وڭىردەگى جەر اۋماقتارىن اۋىل شارۋاشىلىعىنا قاجەتتى ەگىستىكتەر, شابىندىقتار, جايىلىمدار الىپ جاتىر. ۋسپەن اۋدانىندا مەملەكەت مەنشىگىنە «ديلناز» شارۋا قوجالىعىنىڭ 358 گا ەگىستىك جەرى (پايدالانىلماعان جەر) قايتارىلدى, كونكۋرس قورىتىندىسى بويىنشا ول جەر «مانسۇر» فەرمەرلىك قوجالىعىنا بەرىلدى. وتكەن جىلى ۋسپەن اۋدانىندا «دۆين» قوجالىعىنا (بۇل شق يەسى باسقا ەلدىڭ ازاماتى) زاڭسىز بەرىلگەن 900 گا ەگىستىك پروكۋراتۋرانىڭ جۇرگىزگەن جۇمىسىنىڭ ارقاسىندا مەملەكەتكە قايتارىلدى, ال اعىمداعى جىلدىڭ مامىر ايىندا بۇل جەر اشىق كونكۋرس ناتيجەسى بويىنشا باسقا پايدالانۋشىعا بەرىلدى. «بەلوتسەركوۆسكي» جشس-نا بەكىتىلگەن ءبىر جارىم مىڭ گا ەگىستىك جانە 1,8 مىڭ گا باسقا دا اۋىل شارۋاشىلىق جەرلەرى ۇزاق ۋاقىت بويى پايدالانىلماعان. ەندى بۇل قۇنارلى جەرلەردى «بيك» شارۋا قوجالىعى باسقارىپ وتىر.
وبلىستىق جەر قاتىناستارى باسقارماسى جاۋاپسىز جەر پايدالانۋشىلارعا قولدانىلاتىن ءتيىمدى شارالاردىڭ ءبىرى – اۋىل شارۋاشىلىعى ماقساتىنداعى پايدالانىلمايتىن جەرگە سالىقتى كوبەيتۋ كەرەك دەپ وتىر. مىسالى, تەكسەرىستەردەن كەيىن 54 جەر پايدالانۋشى جالپى سوماسى 4,4 ميلليون تەڭگە سالىق تولەگەن. ناتيجەسىندە كەيبىر جەر يەلەرى 21 مىڭ گا بوس جاتقان جەردەن ءوز ەركىمەن باس تارتتى. پروكۋراتۋرانىڭ ۇسىنىسى بويىنشا قازىر وڭىردە جەردى قاشىقتان بارلاپ قاراۋدىڭ عارىشتىق جۇيەسى پايدالانىلا باستادى. مۇنداي قىزمەتتى «قازاقستان عارىش ساپارى» ۇلتتىق كومپانياسى» اق ۇسىنىپ وتىر.
جەرگىلىكتى بيلىك ورىندارى جەرلەردى, ينجەنەرلىك جەلىلەردى, سۋ قورعاۋ ايماقتارىن تۇگەندەۋ جانە قالا قۇرىلىسى قۇجاتتامالارىن سالىستىرۋ ءۇشىن وبلىس ورتالىعى اۋماعىن سۋرەتكە تۇسىرۋگە 16,5 ميلليون تەڭگە بولمەكشى. ەكىباستۇز قالالىق اكىمدىگى جەردى تۇگەندەۋ جانە جەر تەلىمدەرىن وزدىگىنەن باسىپ الۋ جاعدايلارىن انىقتاۋ ماقساتىندا جاڭا زامان تەحنولوگيالارىن پايدالانۋدا. وسىنداي جۇمىستاردىڭ ناتيجەسىندە بيۋدجەتكە جەر پايدالانۋشىلاردان 1,14 ملرد تەڭگە ءتۇسىپتى.
فاريدا بىقاي,
«ەگەمەن قازاقستان»
پاۆلودار
