زامان تالابىنا ساي مۋلتيمەديالىق كابينەتتىڭ قاجەتتىگىن ايتسا, اۋداندىق ءبىلىم ءبولىمىنىڭ باستىعى س.بورانعازيەۆا ماسەلەنىڭ بيىل شەشىلەتىنىن جەتكىزدى. سونىمەن بىرگە, نارىنقول اۋىلىنان نوتاريۋس قىزمەتىن اشۋ جونىندەگى ەلدىڭ ورىندى ۇسىنىسى ورىندالاتىن بولدى. اۋدان اكىمى سۇمبە مەن قىزىلشەكارا اۋىلدارىنا كەلەتىن جولداردى جوندەۋدى كەلەسى جىلدىڭ جوسپارىنا كىرگىزۋ مۇمكىندىگىنشە قاراستىرىلاتىنىنا سەندىردى. سونىمەن قاتار, سۇمبە اۋىلىنداعى اۋىز سۋ ماسەلەسى دە كەلەسى جىلدىڭ جوسپارىنا ەنبەك.
ال, تەكەس اۋىلىنداعى اۋدان اكىمىنىڭ ەسەبىندە ءا.قازىبەكوۆ اۋىلداعى بالالار باقشاسىنىڭ عيماراتى مەن ەسكىرگەن ونەر مەكتەبى كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلسە دەسە, اۋىل تۇرعىنى د.سارسەنباەۆ اۋىلداعى سۋ قۇبىرىنىڭ جۇمىسىن باقىلايتىن ءبىر ادامعا شتات قاراستىرىلسا, دەگەن ۇسىنىسىن جاريا ەتتى. اۋىلداعى اقساقالدار القاسىنىڭ توراعاسى ج. بايسەركەەۆ ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعى قارساڭىندا ەرەن ەرلىگى كەڭەس وداعىنىڭ باتىرلارىمەن پارا-پار بولعان “داڭق” وردەنىنىڭ تولىق يەگەرى ب.دەمباەۆقا ونىڭ اتىنداعى كوشەگە ەسكەرتكىش تۇرعىزىلسا دەگەن ويىن ورتاعا سالدى.
ەكى اۋىلداعى جينالىسقا قاتىسقاندار اۋدان اكىمىنىڭ وتكەن جىلعى اتقارعان جۇمىستارىنا قاناعاتتانارلىق دەگەن باعا بەردى. سونىمەن, ايان ايتجانوۆ الداعى جۇمىسىنا باعىت-باعدار الدى.
كۇمىسجان بايجان, الماتى وبلىسى.
قوسار ۇلەسىمىز قوماقتى بولسىن
شيەلى اۋدانىنىڭ اكىمى نۇرلىبەك نالىباەۆ اۋىلدىق وكرۋگتەرگە ارنايى ات باسىن بۇرىپ, اۋىل تۇرعىندارىنا 2009 جىلى اۋداننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ قورىتىندىلارى مەن اعىمداعى جىلى اتقارىلار مىندەتتەردى ەگجەي-تەگجەيلى بايان ەتىپ, ەسەپتى كەزدەسۋلەرىن وتكىزۋدە. ايتا كەتۋ كەرەك, اۋدان اكىمىنىڭ اۋىل تۇرعىندارىمەن كەزدەسۋ جيىندارىندا سويلەۋشىلەردىڭ ساۋالدارىنا قاراعاندا, باتا-تىلەكتەرى مەن ريزاشىلىق لەبىزدەرى كوبىرەك بايقالۋدا.
بۇل اۋدان تۇرعىندارى ءال-اۋقاتتارىنىڭ جاقسارىپ كەلە جاتقانىن اڭعارتادى. ءسوزىمىز دالەلدى, ويىمىز ورنىقتى بولۋ ءۇشىن ن.نالىباەۆتىڭ المالى اۋىلدىق وكرۋگىندە اۋىل تۇرعىندارىمەن ەسەپتى كەزدەسۋىندە ايتقان دەرەكتەرىنە جۇگىنەلىك.
سوڭعى جىلدارى شيەلى اۋدانى دامۋعا بەت الدى. ءوتكەن جىلى اۋدان بيۋدجەتى 3 ملرد. 314 ملن. تەڭگە بولىپ بەكىتىلسە, ەسەپتى مەرزىمدە ول 4 ملرد. 577 ملن. تەڭگەنى قۇراپتى. جىل بويىندا اۋداندىق بيۋدجەتكە 7 رەت ءوزگەرىستەر مەن تولىقتىرۋلار ەنگىزىلىپ, ناقتى كىرىس مولشەرى 1 ملرد. 277 ملن. تەڭگەگە جەتكەن. “جول كارتاسى” بويىنشا اۋدانداعى 26 جوباعا 842 ملن. 558 مىڭ تەڭگە ءبولىنىپ, 1081 ادام جۇمىسپەن قامتىلىپتى.
اۋدان اكىمىنىڭ اتاپ ايتقانىنداي, اۋدانداعى ونەركاسىپ ورىندارى 16 ملرد. تەڭگەگە جۋىق ءونىم وندىرسە, بۇل 2008 جىلمەن سالىستىرعاندا 27,6 پايىزعا ارتىق. ونىڭ نەگىزىن تاۋ-كەن ءوندىرىسى قۇراپ وتىر. ولار 8 ملرد. تەڭگەگە جۋىق ءونىم شىعارعان. اۋداندا شاعىن كاسىپكەرلىكتىڭ 2010 نىسانى تىركەلگەن. جىل كولەمىندە 4471 ادام جۇمىسقا تارتىلىپ, سونىڭ نەگىزىندە 1,5 ملرد. تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپتى. ال جاڭا جىلدان بەرگى ۋاقىت ىشىندە 313 جۇمىس ورنى اشىلعان. ءىرى ءوندىرىس ورىندارى ساناتىندا قۇرىلىسى باستالعان, جوبالىق قۇنى 450 ملن. تەڭگەنى قۇرايتىن, ايىنا 62 مىڭ شارشى مەتر دسپ شىعاراتىن زاۋىت بار.
اۋدان ەكونوميكاسىنا سۇبەلى ۇلەس قوسىپ كەلە جاتقان “قازاتومونەركاسىپ” ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ دەمەۋشىلىگىمەن 2009 جىلى بىرقاتار يگى ىستەر اتقارىلىپتى. №127 ورتا مەكتەپكە 561 ملن. تەڭگە جۇمسالىپ, ول 400-دەن 825 ورىنعا كەڭەيتىلگەن. سونىمەن بىرگە جوبا قۇنى 494 ملن. تەڭگە بولاتىن مۇمكىندىگى شەكتەۋلى بالالارعا ارنالعان 50 ورىندىق مەكتەپ-ينتەرنات قۇرىلىسىنىڭ 90 پايىزى اياقتالىپ, تاياۋ ۋاقىتتا پايدالانۋعا بەرىلمەك ەكەن. جالپى, اۋدان بويىنشا وتكەن جىلى 8 مەكتەپ پەن 7 بالاباقشا كۇردەلى جوندەۋدەن وتكىزىلىپتى.
جولداردىڭ 78 شاقىرىمىنا كۇردەلى جانە ورتاشا جوندەۋ ءجۇردى. مۇنداي جەتىستىك اۋدان تاريحىندا بولىپ كورگەن ەمەس. بيزنەستىڭ الەۋمەتتىك جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرۋ جونىندەگى رەسپۋبليكالىق فورۋمنىڭ شيەلى جەرىندە وتكىزىلۋى جايدان جاي بولماسا كەرەك. قازىردىڭ وزىندە لايىقتى باعاسىن العان وڭ ناتيجەلى جۇمىستار جەتەرلىك. كەنت پەن اۋىلدارداعى اللەيالار, يماندىلىق ۇيلەرى, تاعى باسقا دا نىساندار وسى بيۋدجەتتەن تىس قارجى كوزدەرى ارقىلى سالىنۋدا. ورتالىقتاعى كوشەلەرگە ءسان بەرىپ تۇرعان ەلباسى جولداۋىن ناسيحاتتاۋعا ارنالعان تاقتالار مەن بيلبوردتاردى دەمەۋشى ازاماتتار ەڭبەگىنىڭ جەمىسى دەۋگە بولادى. اۋدان اكىمى تۇرعىندار الدىنداعى سوزىندە وسى جۇمىستاردى جۇزەگە اسىرۋعا اتسالىسقان مەكەمەلەر مەن جەرلەس ازاماتتاردىڭ اتىن اتاپ, ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى.
اۋىل شارۋاشىلىعى سالاسىندا 5 ملرد. 119 ملن. تەڭگەنىڭ ءونىمى ءوندىرىلىپ, 736 ملن. تەڭگە كولەمىندە ينۆەستيتسيا تارتىلدى. جالپى ەگىس كولەمى 21440 گەكتاردى قۇراسا, ونىڭ 6500 گەكتارىنا سىر سالىسى ورنالاستىرىلدى. كۇرىشتىڭ ءار گەكتارىنان 42,7 تسەنتنەردەن ءونىم كەلدى. اۋدانداعى مال باسىنىڭ دا سوڭعى جىلدارى كوبەيگەندىگى بايقالادى. وتكەن جىلدىڭ سوڭعى ايىنداعى ەسەپ بويىنشا ءىرى قارا 37726, قوي-ەشكى 11066, تۇيە 896, جىلقى 6728 باستى قۇراعان.
اكىم بايانداماسىندا اتاپ ءوتكەنىندەي, اۋدانداعى قۇرىلىس سالاسى دا قارقىن العان. وتكەن جىل ىشىندە 10 ملرد. تەڭگەدەن استام ينۆەستيتسيا تارتىلدى. بۇل – الدىڭعى جىلعى كورسەتكىشتەن 2,3 ەسەگە كوپ. “تازا سۋ” باعدارلاماسىنا اۋدان اكىمى ەرەكشە توقتالىپ ءوتتى. بۇگىندە اۋدانداعى 35 مىڭ حالىق قونىستانعان 14 ەلدى مەكەننىڭ ىشكى سۋ قۇبىرلارىن قايتا جاڭعىرتۋ جۇمىستارىنا قارجىنىڭ بولىنبەۋى سالدارىنان ولارعا اۋىز سۋ تاسىمالدانىپ بەرىلۋدە. اكىم 14 ەلدى مەكەننىڭ ىشكى سۋ قۇبىرلارىن قايتا جاڭعىرتۋ باعىتىنداعى قۇرىلىس جۇمىستارىنا جوبالىق قۇنى 1 ملرد. 601 ملن. تەڭگەنى قۇرايتىن جوبا-سمەتالىق قۇجاتتارى ازىرلەنىپ, مەملەكەتتىك ساراپتامانىڭ وڭ قورىتىندىسى الىنىپ, اۋىل شارۋاشىلىعى مينيسترلىگىنىڭ سۋ رەسۋرستارى كوميتەتىنە تاپسىرىلعانىن ايتىپ, تۇرعىنداردى ءبىر قۋانتىپ تاستادى. بيىلعى جىلى وسى جۇمىستارعا رەسپۋبليكالىق بيۋدجەتتەن 577 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ, ۇلكەن جۇمىس باستالماقشى.
اۋداندا الەۋمەتتىك قولداۋ مەن جۇمىسسىزدىقتى ازايتۋ باعىتىندا دا بىرقاتار شارۋالار ىسكە اسۋدا. ەسەپتى كەزەڭدە 3473 ادام جۇمىس ءىزدەۋشى رەتىندە تىركەلسە, ولاردىڭ 3408-ءى تۇراقتى كاسىبىن تاۋىپتى. سونداي-اق بيىل ۇلى جەڭىستىڭ 65 جىلدىعىنا وراي سوعىس ارداگەرلەرىنە ءبىر جولعى ماتەريالدىق كومەك رەتىندە 11 ملن. تەڭگە ءبولىنىپ وتىر.
ەسەپتى كەزدەسۋ بارىسىندا اۋدان اكىمى وزگە دە جەتكەن جەتىستىكتەر مەن الدا اتقارىلار ىستەردى كەڭىنەن سارالاپ ءوتتى. اۋىل تۇرعىندارى قايىربەك ابدۋللاەۆ, ءابيبۋللا ايتباەۆ جارىقتىڭ ناشارلىعى مەن بايلانىس ماسەلەلەرىن شەشۋدى العا تارتسا, وزگە تۇرعىندار ونداي ۇساق تۇيتكىلدەردىڭ اۋىل اكىمى پارمەنىمەن شەشىلەتىنىن ايتىپ جاتتى. دەگەنمەن, اكىم سالا باسشىلارى مەن اۋىل اكىمى يسابەك سارسەنباەۆقا وسى ماسەلەلەردى انىقتاۋدى تاپسىردى. ءسوز العان اۋىل تۇرعىنى داۋلەتبەك بايدراحمانوۆ اۋدان اكىمىنىڭ ەڭبەگىن سارالاپ, جىل بويىندا اتقارىلعان جۇمىسىنا قاناعاتتاناتىنىن جەتكىزدى. شيەلى كەنتىنىڭ كۇن ساناپ كەلبەتى ەنىپ كەلە جاتقانىنا قۋاناتىنىن جانە تىلەكتەستىگىن ايتتى.
جيىندا ۇسىنىس-تىلەكتەردەن گورى ريزاشىلىق لەبىزدەر كوبىرەك ەستىلدى. بۇل تۇرعىندار ءال-اۋقاتىنىڭ جوعارىلاعانىن عانا ەمەس, اۋدانداعى وڭ ىستەر قاتارى كوبەيگەندىگىن بايقاتسا, شيەلىلىكتەردىڭ ەل بايلىعىن ەسەلەۋگە اعىمداعى جىلى قوسار ۇلەسى مۇنان دا زور بولاتىنىنا سەنىم مول.
ەركىن ءابىل, قىزىلوردا وبلىسى.