كورمەنى تانىستىرۋ سالتاناتىندا ءسوز سويلەگەن رومان ۆاسيلەنكو قۇرمەتتى قوناقتارعا قازاقستاننىڭ اتوم بومباسىنان قالاي باس تارتقانى جانە يادرولىق سىناق الاڭىنىڭ جابىلۋى جونىندە تاريحي ماعلۇمات بەردى.
«كارىپبەك كۇيىكوۆتىڭ تۋىندىلارى يادرولىق قارۋدىڭ زارداپتارى جونىندە ماعلۇمات بەرەدى. «رادياتسيا» دەپ اتالاتىن كورمە قازاقستان حالقىنىڭ زۇلمات سىناقتى قالاي باستان وتكەرگەنىن جانە يادرولىق قارۋسىز الەمگە دەگەن تالپىنىسىن بەينەلەيدى», ‒ دەدى سىرتقى ىستەر ءمينيسترىنىڭ ورىنباسارى رومان ۆاسيلەنكو.
كورمەگە كەلگەن قوناقتار دا سۋرەتشىنىڭ ونەرىن جوعارى باعالادى. يادرولىق قارۋ قۇربانى كارىپبەك كۇيىكوۆ ءوز كەزەگىندە ەستەلىكتەرىمەن ءبولىسىپ, «سەمەي ‒ نەۆادا» قوزعالىسى جونىندە اڭگىمەلەپ بەردى.
«سالعان سۋرەتتەرىم مەنىڭ عانا ىشىمدەگى جانايقاي ەمەس, بۇل – اتوم بومباسىنىڭ زاردابىن تارتقان بارشا ادامزاتتىڭ الەم ەلدەرىنە ايتقان نازى. ءبىزدىڭ ماقساتىمىز انىق: بىرلەسە وتىرىپ يادرولىق قارۋعا جانە ونى قولدانۋعا تۇبەگەيلى قارسىمىز», ‒ دەدى كارىپبەك كۇيىكوۆ.
سۋرەتشىنىڭ جالىندى سوزدەرى كورمەگە جينالعانداردى بەيجاي قالدىرعان جوق. ك.كۇيىكوۆ وتكەن ءومىرىنىڭ قيىندىعىن ايتىپ جاتقاندا قاسىمىزدا تۇرعان قوناقتاردىڭ ءبىرازى كوزدەرىنە جاس العانىن بايقاپ قالدىق. وسىدان-اق, كونفەرەنتسيانىڭ قۇرمەتتى مەيماندارىنىڭ ءوز ىسىنە شىنايى بەرىلگەنى ايتپاسا دا تۇسىنىكتى.
كارىپبەك كۇيىكوۆ ‒ يادرولىق قارۋدىڭ زاردابىن تارتقان جانداردىڭ ءبىرى. سۋرەتشى سەمەي سىناق پوليگونىنا جاقىن ورنالاسقان ەگىندىبۇلاق اۋىلىندا تۋعان. 40 جىل جۇرگىزىلگەن يادرولىق سىناقتىڭ ىزدەرى كارىپبەكتىڭ دەنساۋلىعىنا ءوز اسەرىن تيگىزدى. دۇنيە ەسىگىن اشقاندا قوس قولى دا بولماعان سۋرەتشىنىڭ جىگەرىن تاعدىر تاۋقىمەتى جاسىتا العان جوق. ول جاستايىنان قىلقالامدى اۋزىمەن تىستەپ نە اياقتارىنىڭ باشپايىمەن قىسىپ سۋرەت سالۋعا ماشىقتاندى.
سۇراپىل سىناقتىڭ زاردابىن تارتقان ازامات بۇگىندە انتيادرولىق قوزعالىستىڭ بەلسەندى مۇشەسى ءھام «اتوم» جوباسىنىڭ قۇرمەتتى ەلشىسى مىندەتىن اتقارادى. 2012 جىلى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ باستاماسىمەن ىسكە قوسىلعان «اتوم» جوباسىنىڭ ماقساتى ‒ يادرولىق قارۋدىڭ زيانىن الەمگە ناسيحاتتاۋ. بۇگىندە جوبا سايتىندا جاريالانعان اتوم بومباسىنا قارسى ونلاين پەتيتسياعا جەر جاھاننىڭ جۇزدەن اسا ەلىنەن 300 مىڭعا جۋىق ادام قول قويعان.
سۋرەتشىنىڭ تۋىندىلارىمەن بۇگىندە الەم جاقسى تانىس. ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ۆاشينگتوندا وتكەن يادرولىق قارۋسىزدانۋ سامميتىندە بۇرىنعى اقش پرەزيدەنتى باراك وباماعا كارىپبەك كۇيىكوۆتىڭ سالعان سۋرەتىن سىيعا تارتتى.
اباي اسانكەلدى ۇلى,
«ەگەمەن قازاقستان»
