سينگاپۋردىڭ ۇلتتىق مەرەكەسىندە كەڭىنەن تانىستىرىلدى. پاۆيلون ىشكى كورىنىسى ورمان سەكىلدى بەينەلەنگەن. ويتكەنى, ونىڭ كىرەبەرىسىندە سينگاپۋردىڭ تابيعاتى جانە وزىنە ءتان ەرەكشەلىگىمەن تانىسۋعا بولادى. باۋ-باقشامەن كومكەرىلگەن اۋماق كورەرمەنىن تروپيكالىق ورماندا جۇرگەندەي سەزىندىرەدى. التى بولىمنەن تۇراتىن پاۆيلوندا سينگاپۋرلىقتار بالامالى ەنەرگيا كوزدەرىن پايدالانۋداعى جاڭا تەحنولوگيالارىن, يننوۆاتسيالارىن بارىنشا كورسەتۋگە تىرىسقان.
بۇل ەلدە كۇننەن ەنەرگيا الۋ ەرەكشە جولعا قويىلعان. ال قازاقستانمەن ىنتىماقتاستىق 1993 جىلدان باستالادى. سودان بەرى ەكى ەلدىڭ قارىم-قاتىناسى نىعايا تۇسۋدە. ماسەلەن, وتكەن جىلى قوس تاراپ اراسىنداعى الىس-بەرىس, ساۋدا اينالىمى 23 ملن دوللاردى قۇراعان ەكەن. بۇل الدىڭعى جىلدارمەن سالىستىرعاندا بىرنەشە ەسەگە كوپ.
سالتاناتتى شارانىڭ رەسمي بولىمىندە ينۆەستيتسيالار جانە دامۋ ۆيتسە-ءمينيسترى ەرلان حايىروۆ ءبىزدىڭ ەلىمىزدەگى كوپتەگەن رەفورمالار سينگاپۋردىڭ تابىستى تاجىريبەسىنە نەگىزدەلەتىنىن جەتكىزدى. ماسەلەن, «سامۇرىق-قازىنا» دامۋ قورى سينگاپۋرلىق «تەماسەك» ۇلگىسىندە قۇرىلعان. «قازاقستان سينگاپۋردى وڭتۇستىك-شىعىس ازياداعى نەگىزگى ارىپتەسى دەپ سانايدى. سينگاپۋردىڭ ساۋدا, قارجى جانە تەحنولوگيالىق ورتالىق رەتىندەگى جالپى تانىلعان بەدەلىن ەسكەرسەك, ساۋدا-ەكونوميكالىق جانە ينۆەستيتسيالىق ىنتىماقتاستىقتى ارتتىرۋ ەكىجاقتى قارىم-قاتىناستاردىڭ باسىمدىعى بولىپ قالۋدا. «استانا» حالىقارالىق قارجى ورتالىعىنىڭ قۇرىلۋى سينگاپۋرلىق ينۆەستورلار ءۇشىن جاڭا مۇمكىندىكتەر اشاتىنىنا, ال سينگاپۋر ازاماتتارى ءۇشىن قولدانىستاعى ۆيزاسىز رەجىم بارلىق سالالارداعى ىنتىماقتاستىقتى وسىرۋگە ىقپال ەتەتىنىنە سەنىمدىمىن», دەدى ەرلان حايىروۆ.
سينگاپۋر رەسپۋبليكاسىنىڭ ساۋدا, ونەركاسىپ جانە ۇلتتىق دامۋ ءمينيسترى دوكتور كو پو كۋن مەملەكەتتىڭ ەنەرگەتيكالىق قاۋىپسىزدىك, ەكونوميكالىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك جانە ەكولوگيالىق تۇراقتىلىق بويىنشا ماقسات-تارعا قول جەتكىزۋ ءۇشىن جاڭا يدەيالاردى تاجىريبە مەن سىناقتان وتكىزەتىنىن مالىمدەدى. «الدىمەن قازاقستاندى سينگا-پۋر رەسپۋبليكاسى اتىنان حالىقارالىق شارانى ءساتتى وتكىزۋىمەن قۇتتىقتايمىن. كورمەگە قاتىسۋ ءبىز ءۇشىن تۇراقتى ەنەرگەتيكا سالاسىنداعى جۇمىستارىمىز بەن يننوۆاتسيامىزدى كورسەتىپ, تانىستىرۋعا تاماشا مۇمكىندىك بولىپ تابى-لادى. قازاقستان حالىقارالىق شارانى وتكىزۋ ارقىلى بۇكىل الەممەن اشىق قارىم-قاتىناس ورناتۋعا دايىن ەكەندىكتەرىن كورسەتتى. سينگاپۋر كومپانيالارىن بۇل ەلمەن, جالپى ورتالىق ازيامەن تىعىز قارىم-قاتىناس ورناتۋعا شاقىرامىن», دەدى مينيستر.
2009 جىلى سينگاپۋردىڭ عيماراتتار قۇرىلىسى جونىندەگى اگەنتتىگى ءوز اكادەمياسى اۋماعىنداعى قۇرىلىستاردىڭ ءبىرىن وزگەرتىپ, ونى وڭتۇستىك-شىعىس ازياداعى العاشقى ەنەرگوپاسسيۆتى عيماراتقا اينالدىرعان بولاتىن. بۇل نىسان ءوز قاجەتتىلىكتەرىن وتەۋ ءۇشىن جەتكىلىكتى ەنەرگيا شىعارادى ەكەن. دوكتور كو پو كۋننىڭ ايتۋىنشا, ۋاقىت وتە كەلە, جەتىلدىرىلگەن ديزاين مەن جاڭا تەحنولوگيالاردىڭ ارقاسىندا عيمارات جىل سايىن ەنەرگيانى كوبىرەك وندىرەدى. مەرەكە بارىسىندا قوناقتار اۋقىمدى مادەني باعدارلامانى تاماشالاپ, سينگاپۋردىڭ ءداستۇرلى بيلەرى مەن مۋ-زىكاسىنا كۋا بولدى. ساحنادا «Jungledelics» مۋزىكالىق توبى جانە جيىرما ءبيشى مەن مۋزىكانت ونەر كورسەتتى. سونداي-اق, ۇلتتىق كۇندى اتاپ وتكەننەن كەيىن رەسمي دەلەگاتسيا قازاقستاننىڭ «نۇر الەم» ۇلتتىق پاۆيلونىن جانە سينگاپۋر پاۆيلونىن ارالادى.
ەكى اپتادا 500 مىڭ ادام كەلدى
ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ ءبىر جارىم ميلليونىنشى كورەرمەنى تىركەلدى. 11 شىلدە كۇنى استانا قالاسىنداعى №74 مەكتەپتىڭ ماتەماتيكا ءپانىنىڭ مۇعالىمى شارانىڭ ميلليونىنشى كەلۋشىسى گۇلجيھان جاڭابەرگەنوۆا بولعانىن حابارلاعانبىز. اراعا ەكى اپتاداي ۋاقىت سالىپ بۇل كورمەنى تاماشالاۋعا تاعى 500 000 ادام كەلىپ ۇلگەرگەن.
«وتكەن اپتادا ەكسپو-2017 كورمەسىنە 285 300 ادام كەلىپ, ورتا ەسەپپەن العاندا كۇنىنە 40 757 قوناق بولعان. 10 ماۋسىم مەن 23 شىلدە ارالىعىندا كورمەگە كەلۋشىلەردىڭ جالپى سانى 1 484 300 ادامدى قۇرادى», دەلىنگەن «استانا ەكسپو-2017» ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى تاراتقان حابارلامادا.
كەلۋشىلەر ەڭ كوپ تاماشالاعان پاۆيلوندار قاتارىن تاعى دا افريكا پلازاسى باستاپ تۇر. سودان كەيىن مىسىر, ءۇندىستان, رەسەي, تۇركيا پاۆيلوندارى بەستىكتى اياقتايدى. ءتىزىمدى جاپونيا, ساۋد ارابياسى كورولدىگى, وزبەكستان, تايلاند جانە تۇرىكمەنستان پاۆيلوندارى جالعايدى.
كورمە كەشەنىنىڭ ەڭ كوپ تاماشالاناتىن نىساندارىنىڭ كوش باسىندا «نۇر الەم» تۇر. ەكىنشى – كوممەرتسيالىق پاۆيلوندار, ءۇشىنشى – «شەلل» بالالار لابوراتورياسى, ءتورتىنشى – بالالار ساياباعى, بەسىنشى – تاقىرىپتىق س3.5, التىنشى – «ديۋ سولەي تسيركى», جەتىنشى – تاقىرىپتىق س2.4 پاۆيلونى, سەگىزىنشى – امفيتەاتر, توعىزىنشى – شىعارماشىلىق ەنەرگيا ايماعى, ونىنشى – ۇزدىك تاجىريبەلەر ايماعى.
«نۇر الەمدە» وقۋ-جاتتىعۋ شاراسى ءوتتى
قۇتقارۋشىلار جانە ەلوردالىق توتەنشە جاعدايلار دەپارتامەنتىنىڭ ينجەنەرلىك-ينسپەكتورلىق قۇرامى ەكسپو-2017 حالىقارالىق مامانداندىرىلعان كورمەسىنىڭ «نۇر الەم» پاۆيلونىندا ءورت-تاكتيكالىق وقۋ-جاتتىعۋىن وتكىزدى. شارانىڭ شارتىنا سايكەس, ەلەكتر سىمدارىنىڭ قىسقا تۇيىقتالۋىنان فوتوسالوننىڭ 30 شارشى مەتر اۋماعىن ء«ورت» شالدى.
«نۇر الەم» پاۆيلونىنىڭ اۋماعىندا اۆتوماتتى ءورت دابىلىنىڭ قۇرىلعىسى ىسكە قوسىلىپ, شاقىرۋ ورنىنا بىرنەشە مينۋتتان كەيىن بولىمشەنىڭ كەزەكشى اۋىسىمى كەلدى. قۇتقارۋشىلار بارلىق ەۆاكۋاتسيالىق شىعۋ جولدارىن اشىپ, عيماراتتان 255 ادامدى ەۆاكۋاتسيالادى. مامانداردىڭ مالىمەتىنشە, وقۋ-جاتتىعۋ بارىسىندا ارنايى شتاب قۇرىلعان.
قازاقستاندىق «نۇر الەم» پاۆيلونى ەكسپو كەشەنىنىڭ ءدال ورتالىعىندا ورنالاسقان. بۇل ديامەترى – 80 مەتر, بيىكتىگى – 100 مەتر, اۋماعى 5000 شارشى مەتردى قۇرايتىن سفەرا. ونىڭ اينالاسىندا 14 عيمارات ورنالاسقان, بۇلار – حالىقارالىق پاۆيلوندار.
وقۋ-جاتتىعۋدىڭ ماقساتى – ادامداردى, ماتەريالدىق قۇندىلىقتاردى ەۆاكۋاتسيالاۋ ءادىسى مەن تاسىلدەرىن, وعان قوسا وسىنداي بىرەگەي عيماراتتاردا ءورتتى ءسوندىرۋدى پىسىقتاۋ. سونىمەن قاتار, توتەنشە جاعدايلار كەزىندە باسقارۋ ساپاسىن كوتەرۋگە باعىتتالعان جاتتىعۋلاردى وتكىزۋ بولىپ تابىلادى.
وقۋ-جاتتىعۋعا 9 بىرلىك تەحنيكا مەن جەكە قۇرامنىڭ 31 مامانى جۇمىلدىرىلدى. سونداي-اق, شاراعا ءوزارا بىرىگە جۇمىس ىستەيتىن ورتالىق ايماقتىق اەروموبيلدى جەدەل-قۇتقارۋ جاساعى مەن اپاتتار مەديتسيناسى ورتالىعى قىزمەتكەرلەرى قاتىستى.
كۋنگ-فۋ قويىلىمىن ۇسىنادى
11-13 تامىز ارالىعىندا ەلورداعا كۋنگ-فۋ جاۋىنگەرلەرى كەلەدى. استانا قالاسى مادەنيەت, مۇراعاتتار جانە قۇجاتتاما باسقارماسىنىڭ حابارلاۋىنشا, ولار كورەرمەندەر نازارىنا «Kungfu revelations. 9 Scrolls» (كۋنگ-فۋ سىرى) قويىلىمىن ۇسىنادى.
شوۋ بارىسىندا ارتيستيزم ەلەمەنتتەرىمەن ارالاس ءداستۇرلى قىتايلىق جەكپە-جەكتەر كورسەتىلەدى. بۇل ەجەلگى قويان-قولتىق ۇرىستىڭ مۇلدەم جاڭا ءبىر ءتۇرى. باۋراپ الارلىق قويىلىم كورەرمەندەردى ءداستۇرلى قىتاي مادەنيەتىمەن تانىستىرادى. جاۋىنگەرلەردىڭ ايقىن ءارى ۇيلەستىرىلگەن ايلا-ارەكەتتەرى مەديتاتيۆتى مەديتاتيۆتى پراكتيكالارمەن ۇيلەسىمدىلىكتە جاقسى ەنەرگەتيكا مەن ەرەكشە سەزىمگە باۋرايدى.
شارانى ۇيىمداستىرۋشىلاردىڭ ايتۋىنشا, «Kungfu revelations» – جانعا جايلى جاقسى تەراپيا ءارى دەمالىس سىيلايدى. ويتكەنى, شوۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ ءىس-ارەكەتتەرىن باقىلاعان كەزدە ادامنىڭ دەنەسى بوساڭسىپ, ول ءوزىنىڭ جانى مەن ءتانىنىڭ جاڭا قىرلارىن تاني باستايدى. بۇل شوۋدىڭ الەمدە تەڭدەسى جوق.
«Kungfu revelations» شانحايدا وتكەن ەكسپو-2010 كورمەسىنىڭ ەڭ تاڭداۋلى كورىنىستەرىنىڭ ءبىرى بولعان جانە تورتكۇل دۇنيەدە كەڭىنەن تانىمال. «استانا» كونتسەرت زالىندا وتەتىن شوۋدىڭ بيلەتتەرىنىڭ كۇنى – 700 تەڭگەدەن 2000 تەڭگەگە دەيىن. بيلەتتەردى «www.koncertyastany.kz» سايتىنان ساتىپ الۋعا بولادى.
توپتامانى ازىرلەگەن
اسحات رايقۇل,
«ەگەمەن قازاقستان»
سۋرەتتى تۇسىرگەن
ورىنباي بالمۇرات,
«ەگەمەن قازاقستان»
