كەزىندە جاۋعاشتىداعى ايەلدەر تۇرمەسىنە پرەزيدەنت جانىنداعى ايەلدەر ءىسى جانە وتباسىلىق-دەموگرافيالىق ساياسات جونىندەگى ۇلتتىق كوميسسيانىڭ مۇشەلەرى ءبىر-ەكى رەت بارىپ قايتقانبىز.
سول ساپار بارىسىندا ءوزىمدى ءبىر جايت ەرەكشە تاڭ قالدىرعان. بارىمىزگە بەلگىلى, الماتى ماڭى جايقالعان جاسىل جەلەك قوي. ال سول قالانىڭ ىرگەسىندەگى جاۋعاشتى تۇرمەسىنىڭ اينالاسى دا سىڭسىعان توعاي ەكەن. مەنى قايران قالدىرعان جايت تا ءداپ وسى جەردەن باستالدى. تۇرمە اۋلاسىنداعى اعاشتاردىڭ باسىنا قوناقتاعان قارعالاردىڭ كوپتىگىنەن كوز سۇرىنگەندەي. ە, قاناتتى قۇس بولعان سوڭ قايدا قونسا دا ءوز ەركى عوي دەيىن دەسەڭ, جول بويعى جاسىل جەلەك اراسىنان ءبۇيتىپ ۇيمەلەسكەن قۇستاردى كورمەپپىز. ال اۋلا ىشىندەگى اعاش اراسىنا ۇيا سالعان قۇستا ەسەپ جوق سياقتى. ءبىر عاجابى, سول مەكەمە اينالاسىنداعى اعاشتاردىڭ ءبىتىمى دە وزگەشە, جان-جاققا شاشىراپ تاربيعان بۇتاقتاردىڭ كەيپى جان شوشىرلىق. ولار كەنەت سويديعان تىرناققا اينالىپ, توبەڭنەن ءتونىپ كەلە جاتقانداي اسەر بەرەدى. ال وعان قۇلاق تۇندىرار قارعانىڭ قارقىلىن قوسساڭىز, ءتىپتى, قورقىنىشتى.
ءبىز وسى ساپار بارىسىندا سانداعان تاعدىر يەلەرىمەن دە كەزدەستىك. ءبىرى كىسى ولتىرگەن, ەندى ءبىرى توناۋمەن اينالىسقان. ارالارىندا قۇلدىققا ادام ساتىپ, بالا ۇرلاعاندار دا بار. ايتا بەرسەڭ, ارقايسىسىنىڭ تىرلىگى جان شوشىرلىق. بۇعان قوسا, جاقىندارى تۇگەلدەي تەرىس اينالىپ, مىنا جارىق دۇنيەدەن تۇڭىلگەن, جاندارى قاتىگەزدەنىپ, قاندارى قارايىپ جۇرگەندەرى قانشاما دەسەڭىزشى. ولاردىڭ وزەكتى ورتەر وكىنىشى مەن ءوز ومىرىنە دەگەن وكپەسىن تىڭداي وتىرىپ, مەن سول ماڭداعى اعاش ەكەش اعاشتىڭ دا ادام شوشىرلىق كەيىپكە ەنۋىنىڭ, ءتىپتى, قارعالاردىڭ دا باسقا جەر تاپپاعانداي تەك سول ماڭعا ىعى-جىعى ۇيا سالىپ الۋىنىڭ سىرىن ۇققانداي بولدىم. ەندى قايتسىن, تازا وي, تۇنىق سەزىم, ادال نيەتتەن ادا جەردە باسقاشا بولۋى دا مۇمكىن ەمەس قوي.
* * *
اۋلاداعى ويناپ جۇرگەن بۇلدىرشىندەر ماعان ءۇيىر-اق. مەن دە ولاردىڭ ءتىلىن قىزىقتاپ, ارا-تۇرا ولارمەن سويلەسۋدى ۇناتامىن. بىردە سول ادەتىممەن ولارعا اياز بي تۋرالى ەرتەگىنى ايتىپ بەرگەنىم بار. سول ەرتەگىدەگى باس كەيىپكەرگە حاننىڭ «ساعان قىرىق قاز جىبەرەمىن. سولاردىڭ تەرىسىن تەسپەي سويىپ, ءجۇنىن بۇلدىرمەي ج ۇلىپ اكەل» دەپ تاپسىرما بەرگەن تۇسىنا كەلگەندە بالالاردىڭ ءبىرىنىڭ «اپا, سوندا اياز بي بانكتىڭ باستىعى بولعان با؟» دەپ سۇراعانى ەسىمدە. باستاپقىدا ونىڭ بۇل سوزىنە ءمان بەرمەگەن ەكەنمىن. سوڭىنان ويعا تۇسىرسەم, بالا اۋزىمەن ويلانباي ايتىلعان وسى ءبىر اۋىز ءسوزدىڭ استارىندا اششى شىندىق جاتقانداي. راسىندا دا, جوعارى پايىزبەن نەسيە بەرىپ, ونى الدەنەشە ەسەلەپ قايىرىپ الۋ, تولەۋگە شاماڭ كەلمەگەن جاعدايدا باسپاناڭدى تارتىپ الىپ, دالادا قالدىرۋ تەرىڭدى تەسپەي سويىپ, ءجۇنىڭدى بۇلدىرمەي جۇلۋدىڭ ناق ءوزى ەمەس پە؟
* * *
مۇحيت ايدىنىندا ءجۇزىپ بارا جاتقان كەمە سۋعا باتپايدى. ويتكەنى, سۋ كەمەنىڭ سىرتىندا. ال ىشىنە سۋ تولعان كەمە ءسوز جوق, سۋ تۇبىنە كەتەدى. قوعام دا سول سياقتى, قاۋىپ-قاتەر ىشتەن شىقسا, ونىڭ سوڭى قايدا اپارىپ سوعارىن ءبارىمىز دە بىلەمىز. سوندىقتان, ىشكى الەمدى تازا ۇستاعان, وعان مۇقيات بولعان ابزال.
* * *
بالا كەزىمىزدە دالاعا شىعىپ, الدەنەنى ايعايلاپ ايتساڭ, بىرەر ساتتەن كەيىن ءوز داۋىسىمىز وزىمىزگە قايتا ەستىلەتىن. ءبىز مۇنى قىزىق كورىپ, قايتا-قايتا ايعايلايتىن ەدىك.
– مۇنى جاڭعىرىق دەيدى. بۇل ومىردە وسى داۋىس سياقتى بار ىستەگەن ءىسىڭ, بىرەۋگە جاساعان قياناتىڭ, ءبارى-ءبارى جاڭعىرىعىپ, وزىڭە قايتادى. سوندىقتان, بالام, ەشكىمگە قىساستىق ويلاماي, تازا ءجۇر, ادال بول, – دەيتىن اكەم. سول ءسوز سانامىزعا جاتتالىپ قالعانى سونداي, ومىرلىك شامشىراعىمىزعا اينالدى دەسەك تە بولادى. ال بۇگىنگى كۇنگى جاستارعا وسىنداي اڭگىمە ايتاتىن اتا-انا بار ما ەكەن ءوزى؟ ء اي, قايدام...
* * *
«ادامدى زامان بيلەيدى» دەگەن ءسوز راس شىعار. وسى كۇنى توي-تومالاققا بارساڭ, ونداعى تىلەك ايتۋشىلاردان ەستيتىنىڭ ءبىر عانا ءسوز. اقشاڭ كوپ بولسىن دەيدى. ارينە, مۇنىڭ ەش ابەستىگى جوق. اقشا بيلەگەن زامان عوي. ايتسە دە, بۇدان باسقا دا جاقسى تىلەك از با؟
مىسالى, مەنىڭ انام اس قايىرعان كەزدە, «ە, اللا, دارىگەر مەن سوتقا ءىسىمدى تۇسىرە كورمە» دەيتىن. ارينە, جاس كەزىمىزدە ول ءسوزىنىڭ مانىنە بويلاي بەرمەيتىنبىز. سويتسەك, تىلەكتىڭ كوكەسى دە سول ءسوز ەكەن. دارىگەرگە ءىسىڭدى تۇسىرمە دەگەنى – اۋرۋ-سىرقاۋدان, ال سوتقا ءىسىمدى تۇسىرمە دەگەنى – پالە-جالادان امان بولايىق دەگەنى ەمەس پە؟! راسىندا دا, دەنساۋلىعىڭ جاقسى بولىپ, دۇنيەدە كەزدەسىپ جاتاتىن كەلەڭسىز جايتتاردان اۋلاق بولعانعا نە جەتسىن.
* * *
وسى كۇنى از عانا قازاق ىشتەن ءىرىپ, جاستارىمىزدىڭ ءارتۇرلى ءدىني توپتاردىڭ جەتەگىنە كەتۋى جيىلەپ بارادى. سونىڭ كەسىرى قايدا اپارىپ سوعاتىنىن دا كورىپ ءجۇرمىز. سىرتتاعى جاۋدىڭ دا كوزدەگەنى وسى. ويتكەنى, ولار سەكسەۋىلدى تەك سەكسەۋىلمەن ۇرىپ قانا سىندىراتىنى سياقتى, قازاقتى قازاققا قارسى قويىپ قانا, اراعا ىرىتكى سالۋعا بولاتىنىن جاقسى بىلەدى. شىركىن, وسى اششى اقيقاتتى اركىم ءوز بالاسىنىڭ ساناسىنا سىڭىرسە عوي.
* * *
ءوز الدىنا ەل بولۋدان قالعان كەز كەلگەن ۇلت ءۇش ءتۇرلى ساتىدان وتەتىنىن ءومىردىڭ ءوزى كورسەتىپ بەردى. ەڭ الدىمەن, ول ءوزىنىڭ ۇلتتىق كيىمىنەن, ودان كەيىن سالت-داستۇرىنەن جەرىنسە, ەڭ سوڭىندا ۇلت رەتىندەگى ەڭ اياۋلىسى – انا ءتىلىن ۇمىتسا كەرەك. قازاق وسى ساتىلاردىڭ بارىنەن ءوتىپ, سوڭعى ساتىنىڭ ەڭ اقىرعى تەپكىشەگىنە اياق ارتىپ تۇرعاندا, جاراتقان يەم قولىمىزداعى بۇعاۋدى شەشىپ, ۇلتتىق قۇندىلىقتارىمىزدى تۇگەندەپ, ۇلت رەتىندە ۇيىسۋعا بىزگە زور مۇمكىندىك سىيلادى.
تاريح ءۇشىن قاس-قاعىم ءسات بولعانىمەن, جيىرما بەس جىل از ۋاقىت ەمەس. وسى ۋاقىت ىشىندە ءبىز الەمگە قازاق سىندى حالىق بارىن دالەلدەي بىلدىك. ارينە, بۇل ۇلكەن جەتىستىك. الايدا, ءبىزدىڭ انا ءتىلىمىز ءالى دە بوساعادا قالدى. ونى تورگە شىعارا الماي وتىرمىز. ونىڭ ءارتۇرلى سەبەبى بار. ايتسە دە, ەڭ باستى سەبەپ – قازاقتىڭ وزىندە. ۇلتتىق نامىستىڭ ويانباي جاتقانىندا. جارايدى, قاتىپ قالعان اعاش قايتا كوكتەي قويماس. بار ءۇمىت – كەلەشەك ۇرپاقتا دەيىن دەسەڭ, سول جاستارىمىزدىڭ دەنى وسى دەرتپەن ۋلانىپ ءوسىپ كەلەدى. ياعني, ولار دا ءوز انا ءتىلىن بىلمەيدى, بىلسە دە ونى ەكىنشى سۇرىپ سياقتى كورەدى. وسىدان قورقاسىڭ.
* * *
زيا دەگەن ءسوز نۇر, نۇرلى دەگەن ماعىنا بەرەدى. دەمەك, زيالى دەپ ءبىز پاراسات-پايىمى تولىسقان, ءبىلىم-بىلىگى مەن ۇلاعاتى مول ادامدى ايتۋعا ءتيىسپىز. الايدا, ءبىزدىڭ قوعام وسى ۇعىمدى باسقاشا ۇعاتىن سياقتى. ولاي دەيتىنىم, وسى كۇنى قالتاسى قالىڭ ىسكەر ادامداردى دا, قىزمەتى جوعارى شەنەۋنىكتەردى دە ۇلتىمىزدىڭ ارقاسۇيەرى, ار-ۇياتى دەپ تە ماقتاۋ بەلەڭ الىپ بارا جاتقانداي. سول ماقتاۋ-ماداققا لايىق بولسا مەيلى عوي, بىراق الگى سىرت كەلبەتى دە جۇتىنىپ تۇرعان, ايتار اڭگىمەسىنىڭ دە لەبى ىستىق «اقىلدى» ادامنىڭ كىم ەكەنىن بىرەر ساتتەن كەيىن-اق اڭعارىپ قوياسىڭ.سەنبەسەڭىز, تىڭداڭىز.
بىردە ماعان ەل كوزىندە جۇرگەن بەلگىلى شەنەۋنىكتىڭ ءبىرى تەلەفون شالدى. بۇل ورالحان بوكەەۆ وقۋلارىنىڭ ەندى-ەندى قولعا الىنىپ, ونى رەسپۋبليكالىق دەڭگەيدە ورىستەتۋ قولعا الىنا باستاعان شاعى ەدى. مەنىڭ رەسپۋبليكالىق «لەنينشىل جاس» گازەتىندە ورالحانمەن بىرگە كوپ جىلدار قىزمەت ىستەگەنىم بار. شەنەۋنىك تە سول جىلدارداعى جازۋشىنىڭ بولمىس-بىتىمىنە قاتىستى ءبىراز جايتتى بىلگىسى كەلگەن ەكەن. ارينە, مەن بىلگەنىمدى ايتىپ, ءتىپتى, ءوز تاراپىمنان ۇسىنىسىمدى دا ءبىلدىردىم. ءبىر كەزدە الگى شەنەۋنىك «سىزگە كوپ راحمەت. ەندى قالعانىن ورەكەڭنىڭ وزىنەن سۇراپ الارمىن» دەدى دە, تەلەفون تۇتقاسىن قويا سالدى. ءوز قۇلاعىما سەنەر سەنبەسىمدى بىلمەي, مەن قالدىم...
مىنە, ەل تىرلىگىندە ءجۇرمىز دەيتىن قايسىبىر «زيالى» ادامداردىڭ سيقى شامامەن وسىنداي.
* * *
تۇندە اسپانعا قاراساڭ, جارقىراعان جۇلدىزداردىڭ اراسى قول سوزىم جەردە, ءبىر-بىرىنە ساۋلەسىن توگىپ تۇرعانداي كورىنەدى. الايدا, ولاي ەمەس ەكەنىن ء بىز عالىمداردىڭ زەرتتەۋلەرى ارقىلى جاقسى بىلەمىز.
ادامدار دا سىرت كوزگە سولاي كورىنەدى. ولاردىڭ ءبىر-بىرىنە ايتقان تىلەگىنە, ىقىلاسىنا قاراساڭىز, مىنا دۇنيە سىزگە كەڭىپ سالا بەرگەندەي, ريزا بولىپ قالاسىز. الايدا, ىشكى الەمىنە تەرەڭىرەك ۇڭىلسەڭىز, الگى ادامداردىڭ اراسىندا وتكەل بەرمەس شىڭىراۋ جاتقانىن كورەرىڭىز حاق. بۇل ورايدا, تۇماعاڭ (تۇمانباي مولداعاليەۆ) ايتقان ءبىر اڭگىمە ەرىكسىز ەسكە تۇسەدى. بىردە ول تالانتتى ءبىر اقىن ءىنىسىنىڭ ۇلكەن ءبىر بايگەدەن (ۇمىتپاسام, مەملەكەتتىك سىيلىققا) تاۋى شاعىلعانىنا مۇڭايىپ وتىر ەكەن.
– ە, بۇل دۇنيە ءبىر ۇتىس, ءبىر جەڭىلىستەن تۇرادى عوي. الدا ءومىرى بار... – دەدىك ءبىز.
– ارينە, ونى بىلەمىن عوي. بىراق ماسەلە مىنادا. اقىرعى داۋىس بەرۋ اياقتالعان سوڭ الگى اقىنعا مەن سىزگە داۋىس بەردىم دەپ كوميسسيا مۇشەلەرى بىرىنەن كەيىن ءبىرى تۇگەلدەي تەلەفون شالىپتى. ال اقىنعا داۋىس بەرگەن ادام بىرەۋ عانا. جانە ونى بەرگەن مەن ەدىم. سوندا باسقاسى قايدا؟ ولار نەگە وتىرىك ايتتى؟ اشەيىندە الگى اقىننىڭ تالانتىنا ءتانتى بوپ جۇرگەن توپ, ءدال سول سىن ساعاتتا قوينىنا نەگە تاس سالىپ الدى؟ سوعان قايرانمىن دەگەن ەدى ول.
* * *
ەگەر بىرەۋ ناعىز بەيشارا ادام كىم دەپ سۇراسا, وندا مەن ەكىاراعا وسەك تاسىپ, بىرەۋدى جازىقسىز قارالاپ جۇرەتىن, اينالاسىنداعى ادامداردى قارا باسىنىڭ پايداسى ءۇشىن ساتىپ كەتەتىندەر دەر ەدىم. وكىنىشكە وراي, ارامىزدا مۇندايلاردىڭ قاتارى از ەمەس. بالكىم, ونداي ادامدار كوزدەگەن وعىن نىساناعا ءدوپ تيگىزىپ, ءتۇرلى ايلا-شارعىسىنىڭ ارقاسىندا سول ء ىسىنىڭ پايداسىن دا كورىپ جۇرگەن شىعار. الايدا, ۇتتىم دەپ ۇتىلىپ جۇرگەننىڭ ناق ءوزى. ويتكەنى, ءىزىن قانشا جاسىرسا دا, ونىڭ قانداي ادام ەكەنىن جۇرت ايتقىزباي-اق تانىپ جۇرەدى. وسى قىزىلكوز پالەگە جولامايىق, قارا كۇيەسىن جاقپاسىن دەپ ىرگەسىن اۋلاق سالادى. بىلگەن ادامعا بۇدان اسقان قورلىق بار ما؟!
* * *
اتا ساقالى اۋزىنا بىتكەن ءبىر ازامات جاستار اراسىندا وتىرىپ, بۇگىنگى قوعام جايىندا ءبىراز اڭگىمە ايتقان. سوزىنە قاراساق, مىنا دۇنيە كۇيرەپ بارا جاتىر. اينالادا جاسالىپ جاتقاننىڭ ءبارى كوزبوياۋ. ەل توزدى, ءبىز شارشادىق دەگەن سارىنداعى اڭگىمە. بايقايمىن, ونى ەستىپ وتىرعان جاستاردىڭ دا باسى سالبىراپ كەتىپتى. ەندى قايتسىن, ەل جۇگىن ارقالاپ جۇرگەن اعالارىنىڭ ءسوزى الگىندەي بولسا, نارىقتىڭ پارقىنا بويلاي الماي جۇرگەن ولاردىڭ ەڭسەسى قالاي تۇسپەسىن.
ءدال سول ساتتە مەنىڭ ويىما ۇلت ۇستازى احمەت بايتۇرسىنوۆ ورالعان. ول كىسى تۋرا الگى ازاماتتىڭ جاسىندا ايداۋدا ءجۇرىپ, بەلومور-بالتىق كانالىنىڭ قارا جۇمىسىنا جەگىلگەن ەكەن. سوندا دا ەل ەرتەڭىنەن كۇدەر ۇزبەپتى, جارىقتىق. ءيا, كۇندىز توڭ بوپ قاتقان قارا جەردى قازىپ, سىلەسى قاتسا, ءتۇن بالاسى ۇيىقتاماي, تۇركى جۇرتى ءۇشىن ورتاق گرامماتيكا جازۋمەن اينالىسىپتى. ءتىپتى, سول جەردە ءجۇرىپ, كەزدەيسوق ۇشىراسقان جەرلەسىنىڭ «ەلگە نە سالەم ايتاسىز؟» دەگەنىنە دە «باسىنان ەر جىگىتتىڭ نەلەر كەتپەس, قاجىما, قايراتتى بول, ەشتەڭە ەتپەس, ىزعارلى اق تەڭىزدىڭ كۇنى تۇمان, بار ەكەن دە اعادا ۇلكەن شىدام, بەل بايلاپ تاۋەكەلگە ءجۇرىپ جاتىر, باسقا ءسوز ايتقانى جوق دەرسىڭ بۇدان» دەپ باستالاتىن سالەمىن جىرمەن جولداعان ەكەن. قايران ەردىڭ ء وزى ازاپ پەن قورلىقتا جۇرسە دە رۋحىن جاسىتپاي, قالىڭ ەلى قازاعىن دا قايراتقا شاقىرىپ, جىگەرىن جانىعانىن قاراشى.
ويلاپ وتىرساڭىز, ول كەز بەن بۇل كەزدىڭ اراسى جەر مەن كوكتەي ەمەس پە؟ راس, تاۋەلسىز ەلىمىزدە كەم-كەتىك تە جەتەرلىك. تىندىراتىن ءىس تە شاش-ەتەكتەن. الايدا, قازاق بىرتە-بىرتە ىلگەرىلەپ كەلە جاتقان جوق پا؟ ونى نەگە كورمەيمىز؟
* * *
زەر سالساڭىز, ادامداردىڭ ءتۇر-كەلبەتى, بولمىس-ءبىتىمى ءتۇرلى اڭدارعا ۇقساستىعىن بايقايسىڭ. ءتىپتى, ءىس-ارەكەتىمەن ارا مەن جىلاننان اۋمايتىن ادامدار دا جەتىپ ارتىلادى. ولاي دەيتىنىم, ادامداردىڭ ءبىرى جاقسىلىق جاساۋعا ىنتىق بولسا, ەندى ءبىرى اينالاسىنا ءزارىن شاشىپ, جۇرتتىڭ كوڭىلىن لايلاپ جۇرەدى.
* * *
بۇل دۇنيەدە بارلىق نارسەنىڭ, ءتىپتى, التىننىڭ دا وزىندىك سىباعا-سالماعى بار. سول سىباعا-سالماقتى تارازىعا تارتىپ ولشەۋگە بولادى. ال ادامنىڭ ار-وجدانىن ولشەيتىن ونداي قۇرال جوق. ونى تەك كوڭىل تارازىسىنا سالىپ, باعامداۋعا بولادى.
* * *
ايدالادا ەكى ادام الىپ مۇنارا تۇرعىزىپ جاتسا كەرەك. ولاردىڭ قاسىنا ءبىر جۋرناليست بارىپ, نە ىستەپ جاتقانىن سۇرايدى. سوندا ونىڭ ءبىرى «كەلەشەك ۇرپاققا بىزدەن ەسكەرتكىش رەتىندە وسى مۇنارانى سالىپ جاتىرمىن» دەسە, ەكىنشىسى, «ە, بالا-شاعانى اسىراۋدىڭ قامى عوي» دەپ جاۋاپ بەرىپتى. كىم بىلەدى, ەشكىم دە, ەشقايدا مۇنارا تۇرعىزباعان, ولاردان نە ىستەپ جاتىرسىڭدار دەپ ەشكىم سۇراماعان دا بولار. بۇل اڭىزدىڭ ايتارى – ءبىر ىسكە ەكى ادامنىڭ ەكى ءتۇرلى كوزقاراسىن كورسەتۋ عانا.
* * *
قازاق باياعىدا توم-توم كىتاپ جازىپ, كوشكەن سايىن ونى تۇيەگە ارتىپ ءجۇرۋدى قيىنسىنىپ, ءبىر كىتاپتىڭ جۇگىن ءبىر اۋىز سوزگە سىيعىزىپ, اۋىزدان-اۋىزعا تاراتىپ جىبەرگەن-اۋ, شاماسى. سونداي ءبىر كىتاپتىڭ جۇگىن ارقالاپ تۇرعان ءسوز قازاقتا جەتەرلىك. سونىڭ ءبىرى «بازاردا مىڭ كىسى بار. اركىم سۇيگەنىنە سالەم بەرەدى» دەگەن ءسوز. بالا كەزىمىزدە وسى ءسوزدىڭ مانىنە بويلاي بەرمەيتىنبىز. سويتسەك, بازار دەگەنىمىز, مىنا قايناعان ءومىر بولسا, اينالاڭنىڭ ءبارى ادام ەكەنى دە راس. الايدا, سولاردىڭ بارىمەن امپەي-جامپەي بولا بەرمەيسىڭ. كوڭىل جەتەر ادامىڭمەن عانا سىيلاسادى ەكەنسىڭ.
* * *
سوناۋ توقسانىنشى جىلدارى ەكى بالاسى بار جاس ايەل ماعان جىلاپ كەلىپ, جاعدايىن ايتقان. سوزىنەن ۇققانىم, ونى كۇيەۋى ۇرىپ-سوعىپ, ەكى بالاسىمەن ۇيىنەن قۋىپ شىعىپتى. اكە-شەشەسى, تۋعان-تۋىسى جوق جەتىم قىز بولعاندىقتان, بارار جەر, باسار تاۋى جوق كورىنەدى. مەن «قازاقستان ايەلدەرى» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى ەدىم. الگى ايەلدىڭ جاعدايى ساي-سۇيەگىمدى سىرقىراتتى. ول كەزدە جاعدايى اۋىر انالارعا جاردەم بەرەتىن بۇگىنگىدەي قوعامدىق ۇيىمدار جوق. نە ىستەرىمدى بىلمەي, كوزى جاستى, كوڭىلى قاياۋ جاس ايەلدى ءوز ۇيىمە اكەلىپ, تابانى كۇرەكتەي جەتى اي باقتىم. اياعىنا تۇرىپ كەتسىن دەپ وزىنە جۇمىس, ەكى بالاسىنا بالاباقشادان ورىن دا تاۋىپ بەردىم. الايدا, ءارتۇرلى سىلتاۋ ايتىپ, ول كونبەدى. ءوزى وزگەشە نازىك ايەلدىڭ ايتقان ءسوزى دە كوڭىلگە قونىمدى كورىنەتىنى سونداي, ول نە ايتسا دا سەنە بەردىم. سەنگەنىم سونشالىق, وسىنداي بەيكۇنا جانعا قايتىپ قانا قول كوتەرۋگە بولادى دەپ قايران قالاتىن ەدىم. كۇيەۋىمەن, اتا-ەنەسىمەن كەزدەسىپ, ۇيىرىنە قايتا قوسپاق بولعان نيەتىمە ايتقان سىرعىتپا سوزىنە دە قالتقىسىز سەنىپ ءجۇردىم.
ول كۇندەردىڭ كۇنىندە ەكى بالاسىن الىپ, ءبىز جوقتا ۇيدەن كەتىپ قالعاندا دا, ونى ەمەس, كىنانى وزىمنەن ىزدەگەنىم دە ەسىمدە. قۇداي-اۋ, ءبىر نارسەگە رەنجىپ قالدى ما ەكەن, الدە بالا-شاعا بىردەڭە دەپ قويدى ما دەپ دال بولامىن. ءتىپتى, تاماققا دەگەن ازدى-كوپتى تيىن-تەبەندى الا كەتكەنىنە دە قۋاندىم. بايعۇس ايەل تىم بولماسا ءبىراز كۇن تالعاجاۋ ەتسىن دەگەنىم عوي. سويتسەم, پەرىشتە ىسپەتتەس بەيكۇنا ايەل مەن ويلاعانداي ەمەس ەكەن. ءبىر كۇنى تەلەديدار قاراپ وتىرسام, ەلدەن ءىرى كولەمدە اقشا الىپ, قاشىپ جۇرگەن الاياق ايەلدىڭ سۋرەتىن كورسەتتى. زەر سالىپ قاراسام, الگى ءوز ۇيىمدە تۇرعان ايەل. مۇنداي تاڭعالماعان شىعارمىن. ونىڭ سوزىنە يمانداي ۇيىعانىم سونشالىق, ءوز كوزىمە ءوزىم سەنبەدىم. دەگەنمەن, وسى جايت ماعان ومىرلىك ساباق بولدى. ەڭ باستىسى, يمان مەن ز ۇلىمدىق ادامنىڭ جۇزىندە ەمەس, ونىڭ ىسىندە ەكەنىن ۇقتىم.
جۇماگۇل سولتيەۆا,
قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى
