ۇكىمەت باسشىسى الدىمەن قاراعاندىداعى نان-توقاش ونىمدەرىن شىعاراتىن زاۋىتقا, مەتاللۋرگيالىق كرەمني وندىرەتىن زاۋىتقا بارىپ, وسى كاسىپورىنداردى تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ جۇمىستارىمەن تانىستى. سونداي-اق, «Tau-Ken Temir» جشس عيماراتىندا مەملەكەت باسشىسىنىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋى اياسىندا قازاقستاننىڭ جۇيە قۇراۋشى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىن تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ ماسەلەلەرى بويىنشا كەڭەس وتكىزدى.
ۇكىمەت باسشىسى ءوز سوزىندە ونىمدىلىكتى ۇلعايتۋ مەن تاۋار ساپاسىن جاقسارتۋدان بولەك, جۇمىسشىلاردى بوساتۋ ۇدەرىستەرىنە دە ەرەكشە كوڭىل ءبولۋ قاجەتتىگىن ايتتى. وسىعان وراي, اكىمدىكتەر مامانداردى كەلەشەكتە ەكونوميكانىڭ ءوسۋشى سەكتورلارىنا باعىتتاۋ ءۇشىن الدىن الا جۇمىستار جۇرگىزۋ كەرەكتىگىن قاتاڭ ەسكەرتتى. ولاردىڭ قاتارىندا سەرۆيستىك قىزمەتتەر كورسەتۋ مەن قاراپايىم زاتتار ەكونوميكاسىن دامىتۋ بار. بۇدان وزگە, ادامدار جاڭا تەحنولوگيالار قولدانىلاتىن سالالارعا جۇمىسقا ورنالاسقان كەزدە جاڭا داعدىلاردى مەڭگەرۋى ءۇشىن قايتا وقىتۋ جۇمىستارىن جۇرگىزۋ كەرەكتىگى دە تاقىرىپ وزەگىنە اينالدى.
«قازاتومونەركاسىپ» ۇاك» اق باسقارما توراعاسى ا.جۇماعاليەۆ, «ERG» قاداعالاۋ كەڭەسىنىڭ توراعاسى ا.قازتاەۆ, «ارسەلورميتتال تمد» اق باس ديرەكتورى كالون پارامجيت, «قازاقمىس» كورپوراتسياسى» جشس باسقارما توراعاسى ب.قىرىقپىشەۆ, «قازمىرىش» جشس اتقارۋشى ديرەكتورى ن.قۋانىشەۆ, «قازفوسفات» جشس باس ديرەكتورى م.ەسكەندىروۆ, «قاراعاندى كەشەندى قورىتپالار زاۋىتى» جشس باس ديرەكتورى ت.ماقاەۆ جانە «فيتوحيميا» حعوح» اق باسقارما توراعاسى س.ادەكەنوۆ كاسىپورىنداردى جاڭعىرتۋ تۋرالى باياندادى.
اتالمىش كەڭەسكە سونىمەن قاتار, مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ, قاراعاندى وبلىسى اكىمدىگىنىڭ وكىلدەرى, اقتوبە, شىعىس قازاقستان, ماڭعىستاۋ, قوستاناي, جامبىل, پاۆلودار وبلىسىنىڭ اكىمدەرىنىڭ ورىنباسارلارى, «سامۇرىق-قازىنا» ۇاق» اق, «بايتەرەك» ۇبح» اق, «قتج» اق, «اتامەكەن» ۇكپ, قازاقستاننىڭ جۇيە قۇراۋشى كاسىپورىندارىنىڭ, سونداي-اق, قاراعاندى وبلىسىنىڭ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىنىڭ وكىلدەرى دە قاتىستى.
ماسەلەلەردى تالقىلاۋ بارىسىندا كومپانيا وكىلدەرىنىڭ سۇراقتارىنا ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى ج. قاسىمبەك, ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ق. بوزىمباەۆ, ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى ت. سۇلەيمەنوۆ, سونداي-اق, ءبىلىم جانە عىلىم ءمينيسترى ە.ساعاديەۆ تۇسىنىكتەمەلەر بەرىپ وتىردى.
پرەمەر-مينيستر جيىندا قاراعاندى وبلىسى اكىمىنە تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ ۇدەرىسىندە زاۋىتتاردا قىسقارتىلۋى مۇمكىن جۇمىسشىلاردىڭ قايتا دايارلىعى ءۇشىن دەربەس جاۋاپتى ەكەنىن ەسكەرتتى. ەلدە بىرقاتار كاسىپورىن اۆتوماتتاندىرىلعان جۇمىس رەجىمىنە اۋىسۋدا. ادامداردىڭ ورنىنا ءوندىرىس ۇدەرىسىن ورىندايتىن روبوتتار پايدا بولادى. جۇمىسشىلار بولىگى قىسقارتىلادى. وسىعان بايلانىستى پرەمەر-مينيستر وبلىس اكىمىنە كوللەدجدەرگە باقىلاۋدى كۇشەيتىپ, وقۋ ورنىنا جۇمىسشىلاردى سۇرانىسقا يە كاسىپتى يگەرۋگە قايتا دايارلىققا جىبەرۋدى تاپسىردى.
ب.ساعىنتاەۆتىڭ قاراعاندىداعى جۇمىس ساپارى بيزنەسمەندەرگە سەرۆيستىك جانە كونسۋلتاتسيالىق قىزمەتتەر كورسەتىلەتىن وبلىستىق كاسىپكەرلەر پالاتاسى جانىنداعى كاسىپكەرلەرگە قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىندا جالعاستى. حقكو-نىڭ وپەراتسيالىق زالىندا كاسىپكەرلەرگە دامۋ ينستيتۋتتارى, اتاپ ايتقاندا, «دامۋ» قورى, حقكو, ەكىنشى دەڭگەيدەگى بانك جانە ينۆەستورلارعا قىزمەت كورسەتۋ ورتالىعىنىڭ وكىلدەرى كەڭەس بەرەدى. ارنايى «وقۋ سىنىبىندا» ونىكتى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسى اياسىندا نەسيەلەۋ شارتتارى مەن قولداۋ شارالارىن ءتۇسىندىرۋ بويىنشا سەمينارلار وتكىزىلەدى. پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ جولداۋىنا سايكەس كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ ەلىمىزدە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ جاڭا مودەلىن قالىپتاستىرۋ كەزىندە باستى باعىتتاردىڭ ءبىرى بولىپ تابىلادى. وسىعان بايلانىستى ۇكىمەت «اتامەكەن» ۇكپ-مەن بىرگە وتاندىق بيزنەستى قولداۋ شارالارىن كەڭەيتۋ بويىنشا, ونىڭ ىشىندە ونىكتى جۇمىسپەن قامتۋ جانە جاپپاي كاسىپكەرلىكتى دامىتۋ باعدارلاماسىن ىسكە اسىرۋ ارقىلى كەشەندى جۇمىس جۇرگىزۋدە.
ۇكىمەت باسشىسى سونىمەن بىرگە, وبلىسقا جۇمىس ساپارى اياسىندا «قاراعاندى – تەمىرتاۋ» اۆتوكولىك جولى اۋماعىندا «نۇرلى جول» اياسىندا جۇرگىزىلىپ جاتقان «ورتالىق – وڭتۇستىك» كولىك ءدالىزىن رەكونسترۋكتسيالاۋ جۇمىسىمەن تانىستى. «قاراعاندى – تەمىرتاۋ» اۆتوجولى ۋچاسكەسىندە بەتون جابىنىن توسەۋ جانە ارماتۋرالاۋ جۇمىستارى جۇرگىزىلىپ جاتىر. «قازاۆتوجول» ۇك» اق قاراعاندى بولىمشەسىنىڭ ديرەكتورى ق.شايمين اۆتوكولىك جولىن جوندەۋ بارىسى مەن جوسپارداعى اياقتالۋ مەرزىمى تۋرالى باياندادى. 2015 جىلى «نۇرلى جول» ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا جوندەۋ جۇمىستارى باستالعان «ورتالىق – وڭتۇستىك» كولىك ءدالىزى ەل ەكونوميكاسى ءۇشىن ۇلكەن ماڭىزعا يە. بۇل ءدالىز كولىك-لوگيستيكالىق الەۋەتتى دامىتۋعا ىقپال ەتەتىن بولادى جانە قازاقستانعا الەمدىك كولىك جولدارىنا قوسىلۋعا ءارى ترانزيتتىك حالىقارالىق تاسىمالداردىڭ كولەمىن ارتتىرۋعا مۇمكىندىك بەرمەك.
پرەزيدەنت ن.نازارباەۆتىڭ تاپسىرماسىنا سايكەس, تاياۋ بەس جىلدا اۋىلشارۋاشىلىق ونىمدەرى ءوندىرىسى جانە قايتا وڭدەۋ ءارتاراپتاندىرۋدىڭ نەگىزگى كوزى جانە ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ قوزعاۋشى كۇشى بولۋى ءتيىس. وسىعان بايلانىستى, اوك-ءتى دامىتۋدىڭ 2017-2019 جىلدارعا ارنالعان مەملەكەتتىك باعدارلاماسى اياسىندا قايتا وڭدەۋ جانە جۇمىس ىستەپ تۇرعان كاسىپورىنداردى جۇكتەۋ ۇلەسىن ارتتىرۋ بويىنشا كەشەندى جۇمىستار جۇرگىزىلۋدە. پرەمەر-ءمينيستردىڭ ساپارى قاراعاندىداعى ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن كاسىپورىن «ناتيجە» ءسۇت فابريكاسى» جشس-مەن تولىقتى. كاسىپورىننىڭ باس ديرەكتورى ە.ءاشىم ءسۇت فابريكاسىنىڭ اعىمداعى قىزمەتى جانە ونىڭ پەرسپەكتيۆالارى تۋرالى بايانداپ, قولدانىلاتىن تەحنولوگيالار مەن ءسۇت ونىمدەرىن وندىرەتىن تەحنولوگيالىق جەلىلەر ورنالاسقان وندىرىستىك تسەحتىڭ جابدىقتارى تۋرالى مالىمدەدى.
ب.ساعىنتاەۆ قازاقستاننىڭ ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىنىڭ ءبىرى «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق-تىڭ وندىرىستىك نىساندارىن, ولاردىڭ ىشىندە جەتس-2 جانە №3 دومنا پەشىن ارالادى. وندا ەنەرگەتيكا ءمينيسترى ق. بوزىمباەۆ تۇتىنۋشىلاردى جىلۋ جانە ەلەكتر ەنەرگياسىمەن ۇزدىكسىز قامتاماسىز ەتۋ بويىنشا اسا ماڭىزدى مىندەتتى ورىنداۋ شارالارى تۋرالى ايتىپ ءوتتى. پرەمەر-مينيستر №3 دومنا پەشىندەگى شويىن شىعارۋ پروتسەسىمەن تانىستى. «ارسەلورميتتال تەمىرتاۋ» اق باس ديرەكتورى كالون پارامجيت ۇكىمەت باسشىسىنا كومپانيانىڭ قىزمەتى جانە دامۋدىڭ الداعى پەرسپەكتيۆالارى جايلى باياندادى.
وبلىسقا جۇمىس ساپارىن ب.ساعىنتاەۆ ەلىمىزدىڭ مونوقالالارىن دامىتۋ جونىندە جۇمىس كەڭەسىمەن تۇيىندەدى.
ءىس-شاراعا ورتالىق جانە جەرگىلىكتى مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ وكىلدەرى, مونوقالالاردىڭ اكىمدەرى جانە ءوڭىردىڭ ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىنىڭ باسشىلارى قاتىستى. كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار وڭىرلەردى دامىتۋدىڭ 2020 جىلعا دەيىنگى باعدارلاماسى اياسىنداعى مونوقالالاردى دامىتۋ بارىسىن, «زاكىرلىك» ينۆەستيتسيالىق جوبالاردى ىسكە اسىرۋ بارىسىن, توقتاپ قالعان جانە تولىق جۇكتەلمەگەن جوبالار ماسەلەلەرىن, سونداي-اق, شاعىن جانە ورتا بيزنەستى دامىتۋدىڭ تۇيتكىلدى ماسەلەلەرىن تالقىلادى. وسى تاقىرىپتار بويىنشا ۇلتتىق ەكونوميكا ءمينيسترى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ پەن ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ءمينيسترى جەڭىس قاسىمبەك بايانداما جاسادى. كەڭەستى قورىتىندىلاي كەلە, پرەمەر-مينيستر باقىتجان ساعىنتاەۆ ەلىمىزدىڭ ءىرى ونەركاسىپتىك كاسىپورىندارىنىڭ باسىم بولىگى مونوقالالاردا ورنالاسقانىن جانە جۇيە قۇراۋشى بولىپ تابىلاتىنىن اتاپ ءوتتى. سوندىقتان, ەلىمىزدىڭ پرەزيدەنتى ن. نازارباەۆتىڭ «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» جولداۋىن ىسكە اسىرۋ اياسىندا وسىنداي زاۋىتتاردى تەحنولوگيالىق جاڭعىرتۋ وسى ەلدى مەكەندەردىڭ تۇرعىندارى ءۇشىن اسا ماڭىزدى. سونىمەن قاتار, مونوقالالاردىڭ بولاشاعى حالىقتىڭ بەلسەندى بولىگىنە, اتاپ ايتقاندا, تۋريزم جانە اۋىل شارۋاشىلىعى سياقتى سالالاردى دامىتۋعا قاراجات سالا الاتىن كاسىپكەرلەرگە بايلانىستى ەكەندىگى اتاپ ءوتىلدى. پرەمەر-مينيستر مەملەكەتتىك ورگاندارعا كەڭەستە ايتىلعان ۇسىنىستاردى مونوقالالاردىڭ ينۆەستيتسيالىق تارتىمدىلىعىن ارتتىرۋ ماقساتىندا ولاردى دامىتۋدىڭ ارەكەتتەگى باعدارلاماسىنا وزگەرىستەر ازىرلەۋ كەزىندە ەسكەرۋدى تاپسىردى.
ميراس اسان,
«ەگەمەن قازاقستان»
قاراعاندى وبلىسى
