جاقىندا ەلوردامىزدىڭ قۇرىلىس سالاسىندا بۇكىل تمد مەملەكەتتەرىنىڭ كەڭىستىگىندە تۇڭعىش رەت تاعى ءبىر الەۋمەتتىك قاناتقاقتى جوبانىڭ ءىس جۇزىنە اسىرىلعانىن بىرەۋ بىلسە, بىرەۋ بىلمەيدى.
باس قالامىزدا اپاتتى تۇرعىن ۇيلەردى بۇزىپ, ونىڭ تۇرعىندارىن جاڭا پاتەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ ماقساتىنداعى ءىرى جوبانىڭ العاشقى كەزەڭى اياقتالدى. بۇل ماڭىزدى الەۋمەتتىك جوبانىڭ الدىن الا بەكىتىلگەن جوسپارى بويىنشا, ەلىمىزدە العاش رەت ەلوردادا 2017 جىلعا دەيىن 228 كوپ پاتەرلى اپاتتى تۇرعىن ۇيلەردى بۇزىپ, تۇرعىنداردى جايلى دا جاڭا پاتەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ كەرەك. قالامىزداعى اپاتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ جالپى كولەمى 150 مىڭ شارشى مەتردەن اسادى. ياعني, بۇل باعدارلاما اياسىندا مىڭداعان وتباسىن اپاتتى ۇيلەردەن جاڭا پاتەرلەرگە كوشىرۋ قاجەت. مىنە, وسى الەۋمەتتىك جوبانىڭ العاشقى كەزەڭى مەرزىمىنەن بۇرىن ورىندالىپ, 228 كوپ پاتەرلى تۇرعىن ۇيلەر بۇزىلىپ, ونىڭ تۇرعىندارى 7500 جاڭا پاتەرگە يە بولدى. جىلدار بويى توزىعى جەتكەن اپاتتى ۇيلەردە تۇرىپ كەلگەن استانالىق تۇرعىندار زامان تالاپتارىنا ساي سالىنعان قولايلى دا جايلى پاتەرلەردە قونىس تويلارىن تويلاپ, ەگەمەن ەلدىڭ ەرتەڭىنە دەگەن سەنىمدەرىن شىڭداي ءتۇستى. بۇل جاس ەلوردا ءۇشىن دە, استانالىقتار ءۇشىن دە ۇلكەن قۋانىش.
وتكەن جىلدىڭ اياعىندا قۇرىلىس كومپانيالارى وكىلدەرىمەن بولعان جيىندا استانا قالاسىنىڭ اكىمى اسەت يسەكەشەۆ ەلورداداعى تۇرعىن ءۇي قۇرىلىسىن دامىتۋ ماسەلەسىنىڭ ماڭىزدىلىعىنا توقتالا كەلىپ, «مەملەكەتتىك باعدارلامالار اياسىندا جانە جەكە ينۆەستيتسيالار ارقىلى سالىناتىن بارلىق جوبالاردى ەسەپكە العاندا الداعى بەس جىلدا استانادا 10 ميلليون شارشى مەتردەن استام تۇرعىن ءۇي سالۋ كوزدەلىنىپ وتىر. بۇل – 100 مىڭنان استام پاتەر. جىلىنا ەلوردادا ورتا ەسەپپەن 2 ميلليون شارشى مەتر تۇرعىن ءۇي پايدالانۋعا بەرىلەتىن بولادى», دەپ اتاپ كورسەتكەن بولاتىن.
«قولجەتىمدى تۇرعىن ءۇي-2020» باعدارلاماسى اياسىندا قولعا الىنعان الەۋمەتتىك جوبانى جۇزەگە اسىرماستان بۇرىن 2013 جىلى باس قالامىزداعى تۇرعىن ءۇي قورىنا جان-جاقتى تالداۋ جۇرگىزىلىپ, ارنايى قۇرىلعان ۆەدومستۆوارالىق كوميسسيانىڭ شەشىمىمەن نەگىزگى قۇرىلىس كونسترۋكتسيالارى مەن ينجەنەرلىك جەلىلەرى ابدەن توزىعى جەتكەن كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردىڭ ءتىزىمى جاسالدى. تىزىمگە 1940-1970 جىلدارى سالىنعان 228 كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي ەنگىزىلىپ, بۇل ۇيلەر 2018 جىلعا دەيىن ءىس جۇزىنە اسىرىلاتىن جوبانىڭ ءبىرىنشى كەزەڭىمەن قامتىلعان بولاتىن. ەسكى جانە اپاتتى جاعدايداعى كوپ قاباتتى تۇرعىن ۇيلەردى بۇزۋ جانە ولاردىڭ تۇرعىندارىن جاڭا پاتەرلەرمەن قامتاماسىز ەتۋ جونىندەگى جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭى 2018 -2020 جىلدارى جۇزەگە اسىرىلماق.
استانا قالاسىنىڭ اكىمدىگى 2018 جىلدىڭ قاڭتار ايىنان باستاپ بۇل يگى جوبانىڭ ەكىنشى كەزەڭىن ءىس جۇزىنە اسىرۋدى قولعا الماق. ەكىنشى كەزەڭنىڭ جوسپارى بويىنشا قالامىزداعى وتكەن عاسىردىڭ ورتاسىندا سالىنعان 150 كوپپاتەرلى اپاتتى تۇرعىن ءۇي بۇزىلىپ, جالپى ايماعى 600 مىڭ شارشى مەتردى قۇرايتىن 8500 جاڭا پاتەر سالىنۋعا ءتيىس. ەرەكشە اتاپ وتەرلىك ءبىر ماسەلە, قالا اكىمدىگى وسى الەۋمەتتىك قاناتقاقتى جوبانى ورىنداۋ ءۇشىن ارنايى وكىلەتتى كومپانيا قۇرعان بولاتىن. قازىر «ەلوردا دامۋ» اتتى بۇل كومپانيا جوبانىڭ ەكى كەزەڭىنە بەلگىلەنگەن مىندەتتەردى ورىنداۋعا جۇمىلعان.
تاۋەلسىزدىك العان جىلدار ىشىندە استانا تۇرعىندارىنىڭ تۇرعىن ۇيمەن قامتاماسىز ەتىلۋى ءبىر ادامعا شاققاندا 15 شارشى مەتردەن 25 شارشى مەترگە دەيىن وسكەن ەكەن. ەلباسى «استانانىڭ قۇرىلىسى وسىناۋ جىلدارى ءبىزدىڭ ەلىمىزدىڭ الەۋەتىن تانىتىپ, بۇكىل پوستكەڭەستىك كەڭىستىكتەگى ەڭ وراسان مەگاجوباعا اينالدى», دەپ اتاپ كورسەتكەن ەدى. ەندەشە, ەلباسىنىڭ ەرەكشە نازارىنداعى ەلورداداعى قۇرىلىس قارقىنى ەلىمىزدىڭ الەۋمەتتىك الەۋەتىن ودان ءارى دە ارتتىرا بەرەرىنە ەش كۇمان جوق.
جىلقىباي جاعىپار ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
