العاشقى كەزەكتە, بۇل – جاستاردىڭ تاۋەلسىزدىك, جالپىۇلتتىق كەلىسىم, ۇلتتىق بىرلىك, توزىمدىلىك سياقتى قازاقستان قوعامىنىڭ باستى قۇندىلىقتارىن سانالى ۇعىنۋى. ستۋدەنتتەردىڭ بويىندا ءوز ەلى مەن حالقىنا دەگەن ماقتانىش سەزىمىن ءسىڭىرۋ, ونىڭ مادەني مۇرالارىن ساقتاۋعا جانە قوعامدىق كەلىسىمدى نىعايتۋعا قۇلشىنىسىن ارتتىرۋ قاجەت. وسى ورايدا, جوعارى وقۋ ورىندارى ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ «ەگەر ءبىلىم مەن داعدى ۇلتتىق باسىمدىقتارعا, قوعامدىق پارىز ۇعىمدارىنا, الەۋمەتتىك ىنتىماقتاستىق پەن ۇرپاقتار ساباقتاستىعىنا نەگىزدەلمەيتىن بولسا, وندا ول جاسامپاز كۇش بولا المايدى», دەگەن ءسوزىن جاستاردى تاربيەلەۋ جۇمىسىنا باستى باعدار ەتىپ قابىلداعان بولاتىن. قازىرگى كەزدە جوعارى مەكتەپ «بولاشاققا باعدار: رۋحاني جاڭعىرۋ» باعدارلامالىق ماقالاسىن ىسكە اسىرۋدىڭ جاڭا تەتىكتەرىن پىسىقتاي وتىرىپ, جاستار ساياساتىن جۇرگىزۋ ادىستەرىن بەلسەندى جەتىلدىرىپ كەلەدى. باعدارلامالىق ماقالادا ايتىلعان يدەيالار, اسىرەسە, ۇلتتىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن قالىپتاستىرۋعا جاۋاپ بەرەتىن اكادەميالىق قوعامعا ەرەكشە ءتان بولىپ كەلەدى.
ستۋدەنتتەردى ۇلى بابالارىمىزدىڭ ونەگەلى ىستەرىنە باۋلۋ, قازاق حالقىنىڭ كورنەكتى تۇلعالارىن زەردەلەۋ نەگىز قۇراۋشى كەزەڭ بولىپ تابىلادى, مۇنىڭ ءوزى جاستاردى ءوز ەلى, ۇلى تاريحى مەن ونى جاساعان تۇلعالارى ءۇشىن ماقتانىش سەزىمىنە تاربيەلەيدى. سونداي-اق, لايىقتى مىسالداردى تاريحتان عانا ەمەس, قازاقستاندىقتاردىڭ كۇندەلىكتى ومىرىنەن دە تابۋعا بولادى. «تۋعان جەر» وڭىرلىك باعدارلاماسى شەڭبەرىندە «تۋعان ولكە – تۇنعان تاريح» جالپى ۇرانىمەن ەلىمىزگە ەكسكۋرسيا مەن زەرتتەۋ ەكسپەديتسيالارىن ۇيىمداستىرۋ وسىعان مىسال بولا الادى.
ماتەريال جيناپ, تاريحي مۇرانى زەرتتەي وتىرىپ, جاستار تۇلعا مەن حالىق بىرلىگىنىڭ فيلوسوفيالىق ماڭىزىن پايىمداي الادى, وتانعا دەگەن رۋحاني ماحابباتتىڭ ماڭىزى مەن بايلانىسىن, ەل بولاشاعىنا دەگەن جاۋاپكەرشىلىكتى ۇعىنادى. اتاپ ايتقاندا, جوعارى وقۋ ورىندارى مۇراجايلار جانە ارحيۆتەرمەن بەلسەندى ىنتىماقتاسا وتىرىپ, ولكەتانۋ بويىنشا عىلىمي-زەرتتەۋ, اعارتۋشىلىق جانە ادىستەمەلىك جۇمىستار جۇرگىزۋدە باستاماشى بولا الادى. ارينە, جاستارعا تاربيە بەرۋدە پەداگوگتىڭ الار ورنى ەرەكشە, بىزدەر وقىتۋدىڭ دۇنيەتانىمدىق باعىتىنا قول جەتكىزۋىمىز كەرەك. ءار تاقىرىپ ادامگەرشىلىككە, رۋحانيلىققا, پاتريوتيزمگە تاربيەلەۋگە جانە مەملەكەتتىك مۇددەلەردىڭ باسىمدىعىنا نەگىزدەلۋى ءتيىس.
جاستاردىڭ قوعامدىق ساناسىن جاڭعىرتۋدا كيەلى ورىنداردىڭ رۋحاني مۇراسى تۋرالى تۇسىنىگىن نىعايتۋ ەرەكشە ورىن الادى. بۇل ورايدا, جاستار بەلسەندى پايدالاناتىن ءموبيلدى قوسىمشالاردىڭ تسيفرلى مۇمكىندىكتەرىن پايدالانۋ قاجەت. اڭگىمە جالپىۇلتتىق ەلەكتروندى پلاتفورمانى جانە گەوگرافيالىق كارتادان جانە ەسكەرتكىشتەر سيپاتتاماسىنان عانا ەمەس, سونداي-اق, ارالاۋ كەزىندە تاسىمالداۋ جانە ورنالاستىرۋ جولدارىنىڭ نۇسقاسىنان, بەينەماتەريالداردان قۇرالاتىن ەلىمىزدىڭ كيەلى ەسكەرتكىشتەرىنىڭ گەواقپاراتتىق جۇيەسىن جاساۋ تۋرالى بولۋى مۇمكىن.
بۇل, اسىرەسە, مەملەكەتىمىزدىڭ قازىرگى دامۋ كەزەڭىندە ەرەكشە ماڭىزعا يە. تاياۋ جىلدارى قازاقستان ءۇشىن جاڭا تسيفرلى يندۋسترياعا جانە ءىت-تەحنولوگيالارعا نەگىزدەلەتىن سالالاردى دامىتۋعا باستى نازار اۋدارىلاتىن جاڭا تەحنولوگيالىق پلاتفورماعا كوشۋ مىندەتى تۇر. جۇرگىزىلىپ وتىرعان جاڭعىرتۋدىڭ تابىستىلىعى كوپ جاعدايدا جاستاردىڭ كاسىبي بىلىكتىلىگى مەن جەكە داعدىلارىنا بايلانىستى. قازىرگى تاڭدا جاس ماماندار ءۇشىن ىرگەلى بىلىمدەر مەن كاسىبي قىزمەتتەگى يكەمدىلىكتەر جەتكىلىكسىز. قۇزىرەتتەر پانارالىق سالالارعا جانە حالىقارالىق ماڭىزعا يە بولۋى ءتيىس. ۇجىمداسا جانە توپتاسا جۇمىس ىستەيتىن كەز كەلدى. قازىرگى جاعدايدا بارلىق ۇدەرىستەر بارىنشا بەلگىسىزدىك سيپات الىپ, جوعارى تاۋەكەل دارەجەسىمەن سيپاتتالادى. دايىن شەشىمدى تابۋ مۇمكىن ەمەس, ويتكەنى ونداي شەشىمنىڭ ءوزى جوق. سوندىقتان جاستاردى بولاشاقتىڭ كاتەگورياسىمەن ويلاۋعا, ستاندارتتى ەمەس شەشىمدەر قابىلداۋعا جانە ول ءۇشىن جاۋاپ بەرۋگە ۇيرەتۋ ماڭىزدى. ءبىزدىڭ تۇلەكتەر ءبىلىم كۋلتى بۇكىل ءومىر بويىنا ماڭىزدى سيپات الاتىن جاڭا بىلىمدەر نەگىزىندە دامۋى قاجەت.
ەلدى دامىتۋ بويىنشا ماڭىزدى مىندەتتەردىڭ شەشىمى جاھاندىق الەمدە باسەكەگە قابىلەتتى جاسامپاز تۇلعالارعا بايلانىستى. سوندىقتان جوعارى وقۋ ورىندارى ستۋدەنتتەرگە ءوزىن-ءوزى دامىتۋعا جانە بەلسەندى ارەكەتتەرگە, ءتيىمدى جانە اسا ءتيىمدى ءارى ستاندارتى ەمەس شەشىمدەردى ىزدەۋگە ۇمتىلۋ سياقتى نەگىزگى قۇندىلىقتاردى ءسىڭىرۋى ءتيىس. ەڭ باستىسى, بۇل جاس ماماندار وزگەرە ءبىلۋدى جانە تۋىنداعان وزگەرىستەرگە بەيىمدەلۋدى ۇعىنا ءبىلۋى قاجەت.
ءار عالىم مەن پەداگوگ ءۇشىن باسەكەگە قابىلەتتى ەل, ونىڭ ودان ءارى دامۋى «ماڭگىلىك ەل» يدەياسىنىڭ شەڭبەرىندە جاستارعا جاھاندىق جانە كاسىبي ادامگەرشىلىك-رۋحاني دامۋى ارقىلى عانا مۇمكىن ەكەندىگى اكسيوما بولۋى شارت. بۇل ەلىمىزدىڭ زياتكەرلىك الەۋەتىن قالىپتاستىرۋعا الىپ باراتىن دارا جول!
جامبىل ايمەنوۆ,
م.اۋەزوۆ اتىنداعى وڭتۇستىك قازاقستان مەملەكەتتىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ءبىرىنشى پرورەكتورى
شىمكەنت
