19 قازان, 2011

ەر ەڭبەگى – ەل ءۇشىن

364 رەت
كورسەتىلدى
4 مين
وقۋ ءۇشىن
بۇگىن استاناداعى پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتا­لى­عىندا «ۇلبيكە» اتتى مۋزىكالىق دراما جۇرت­شىلىق نازارىنا ۇسىنىلماق. شىعارما اۆتورلارى – مىرزاتاي جولداسبەكوۆ پەن نەسىپبەك ايت ۇلى. تۋىن­دى حالقى­مىزدىڭ اتاقتى ايتىس اقىنى ۇلبيكە جان­كەل­دى­قىزى­نىڭ اياۋلى دا ايانىشتى ءومىرىن كوركەم كەس­تەلەۋگە قۇ­رىل­عان. ءماجىلىس دەپۋتاتى كامال بۇرحانوۆ ءوز ماقا­لاسىندا وسى قاستەرلى شاڭىراقتىڭ باسشىسى, حالقى­مىزدىڭ قادىرلى ازاماتى مىرزاتاي جولداس­بەكوۆ­تىڭ ونەگەلى ءىسى جايىندا اڭگىمەلەيدى. بۇگىندە استانا – رەسمي قالا دەگەن تۇسىنىكتىڭ كوبەسى سوگىلىپ كەلەدى. بۇل جەردە ەلوردامىز­داعى مادەني, ادەبي شارالاردىڭ ۇيىتقىسى بولىپ جۇرگەن رۋحاني وشاقتاردىڭ ەڭبەگىن ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس. اسىرەسە, پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالى­عى­نىڭ استانانى شەنەۋنىكتەر قا­لاسى دەگەن تار تۇسىنىكتەن ارىل­تۋ­عا قوسىپ وتىرعان ۇلەسى زور دەپ بىلەمىز. مۇراجاي, عىلىمي زەرتحانا, كىتاپحانا, كونتسەرتتىك زال سەكىلدى ءتورت ءتۇرلى قۇرىلىمدى ءۇي­لەستىرىپ, حالىققا قىزمەت كور­سە­تىپ, استانالىق مادەنيەتتىڭ اجا­رىن اشىپ وتىرعان پرەزيدەنتتىك مادەنيەت ورتالىعىن بىرنەشە جىلدان بەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ اعامىز باسقارىپ كەلەدى. سونىڭ ناتيجەسىندە ونىڭ ەل مادەنيەتى مەن ونەرىنە قوسىپ وتىرعان ۇلەسىن وسى ۋاقىتقا دەيىن اتقارىلعان جۇمىستاردىڭ اۋقىمىنان بايقاۋعا بولادى. ولاي دەيتىنىم, مىرزەكەڭ وسىندا كەلگەلى بەرى مۇندا قا­لىڭ جۇرتشىلىقتى تاريحي قۇن­دى­لىقتارمەن, دۇنيە­جۇ­زى­لىك ءما­دەنيەتپەن, ونەر جەتىستىكتەرىمەن تانىستىرۋ ماق­ساتىن­دا وراسان جۇمىستار ات­قار­دى. اتاپ ايت­قاندا, مۋزەي, كىتاپحانا, ۇلتتىق داستۇرلەر تەاترى (ەتنوتەاتر), كونتسەرتتىك قىزمەت كورسەتۋ, عى­لى­مي زەرتحانا جانە رەسپۋب­لي­كالىق «ءما­دەني مۇرا» جۋر­نالىنىڭ رە­داك­تسياسى قۇرىلدى. بۇل ور­تا­لىق بۇگىندە قالامىز­دىڭ زيا­لى قاۋىم وكىلدەرى ءجيى باس قوساتىن, پىكىر الماساتىن ورىنعا اينال­عان. ءيا, بۇل جەردە ءتۇرلى تاقى­رىپ­تاعى جۇزدەسۋلەر كۇن سايىن وتەدى. ورتالىقتىڭ كون­­تسەرت زالى – استاناداعى ونەر­سۇيەر قاۋىمنىڭ ءوز ۇيىندەي بو­لىپ كەتكەن. ويتكەنى, ورتالىقتىڭ كونتسەرت زالىندا عىلىم, ءبىلىم, ونەر قايراتكەرلەرىنىڭ ءومىرى مەن شىعارماشىلىعىنا ارنالعان ادە­بي-مۋزىكالىق كەشتەر ءجيى ءوتىپ تۇرادى. بۇل كەشتەردى استا­نالىق تۇرعىندار قالت جىبەرمەيدى. ءويت­كەنى, مىرزاتاي جولداس­بەكوۆ­تىڭ باسشى­لى­عىمەن ۇيىمداس­تى­­رى­لىپ ءجۇر­گەن شىعار­ما­شى­لىق كەشتەردەن, ءتۇرلى كەزدەسۋلەردەن, سونداي-اق قىزىقتى دا, مازمۇندى كورمەلەر­دەن الاتىن اسەردىڭ, رۋحاني بايۋ­دىڭ ءجونى ءبىر بولەك. سودان دا شىعار, ءوزىمىز دە جۇمىس بابىمەن باسقا قالاعا نەمەسە وزگە ەلگە جول ءجۇرىپ كەتسەك, سول كەزدە وتكەن كەشكە قاتى­سا الماي قالعانىمىزعا وكىنىپ-اق قالاتىن جايىمىز بار. ويتكەنى, مۇنداعى ءاربىر كەش ادامداردىڭ دۇنيەتانىمىن كە­ڭەيتىپ, وي-ساناسىنا ساۋلە ءتۇسى­رەدى. ەڭ عا­جا­بى, مىرزاتاي جولداسبەكوۆ بۇل كەش­تەر­دىڭ بارىنشا مازمۇندى ءوتۋى ءۇشىن جان اياماي قۇلشىنا كىرىسەدى جانە ءاربىر اتقارعان ىسىنەن قۋانىش تابادى. بۇل ورايدا مىرزەكەڭنىڭ 2007 جىلى ءوزىنىڭ عۇمىر بويى جيناعان 5000-نان اسا قورى بار باي كىتاپحاناسىن وقىرماندار يگىلىگى ءۇشىن ورتا­لىققا تاپسىر­عانىن ەسكە الساق تا جەتكىلىكتى. ءيا, ۇلتتىق مەملەكەتىمىزدى جەتىلدىرۋ, ۇلتتىق مۇددە, ۇلت­تىق قۇندىلىقتاردى ساقتاۋ ءجا­نە دامىتۋ ماسەلەلەرىمەن جول­داسبەكوۆ عالىم رەتىندە قانشا­ما جىلدان بەرى اينالاسىپ ءجۇر. سونىڭ ناتيجەسى ىسپەتتەس جا­قىندا «قازاقستان رەسپۋبلي­كاسى. تاۋەلسىزدىك شەجىرەسى» ات­تى تاريحي دەرەكنامالىق كوپ­توم­دىق جارىق كوردى. بۇل كوپ­توم­دىقتىڭ جاڭا قازاقستاننىڭ تاريحي جىلناماسىنا اينا­لاتى­نى­نا, ەل تاريحىمەن بىرگە جاساي بەرەتىن دۇنيە بولماعىنا سەنىم مول. ءبىزدى حالىقارالىق قاۋىم­داس­تىق الدىندا, الەم الدىندا دەربەس مەملەكەت رەتىندە تانى­لىپ, بەدەلى ءاربىر كۇن سايىن ەسەلەنىپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ ەلدىگىن, ەركىندىگىن, ءتىپتى ءوز تاري­حىمىزدى وزگەلەر ەمەس, ءوزىمىز جازا باستاعانىمىز قۋانتادى دەسەم, بۇگىندە مىرزەكەڭ سياق­تى ازاماتتارىمىزبەن ماقتانۋ­عا ءتيىسپىز. داناسى مەن باتىرى كوپ قازاقپىن, كورگەن تالاي قيامەتىن ازاپتىڭ. ارشىندايمىن كوك تۋىمدى شالقىتىپ, جاساي بەرسىن, تاۋەلسىزدىك ازات كۇن  – دەگەن ءسوزدى ەلدىڭ مۇددەسى ءۇشىن جان اياماي ەڭبەك ەتىپ جۇرگەن, ناعىز ۇلت جاناشىرى, ازامات­تىق ارى مەن ادىلدىكتى تۋ ەتكەن ۇستاز-عالىم, مەملەكەت قايرات­كەرى مىرزاتاي جولداسبەكوۆ اعا­مىزعا ال­دا دا جاڭا تابىس­تارعا جەتە بەرىڭىز دەگىمىز كەلەدى. كامال بۇرحانوۆ, ساياسي عىلىمدار دوكتورى, پروفەسسور, پارلامەنت ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى.
سوڭعى جاڭالىقتار