19 قازان, 2011

جاڭا…

450 رەت
كورسەتىلدى
2 مين
وقۋ ءۇشىن
...وبەليسك  ورناتىلدى قوستاناي قالاسىنداعى ما­مان­داندىرىلعان №2 ءورت ءسون­دى­رۋ بولىمشەسىندە قىزىل جالىن­دى اۋىزدىقتاۋ كەزىندە قازا تاپ­قان ءۇش ءورت ءسوندىرۋشىنىڭ رۋ­حى­نا ارنالعان وبەليسك اشىلدى. ونىڭ اشىلۋىنا توتەنشە جاع­داي­لار ءمينيسترىنىڭ ورىنبا­سا­رى, گەنەرال-مايور ۆالەري پەتروۆ كەلىپ قاتىستى. بيىكتىگى 2 مەتر, ەنى 60 سانتيمەتر قارا گرانيتتىڭ بەتىنە «قىز­مەتتىك مىندەتتەرىن ورىن­داۋ بارىسىندا قازا بولعان ءورت سوندىرۋشىلەرگە ارنالادى» دەپ جازىلعان. 2001 جىلى 9 ناۋرىز­دا قوستاناي قالاسىنداعى تۇر­عىن ۇيدەن شىققان ءورتتى ءسون­دى­رۋ ۇستىندە كىشى سەرجانت تالعات جانتاسوۆ, 2005 جىلعى 17 جەل­توقساندا قوستاناي اۋدانىنىڭ وكتيابر اۋىلىنداعى اعاش ءوڭ­دەۋ تسەحىندا بولعان ورتتە كىشى سەرجانتتار ءسابيت نۇرباەۆ پەن رينات اشۋباەۆ مەرت بولعان ەدى. وبەليسكىنىڭ اشىلۋىنا ولار­دىڭ تۋعان-تۋىستارى, قىزمەت­تەس­تەرى, جولداستارى دا قاتىستى. ءنازيرا جارىمبەتوۆا, قوستاناي.   ...ءتىل بايىتۋدىڭ قورىتىندىسى شىقتى ەل تاۋەلسىزدىگىنىڭ مەرەيلى مەرەكەسى قارساڭىندا قىزىلور­دا وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باس­قارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋى­مەن «ءتىل – حالىق جانىن تا­نۋ­دىڭ كىلتى» اتتى وبلىستىق باي­قاۋ ءوت­كى­زىلدى. ايتا كەتەرلىگى, باي­قاۋ وزگە ۇلت وكىلدەرىنىڭ ارا­سىندا ءوتتى. قازاق تىلىنەن سايىسقا ءتۇس­كەن جاستاردىڭ اراسىنان سۋى­رى­لىپ شىققان كيريلل دەنيسوۆ ءبىرىنشى ورىندى جەڭىپ الدى. تەرەڭوزەك كەنتىنىڭ تۇلەگى قازاق ءتىلىن ءوزىنىڭ تۋعان تىلىنەن كەم بىلمەيدى ەكەن. ال ەكىنشى ورىن سىرداريا اۋدا­نى­نىڭ تۇرعىنى كريستينا پوليا­كوۆانىڭ ەنشىسىنە بۇيىردى. ءۇشىن­شى جۇلدەلى ورىندى قىزىل­ور­دالىق ەلەنا فەدوتوۆا يەلەندى. سايىس سوڭىندا وبلىستىق تىلدەردى دامىتۋ باسقارماسىنىڭ باستىعى بەكسۇلتان جۇمابەكوۆ بايقاۋعا قاتىسۋشىلاردى ار­نايى ديپلوممەن, باعالى سىيلىقتارمەن ماراپاتتادى. ەرجان بايتىلەس, قىزىلوردا.   ...جىلۋ بەرۋ  ماۋسىمى باستالدى «كۇز جەتتى مە, باتىر-اۋ, نەگە توڭدىم؟..» دەگەندەي, ءوڭتۇس­تىك­تىڭ ءتۇنى كادىمگىدەي سالقىنداي باس­تا­دى. وسىعان بايلانىستى تا­راز قا­لاسىنىڭ اكىمى بەكبولات ورىن­بە­كوۆتىڭ شەشىمىمەن كەشە, ياعني 18 ماۋسىم كۇنى وبلىس ور­تا­لىعىن­دا­عى كوپ قاباتتى تۇر­عىن ۇيلەرگە جىلۋ بەرۋ ماۋ­سى­مى باستالدى. ول ءۇشىن «تارازقۋاتور­تا­لى­عى», «تارازترانسقۋات», «جام­بىل جىلۋ», «تەمىر جول جىلۋ», باتۋروۆ اتىنداعى گرەس, «قانت» اق جانە «سوفيا» جشس باسشىلارى جىلۋمەن قام­تاماسىز ەتۋ جۇيە­لەرىن قىسقى جۇمىس جاعدايىنا اۋىستىرىپ, تۇرعىن ۇيلەردى جى­لۋ­مەن تۇراقتى تۇردە قامتاماسىز ەتۋگە تاپسىرما الدى. قىس اي­لا­رىن­داعى جىلۋ بەرۋ جۇمىس­تارى­نىڭ دۇرىس ۇيىمداستىرىلۋىن قاداعالاپ وتىرۋ قالا اكىمدىگىنىڭ جۇمىسپەن قامتۋ جانە الەۋمەتتىك باعدارلامالار بولىمىنە, اۋماق­تىق وكرۋگتەردىڭ باس ينسپەك­تور­لا­رى­نا تاپسىرىلدى. كوسەمالى ساتتىباي ۇلى, تاراز.
سوڭعى جاڭالىقتار