وسىعان بايلانىستى قالا اكىمدىگى قوعامدىق كولىك قاتىناسىن دامىتۋدى ۇدايى نازاردا ۇستاپ, جولاۋشىلارعا كورسەتىلەتىن قىزمەت ساپاسىن كوتەرۋگە بارىنشا باسىمدىق بەرىپ كەلەدى. «اقىلدى قالا» الەمدىك ۇردىسىنە قوسىلعان استانانىڭ سوڭعى كەزدە جۇزەگە اسىرعان ءىرى جوبالارىنىڭ ءبىرى – «ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسى» (يكج) بولىپ تابىلادى. قالا كوشەلەرىمەن كۇن سايىن 500 مىڭنان استام كولىك قاتىنايتىن ەلوردامىز ءۇشىن يكج جوباسى اۋاداي قاجەت.
كولىك كەپتەلىسى ءجيى بولاتىن, تار جولداردىڭ ۇزىنا بويى اۆتوماشينالار قويىلاتىن كولىك تۇراعىنا اينالعان ەلوردانىڭ كولىك ينفراقۇرىلىمىن زاماناۋي تالاپتارعا ساي قايتا قۇرۋ كۇن تارتىبىندەگى وزەكتى ماسەلە ەدى. سوندىقتان ەلوردادا دامىعان ەلدەردە تاجىريبەدەن وتكەن يكج جوباسىن ءىس جۇزىنە اسىرۋ جۇمىسى قولعا الىندى. وركەنيەت الەمىندە وزىق ءۇردىس بولىپ سانالاتىن بۇل ومىرشەڭ جوبانى جۇزەگە اسىرۋ مىندەتى – «Typsa» اتتى يسپانيالىق كومپانياعا جۇكتەلدى. بۇل كومپانيانى تاڭداۋ دا تەگىن ەمەس. «Typsa» كومپانياسى الەمنىڭ 60 مەملەكەتىندە وسىنداي كەشەندى جوبالاردى جۇزەگە اسىرعان بولاتىن.
يكج جوباسىنىڭ نەگىزگى ماقساتى جول قيلىستارىنداعى كولىك قاتىناسىن وڭتايلاندىرۋ بولىپ تابىلادى. ەڭ باستىسى, ەلورداداعى كولىك قاتىناسىنىڭ جاڭا جۇيەسى قوعامدىق كولىك قاتىناسىنا باسىمدىق بەرەدى. جوبا تولىق ىسكە قوسىلعان كەزدە قالا كوشەلەرىندەگى قوعامدىق كولىك قاتىناسىنا بارلىق مۇمكىندىكتەر جاسالىپ, جولاۋشىلاردىڭ ەشبىر كەدەرگىسىز ءجۇرىپ-تۇرۋىنا تولىق جاعداي تۋعىزىلادى. جوبا بويىنشا وزدەرىنە بولىنگەن ارناۋلى جەكە جولاقتارمەن جۇرەتىن جەدەل اۆتوبۋس-تار قاتارى كوبەيەدى. باسقاشا ايتساق, قوعامدىق كولىكتەر كوشەلەردەگى كولىك تاسقىنىنا تاۋەلدى بولماي ەركىن قاتىنايدى. بارلىق باعدارشامدار دا ولاردىڭ كىدىرىسسىز قوزعالىسىنا نەگىزدەلىپ قايتا جاسالادى. وسىلايشا باس قالامىزدا قوعامدىق كولىككە باسىمدىق بەرۋ ءۇشىن بارلىق شارالار جاسالۋدا.
بيىل ماۋسىم ايىنان باستاپ, ەلوردا كوشەلەرىنىڭ 12 ۋچاسكەسىندە قوعامدىق كولىكتىڭ ەركىن قوزعالىسىنا ارنالعان Bus Lane جولاعى ىسكە قوسىلدى. ولاردىڭ جالپى ۇزىندىعى 37,5 شاقىرىمدى قۇرايدى. ەسكە سالا كەتەتىن بولساق, بۇعان دەيىن Bus Lane قوعامدىق كولىك جولاعى قالا كوشەلەرىنىڭ 38,4 شاقىرىمىن قۇرايتىن 11 ۋچاسكەسىندە ءىس جۇزىنە اسىرىلعان بولاتىن. ءسويتىپ, قازىر استانا قالاسى كوشەلەرىندە جالپى ۇزىندىعى 75,9 شاقىرىمدى قۇرايتىن ارنايى كەدەرگىسىز قوعامدىق كولىك جولى قالىپتاستى. Bus Lane قوعامدىق كولىك جولاعىن ەنگىزۋ اۆتوبۋستار مارشرۋتتارىنىڭ جىلدامدىعىن ارتتىرىپ, ۋاقىتىن قىسقارتۋعا مۇمكىندىك بەردى. قازىردىڭ وزىندە, بۇل جوبا جول قوزعالىسى وتە جوعارى قابانباي باتىر, سارىارقا, تۇران, رەسپۋبليكا داڭعىلدارىنداعى, بەيبىتشىلىك كوشەسىندەگى قوعامدىق كولىك قوزعالىسىنىڭ تيىمدىلىگىن ارتتىردى. سونىمەن بىرگە Bus Lane قوعامدىق كولىك جولاعى جولدىڭ ۇزىنا بويىنا سوزىلاتىن كولىك تۇراقتارىن جويۋعا, رۇقساتسىز قالىپتاسقان تۇراقتاردىڭ قىسقارۋىنا اكەلدى.
وزىق تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلگەن يكج جوباسى استاناداعى كولىك اعىنىنىڭ جىلدامدىعىن دا ارتتىردى. مامانداردىڭ ايتۋىنشا, بۇرىن قالا كوشەلەرىندەگى كولىك قوزعالىسىنىڭ ورتاشا جىلدامدىعى ساعاتىنا 20 شاقىرىم بولسا, جوبا ىسكە اسىرىلا باستاعان 2017 جىلى كولىك قوزعالىسىنىڭ جالپى جىلدامدىعى ساعاتىنا 30 شاقىرىمعا جەتكەن كورىنەدى. استانا قالاسى جولاۋشىلار كولىگى باسقارماسىنىڭ باسشىسى بەكمىرزا يگەنبەردينوۆتىڭ ايتۋىنشا, قالا كوشەلەرىندەگى كولىك قوزعالىسىن وڭتايلاندىرۋعا ەكسپو-2017 كورمەسى وتكىزىلەتىن مەرزىمدە قالا كوشەلەرىمەن جۇرەتىن جۇك اۆتوموبيلدەرىنىڭ قاتىناسىنا شەكتەۋ قويىلعاندىعى دا يگى اسەرىن تيگىزگەن ەكەن. وسى رەتتە 2017 جىلعى 7 ماۋسىمنان باستاپ قالا كوشەلەرىمەن جۇرەتىن جۇك اۆتوموبيلدەرىنىڭ بارلىق تۇرىنە شەكتەۋ قويىلعان بولاتىن.
ينتەللەكتۋالدى كولىك جۇيەسى قوزعالىسىن جۇزەگە اسىرۋ الەمدە باسىمدىق بەرىلگەن ۇردىستەردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. لوندون, مادريد, ابۋ-دابي سياقتى ءىرى قالالاردا ءىس جۇزىنە اسىرىلعان بۇل جوبا ءوزىنىڭ تيىمدىلىگى مەن وركەنيەتتىلىگىن دالەلدەدى. قالا حالقىنىڭ سانى جىل سايىن تۇراقتى تۇردە 50 مىڭ ادامعا كوبەيىپ وتىراتىن استانا ءۇشىن كولىك قوزعالىسىنىڭ جاڭا جۇيەسىن قالىپتاستىرۋ ۋاقىت تالابى بولىپ تابىلادى.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
