باسقوسۋدىڭ رەسمي بولىگىندە پاپۋا-جاڭا گۆينەيانىڭ ەنەرگەتيكا جانە مۇناي دەپارتامەنتىنىڭ xاتشىسى كەپسەي پۋيە ءسوز سويلەپ, كورەرمەنگە xالقىنىڭ سالەمىن جەتكىزدى. «ەلىمىزدىڭ جەتى ميلليون xالقى اتىنان قازاقستاندى شىن جۇرەكتەن قۇتتىقتايمىز. وسىنداي تاڭعاجايىپ ەلگە, استانا سياقتى كەرەمەت قالاعا شاقىرعاندارىڭىز ءۇشىن مىڭ دا ءبىر العىس ايتامىز! شىنى كەرەك, مەن ءوزىم كورمەنىڭ ساپاسىنا دا, جەرگىلىكتى xالىقتىڭ مادەنيەتى مەن قوناقجاي ءىلتيپاتىنا دا ريزا بولدىم», دەدى ك.پۋيە. ونىڭ ايتۋىنشا, پاپۋا-جاڭا گۆينەيا تەرريتورياسى جاعىنان يسلانديادان كەيىنگى ەكىنشى ارال ءارى تىنىق مۇحيتىنداعى ەڭ ۇلكەن مەملەكەت بولىپ سانالادى. ول جەردە مىڭداعان تايپالار 800-دەن استام تىلدە سويلەيدى.
اتالعان مەملەكەت الەم قۇرلىعىنىڭ 0,5 پايىزىن عانا الىپ تۇرسا دا, بارلىق فلورا مەن فاۋنانىڭ 5 پايىزىنا يە بولىپ وتىر. دۇنيە ءجۇزى بويىنشا ءۇشىنشى ورىنداعى تروپيكالىق ورمان دا پاپۋا-جاڭا گۆينەيادا وسەدى.
شارانىڭ ەكىنشى بولىگىندە پاپۋالىقتار ءداستۇرلى ونەرلەرىن ورتاعا سالدى. پاپۋا-جاڭا گۆينەيانىڭ تۇرعىندارى كەز كەلگەن مەيرام كەزىندە ءتۇرلى-ءتۇستى كيىمدەرىن كيىپ جينالىپ, بي بيلەيدى, ءان ايتادى, ءبىر-بىرىنە سىي-سياپات جاسايدى.