تاۋەلسىزدىكتىڭ العاشقى كەزەڭدەرىندە ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆ ەلىمىزدىڭ سىرتقى ساياسي باسىمدىقتارىن ايقىندادى. قازاقستان سىرتقى ساياساتىنىڭ باستى ۇستانىمى تاتۋ كورشىلىك قاتىناس پەن وزگە مەملەكەتتىڭ ىشكى ىسىنە ارالاسپاۋ, باسقا مەملەكەتتەرمەن تەڭ قۇقىلىق جاعدايىندا ءتۇرلى سالالاردا ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ, تۋىنداعان ماسەلەلەردىڭ ءبارىن بەيبىت جانە ديپلوماتيالىق جولمەن شەشۋگە ۇمتىلۋ قاعيداتتارىنا نەگىزدەلدى.
ءبىز وتكەن 25 جىلدا عاسىرلار توعىسىنداعى سىندارلى ساتتەر مەن گەوساياسي قيىندىقتارعا قاراماستان, مەملەكەت باسشىسى ن.ءا.نازارباەۆتىڭ ساليقالى ساياساتىنىڭ ارقاسىندا ءوزىمىزدىڭ ۇلتتىق تاۋەلسىزدىگىمىز بەن تەرريتوريالىق تۇتاستىعىمىزدى تولىق ساقتاپ قالدىق. سونىمەن قاتار, الەمدىك دەرجاۆالاردىڭ قاۋىپسىزدىك كەپىلدىكتەرىن الىپ, ءوز ايماعىمىزدا تاتۋ كورشىلىك بەلدەۋىن قۇردىق.
اتومدى بەيبىت ماقساتتا پايدالانۋ ماقساتىندا قازاقستان الەمدىك قوعامداستىق الدىندا بىرقاتار ماڭىزدى باستامالار كوتەرىپ, ولاردىڭ ورىندالۋى جولىندا ناقتى ءىس-ارەكەتتەر جاساۋدا. بۇگىندە استانا حالىقارالىق انتيادرولىق قوزعالىستىڭ كوشباسشىسى رەتىندە ستراتەگيالىق تۇراقتىلىق پەن ادىلەتتى الەمدى قامتاماسىز ەتۋگە ءوز ۇلەسىن قوسىپ وتىر.
سونىمەن قاتار, قازاقستاننىڭ ايماقتاعى جانە الەمدەگى ساياسي, قاۋىپسىزدىك, وركەنيەتتىك, ەكونوميكالىق, ەكولوگيالىق ماسەلەلەرگە قاتىستى ءتۇرلى باستامالارى الەم ەلدەرى تاراپىنان قولداۋ تابۋدا. بۇل ءوز كەزەگىندە ەلىمىزدىڭ تارتىمدىلىعىن ارتتىرىپ, جاھاننىڭ جەتەكشى مەملەكەتتەرىمەن جاراسىمدى ىنتىماقتاستىق ورناتا بىلۋىنە وڭ ىقپالىن تيگىزۋدە.
قازاقستاننىڭ سىرت الەممەن سىندارلى قارىم-قاتىناس ورناتا ءبىلۋى ەكونوميكالىق الەۋەتىمىزدىڭ ارتۋىنا, ساۋدا-ەكونوميكالىق, سونداي-اق, ينۆەستيتسيالىق بايلانىستارىمىزدىڭ نىعايۋىنا جول اشىپ وتىر. بۇگىندە الەمدىك قوعامداستىق ءبىزدىڭ ەلىمىزدى سەنىمدى ارىپتەس رەتىندە تانيدى. مۇنىڭ ءبىر عانا دالەلى رەتىندە قازاقستان ەكونوميكاسىنا 130 ميللياردتان استام اقش دوللارى تارتىلعانىن, ازاماتتارىمىزدىڭ 69 ەلدىڭ اۋماعىنا بەلگىلى ءبىر مەرزىم ارالىعىندا ۆيزاسىز قاتىناي الاتىنىن ايتۋىمىزعا بولادى. سونداي-اق, ورتالىق ازياعا سىرتتان كەلگەن ينۆەستيتسيانىڭ باسىم بولىگى, دالىرەگى, 80 پايىزدان استامى قازاقستاننىڭ ەنشىسىنە ءتيىپ وتىرعانى كوپ جايتتى اڭعارتادى.
قازىرگى تاڭدا قاي مەملەكەت بولسىن ينۆەستيتسيالار مەن يننوۆاتسيالارعا كەڭىنەن جول اشۋعا مۇددەلى. ونسىز ەل ەكونوميكاسىنىڭ قوزعالتقىش كۇشى الەۋەتتى بولا المايدى. وسى ورايدا ءىستىڭ ورايىن تابا بىلۋدە اجەپتاۋىر تاجىريبە جيناقتاپ, ەل يگىلىگى ءۇشىن بار ىنتا-ىقىلاسىمەن قىزمەت ەتىپ كەلە جاتقان قازاقستاندىق ديپلوماتيا ساياسي, ساۋدا-ەكونوميكالىق بايلانىستاردى دامىتۋدى ۋاقىت تالابىنا ساي ىسكە اسىرۋدا. اسىرەسە, وتاندىق ديپلوماتيا وزىنە جۇكتەلگەن اۋقىمدى مىندەتتەردىڭ ماڭىزدىلىعىن تۇسىنە وتىرىپ, قازاقستاننىڭ گەوگرافيالىق ورنالاسۋىن, قىتاي, رەسەي جانە ورتالىق ازيا ەلدەرىمەن دوستىق قاتىناستارىن ءتيىمدى پايدالانۋدا. سول سياقتى, وزىق تەحنولوگيالاردىڭ قاينار كوزى سانالاتىن اقش, جاپونيا, وڭتۇستىك كورەيا, ەۋروپالىق وداق ەلدەرى باستاعان كوپتەگەن دامىعان مەملەكەتتەردىڭ تىڭ تاجىريبەلەرى مەن ينۆەستيتسيالىق جانە يننوۆاتسيالىق مۇمكىندىكتەرىن ەل پايداسىنا اسىرۋدا شىنايى كاسىبي بىلىكتىلىكتەرىن كورسەتىپ كەلەدى.
جالپى, قازاقستاننىڭ الەم ەلدەرىمەن قارىم-قاتىناستارى تەڭگەرىمدى جاعدايدا جۇزەگە اسىرىلىپ وتىر. بۇل ىنتىماقتاستىق وڭىرلىك جانە جاھاندىق قاۋىپسىزدىكتى قامتاماسىز ەتۋ, يادرولىق قارۋدى تاراتپاۋ رەجىمىن بەكىتۋ, حالىقارالىق تەرروريزم مەن ەكسترەميزمگە قارسى تۇرۋ, ەنەرگەتيكالىق تەپە-تەڭدىكتى ساقتاۋ ماسەلەلەرىندەگى ءوزارا ءتيىمدى جانە تەڭ قۇقىلى قارىم-قاتىناسقا نەگىزدەلگەن.
قورىتا ايتقاندا, پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ ەلىمىزدىڭ تۇراقتى دامۋى ءۇشىن جاعىمدى سىرتقى ورتانى قۇرۋدى كوزدەگەن سىندارلى ساياساتىن جۇزەگە اسىرۋدا وتاندىق ديپلوماتيا كوپتەگەن تابىستارعا قول جەتكىزدى. مۇنى ءبىز از ۋاقىت ىشىندە جاڭادان قالىپتاسىپ قانا قويماي, كاسىبي جوعارى دەڭگەيگە كوتەرىلە بىلگەن قازاقستان ديپلوماتياسىنىڭ ايتۋلى جەڭىسى دەپ تۇسىنەمىز.
نۇرلان سەيدىن,
ساياساتتانۋشى
