ارحەولوگيالىق بولىمدە اكادەميك الكەي مارعۇلاننىڭ 1952 جىلى جاساعان ەكپەديتسياسىندا تابىلعان بەعازى-ءداندىباي مادەنيەتى زامانىنداعى زاتتاردى كورۋگە بولادى. ەكسپوزيتسياعا ىدىستار, ەڭبەك قۇرالدارى جانە وقتاردىڭ ۇشتارى قويىلعان. سونداي-اق, قۇندى جادىگەرلەردىڭ قاتارىندا تۇرمىستىق زاتتار دا بار. ولاردىڭ ىشىندە ءبىر قارالىعى جارتىلاي قىمبات تاستارمەن جانە جەزبەن قاپتالعان ەر توقىم بولدى.
– بۇل توقىم قولدان جاسالعان. وزدەرىڭىز كورىپ تۇرعانداي, ول ءسال قاجالعان. دەمەك ءجيى قولدانىلعان, – دەيدى وبلىستىق ولكەتانۋ مۇراجايىنىڭ ديرەكتورى ەرجان نۇرماعامبەتوۆ. – مۇنداي ەر توقىمدار تەك داۋلەتتى اقسۇيەكتەرگە عانا تيەسىلى بولعان. ونى ۇزدىك, تانىمال شەبەرلەرگە عانا تاپسىرىس بەرگەن.
كورمەدەگى «الاش» پارتياسى حاتتارىنىڭ, بۇيرىقتارىنىڭ جانە قۇجاتتارىنىڭ كوشىرمەلەرى اراسىندا پارتيانىڭ جينالىستارى تۋرالى حابارلاندىرۋلاردان باستاپ, «الاشوردا» قوزعالىسىنىڭ كوشباسشىلارىنا, ونىڭ ىشىندە ءاليحان بوكەيحانعا دا قاتىستى جاريالانعان ۇكىمدەر مەن جازالار دا بار.
– ەڭ ماڭىزدى قۇجاتتى اتاپ ءوتۋ قيىن, – دەيدى مۇراجاي ديرەكتورى. – ماڭدايشا جازۋلار دا, قازالى قاعازدار دا بار. الايدا ولاردىڭ تاريحي ماڭىزدىلىعى ازايمايدى. بۇل قۇجاتتار تاۋەلسىزدىك العان سوڭ كوپشىلىك نازارىنا ۇسىنىلعان, وعان دەيىن مۇراعاتتاردا «وتە قۇپيا» گريفىمەن ساقتالعان.
سونىمەن قاتار, وبلىستىق مۇراجايعا اقتوعاي اۋدانىندا ءومىر سۇرەتىن جانۋارلاردىڭ ت ۇلىپتارى مەن قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن مادەنيەت قايراتكەرى ساحي رومانوۆتىڭ سۋرەتتەرى دە قويىلعان.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى
