مەملەكەت باسشىسى مەديتسينالىق كومەكتىڭ قولجەتىمدى جانە ساپالى بولۋى ءۇشىن بارلىق جاعدايدى جاسادى. اسىرەسە كادرلارعا ايرىقشا نازار اۋدارىلدى. دارىگەرلەر الەمنىڭ ۇزدىك كلينيكالارىندا وقۋعا, تاعىلىمدامادان وتۋگە جىبەرىلىپ, شەبەرلىك ساباعىنا قاتىستى, ءسويتىپ, الەمدىك دەڭگەيدە ءىس-تاجىريبە جيناقتاۋ مۇمكىندىگىنە يە بولدى. قازاقستاندا ءارتۇرلى ماماندىقتى مەڭگەرگەن دارىگەرلەردىڭ قۋاتتى كادرلىق الەۋەتى قالىپتاستى. قازىرگى زاماناۋي جابدىقتاردى الۋعا قىرۋار قارجى قورى جۇمسالدى. بۇگىنگى تاڭدا ءىرى قالالاردىڭ كلينيكالارى عانا ەمەس, سونداي-اق, اۋداندىق ەمحانالار دا اۋقىمدى كلينيكالىق-دياگنوستيكالىق زەرتتەۋلەر جۇرگىزە الادى.
ءار ۋاقىتتىڭ ءوز تالابى بار. ءاربىر ازامات مەملەكەتتىك مەديتسيناعا دەگەن تۇتىنۋشىلىق كوزقاراسىن وزگەرتىپ, دەنساۋلىعىنا جاۋاپكەرشىلىكتى ءوز مىندەتىنە الۋى قاجەت. ەلباسى حالىققا جولداۋىندا: «سالاماتتى ءومىر سالتى مەن ءوز دەنساۋلىعىمىزعا دەگەن تۇتاس جاۋاپكەرشىلىك – مەملەكەتتىك ساياساتتىڭ, دەنساۋلىق ساقتاۋ سالاسىنىڭ, ءبىزدىڭ حالقىمىزدىڭ كۇندەلىكتى ومىرىندەگى ەڭ باستى ماسەلە بولۋى شارت», دەپ اتاپ كورسەتكەن.
قازىرگى كەزەڭدە ءبىز «دەنساۋلىق 2016-2019» باعدارلاماسىن ورىنداۋعا كىرىستىك. بۇل شارا تۇرعىنداردى تولىق قامتۋ قاعيداسىن ساقتاي وتىرىپ, دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىنىڭ الەۋمەتتىك قارقىندى دامۋىنا مۇمكىندىك كوزىن اشادى. بۇرىن تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدى كولەمىنە جۇمسالاتىن بارلىق قارجى رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەتتەر ەسەبىنەن قالىپتاسسا, مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋ ء(مامس) ەنگىزىلگەننەن كەيىن قارجىلاندىرۋ ءۇش كوزدەن ىسكە اسىرىلادى, ياعني مەملەكەتتىك قارجى قورى, جۇمىس بەرۋشىلەردىڭ قارجى قورى, ازاماتتار تاراپىنان اۋدارىلعان قارجى قورى. بۇل – جۇمىس بەرۋشىنىڭ ءوز قىزمەتكەرلەرى ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىگىن ارتتىرىپ, ءاربىر ادامنىڭ ءوز دەنساۋلىعىنا, تۋعان-تۋىسىنىڭ ساۋلىعىنا ءجۇردىم-باردىم قاراماۋى قاجەتتىگىنە بارىنشا ىقپال ەتەدى.
تۇرعىنداردى سكرينينگتىك (تولىق تەكسەرۋ) قاراۋ ناتيجەسى پاتسيەنتتەردىڭ سوزىلمالى اۋرۋلارىن انىقتادى, ولار مەملەكەت ەسەبىنەن ساۋىقتىرىلادى (ستاتسيونارلىق جانە امبۋلاتورلىق ەمدەۋ, ديسپانسەرلىك ناۋقاستار ءۇشىن تەگىن ءدارى-دارمەكتەر بەرۋ). بىراق «قالاي اۋىرماۋ كەرەك» دەگەن ماسەلە ءالى شەشىمىن تاپپاي تۇر. سالاماتتى ءومىر ءسۇرۋ, زياندى ادەتتەردەن باس تارتۋ – ەرىك-كۇشتى تالاپ ەتەتىن ەڭ قيىن ساتى. ءبىز پاتسيەنتتەردى ناۋقاستانباي تۇرىپ, اۋرۋدىڭ الدىن الۋ قاجەتتىگىنە تاربيەلەۋىمىز قاجەت.
ءمامس جۇيەسىن ەنگىزۋدە ۇكىمەت تاراپىنان زور جاۋاپكەرشىلىكتى, ەرەكشە ىنتا-ىقىلاستى اڭعارامىز. وعان ءمامس-ءتىڭ نەگىزگى قاعيدالارى دالەل بولا الادى. ەڭ ءبىرىنشى – اۋىزبىرلىك پەن تەڭدىك. ءاربىر قازاقستان ازاماتىنا ونىڭ تابىسى مەن ەنگىزگەن جارناسىنا قاراماستان ءبىرتۇتاس مەديتسينالىق قىزمەت كورسەتىلەدى. ءمامس تابىس كولەمى شەكتەۋلى مۇددەلى جاندار ءۇشىن قارجى قورىن جەتكىزە بولەدى. ەكىنشى – ادىلدىك. جارنا كولەمى ءمامس-كە قاتىسۋشىنىڭ تابىسىنا قاراي بولادى. ەگەر تولەۋ قابىلەتى جوق بولسا, وندا مەملەكەت تولەيدى. ءۇشىنشى – مىندەتتىلىك. جۇيە دۇرىس جۇمىس ىستەۋى ءۇشىن ءمامس-كە بارلىق ازامات باس تارتۋسىز قاتىسۋى شارت. جالپى, ءمامس جۇيەسىن كەزەڭدىك ىسكە اسىرۋ قارجى قورىنىڭ جيناقتالۋىنا مۇمكىندىك بەرەدى. بۇل ءۇشىن جۇمىس بەرۋشىلەر مىندەتتى شىعىندى بەلگىلەيدى جانە ءمامس قورىنا قارجىنىڭ پايىزدىق اۋدارىلىمىن ەسەپتەپ شىعارادى.
مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىرىلاتىن تۇلعالار ءتىزىمى ايتارلىقتاي, ولار: بالالار, جۇمىسسىزدار, زەينەتكەرلەر, كۇندىزگى وقۋ ورىندارىنىڭ ستۋدەنتتەرى, 3 جاسقا دەيىنگى بالا كۇتۋشىلەر جانە 18 جاسقا دەيىنگى مۇگەدەك بالالاردى باعۋشىلار. زەينەتكەرلىك تولەمدەردى الۋشىلار, ونىڭ ىشىندە, مۇگەدەكتەر جانە ۇلى وتان سوعىسىنىڭ ارداگەرلەرى, سوت شەشىمىمەن جازاسىن وتەۋشىلەر.
بىزدەر, دارىگەرلەر, ءوز كەزەگىمىزدە تەگىن مەديتسينالىق كومەكتىڭ كەپىلدى كولەمىنە كىرمەيتىن قىزمەت كورسەتۋ اياسىن كەڭەيتۋ مۇمكىندىگىنە يە بولامىز. ءمامس قارجى قورى ەسەبىنەن جەڭىلدىكپەن ۇسىنىلاتىن ءدارى-دارمەكتىك پرەپاراتتار ءتىزىمى ۇلعايادى. بۇل – دەنساۋلىق ساقتاۋ جۇيەسىن تۇراقتى قارجىلىق دامىتۋ, بارلىق تۇرعىنداردىڭ ساپالى مەديتسينالىق كومەك الۋعا مۇمكىندىگى جانە حالىقتىڭ جاپپاي ساۋلىعى ءۇشىن ءبىرتۇتاس جاۋاپكەرشىلىك بولىپ تابىلادى. ناتيجەسىندە مىندەتتى الەۋمەتتىك مەديتسينالىق ساقتاندىرۋعا قاتىسۋشىلاردىڭ بارلىعى كورسەتىلەتىن مەديتسينالىق قىزمەتكە تولىق قاناعاتتاناتىن بولادى.
بولات سادىقوۆ,
№5 قالالىق كلينيكالىق اۋرۋحانانىڭ باس دارىگەرى
